ذاتالریه باکتریایی عفونت ریههای شما است که توسط باکتریهای خاصی ایجاد میشود. شایعترین آن استرپتوکوک (پنوموکوک) است، اما سایر باکتریها نیز میتوانند باعث آن شوند. اگر جوان و اساساً سالم هستید، این باکتریها میتوانند بدون ایجاد هیچ مشکلی در گلوی شما زندگی کنند. اما اگر سیستم دفاعی بدن شما (سیستم ایمنی) به دلایلی ضعیف شود، باکتریها میتوانند به ریههای شما نفوذ کنند . وقتی این اتفاق میافتد، کیسههای هوایی در ریههای شما آلوده و ملتهب میشوند. آنها با مایع پر میشوند و این باعث ذاتالریه میشود .
اگر موارد زیر را داشته باشید، خطر ابتلا به ذاتالریه باکتریایی در شما بیشتر است:
- ۶۵ سال یا بیشتر دارند
- بیماریهای دیگری مانند آسم، دیابت یا بیماری قلبی داشته باشید
- در حال بهبودی از عمل جراحی هستند
- درست غذا نمیخورید یا ویتامینها و مواد معدنی کافی دریافت نمیکنید
- بیماری دیگری دارید که سیستم دفاعی بدن شما را تضعیف میکند
- دود
- زیاد الکل بنوشید
- ذات الریه ویروسی داشته باشید
افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند نیز در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به ذاتالریه باکتریایی هستند. این افراد شامل افرادی میشوند که اخیراً پیوند عضو انجام دادهاند . افرادی که HIV مثبت هستند یا به لوسمی ، لنفوم یا بیماری شدید کلیوی مبتلا هستند نیز احتمال بیشتری برای ابتلا به این عفونت دارند.
علائم
علائم میتوانند سریع و ناگهانی بروز کنند، یا میتوانند در عرض چند روز به تدریج شما را درگیر کنند. علائم رایج عبارتند از:
- تب بالا تا ۱۰۵ درجه فارنهایت
- سرفه همراه با خلط سبز، زرد یا خونی
- لرزهایی که باعث لرزیدن شما میشوند
- احساس تنگی نفس، به خصوص وقتی زیاد حرکت میکنید
- احساس خستگی شدید
- اشتهای کم
- درد شدید یا ناگهانی قفسه سینه ، به خصوص هنگام سرفه یا نفس عمیق کشیدن
- عرق کردن زیاد
- تنفس سریع و ضربان قلب
- آبی شدن لبها و ناخنها
- گیجی، به خصوص اگر مسنتر باشید
پیشگیری
دو نوع واکسن برای ذاتالریه باکتریایی وجود دارد:
PCV13 ( پرونار ۱۳) برای موارد زیر است:
- افراد ۶۵ سال یا بالاتر
- بچههای زیر ۵ سال
- افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به ذاتالریه باکتریایی هستند
PPSV23 ( پنوموواکس ) برای موارد زیر است:
- افراد ۶۵ سال یا بالاتر
- کودکان بالای ۲ سال که در معرض خطر بالای ابتلا به ذاتالریه باکتریایی هستند
- افراد بین ۱۹ تا ۶۴ سال که سیگار میکشند یا آسم دارند
با پزشک خود صحبت کنید تا بفهمید که آیا شما یا فرزندتان باید واکسن بزنید یا خیر.
علاوه بر تزریق واکسن، میتوانید با انجام این کارها خطر ابتلا به ذاتالریه باکتریایی را کاهش دهید:
- دستهایتان را مرتب بشویید، مخصوصاً بعد از دستشویی رفتن و قبل از غذا خوردن.
- درست غذا بخورید، به مقدار کافی میوه و سبزیجات مصرف کنید .
- ورزش کنید .
- به اندازه کافی بخوابید .
- سیگار کشیدن را ترک کنید .
- در صورت امکان، از افراد بیمار دوری کنید.
تشخیص
پزشک شما ممکن است بتواند تنها با معاینه شما و پرسیدن سوالاتی در مورد علائم و سلامت عمومیتان، تشخیص دهد که آیا به ذاتالریه باکتریایی مبتلا هستید یا خیر. آنها احتمالاً با گوشی پزشکی به ریههای شما گوش میدهند. این به آنها امکان میدهد صداهایی را بشنوند که نشان میدهد مایع در ریههای شما وجود دارد. اما اگر مطمئن نباشند، ممکن است مجبور به گرفتن عکس قفسه سینه شوید.
برخی افراد ممکن است به آزمایشهای اضافی نیاز داشته باشند. این آزمایشها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- پالس اکسیمتری (یک وسیله کوچک که به انگشت شما متصل میشود و میزان اکسیژن خون شما را بررسی میکند )
- آزمایش خون
- آزمایش خلط (یا مادهی چسبناکی که با سرفه بالا میآوری)
- سی تی اسکن برای بررسی دقیق تر ریه های شما
درمان
پزشک شما احتمالاً آنتیبیوتیک تجویز خواهد کرد . بسیار مهم است که تمام این داروها را مصرف کنید. در غیر این صورت ممکن است همه باکتریها از بین نروند و دوباره بیمار شوید. پزشک ممکن است داروهایی برای درد و تب نیز تجویز کند.
کارهای دیگری که میتوانید برای بهبود حال خود انجام دهید:
- زیاد استراحت کنید.
- مایعات فراوان بنوشید (مایعات باعث میشوند خلط موجود در ریههایتان شل شود و بتوانید آن را با سرفه خارج کنید).
- از دستگاه بخور استفاده کنید یا حمام آب گرم بگیرید (که باعث شل شدن بیشتر ترشحات میشود).
- سیگار نکشید.
- تا زمانی که تبتان پایین نیامده و سرفه نمیکنید، در خانه بمانید.
بیشتر افرادی که به دلیل ذاتالریه باکتریایی تحت درمان قرار میگیرند، ظرف چند روز احساس بهبودی میکنند، اما ممکن است چند هفته طول بکشد تا ۱۰۰٪ بهبود پیدا کنید. حتماً به پزشک مراجعه کنید تا بتواند ریههای شما را معاینه کند.
اگر ذاتالریه مقاوم یا شدید باشد، ممکن است مجبور شوید به بیمارستان بروید. اگر به بیمارستان بروید، ممکن است موارد زیر را دریافت کنید:
- درمان با اکسیژن
- مایعات و داروهای IV
- درمانهایی برای کمک به شل شدن چرک
