آنچه در این مطلب خواهید خواند
متخصص ریه کیست؟
متخصص ریه پزشکی است که بیماریهای دستگاه تنفسی – ریهها و سایر اندامهایی که به تنفس شما کمک میکنند – را تشخیص داده و درمان میکند.
برای برخی از بیماریهای نسبتاً کوتاهمدت که ریههای شما را تحت تأثیر قرار میدهند، مانند آنفولانزا یا ذاتالریه، ممکن است بتوانید تمام مراقبتهای لازم را از پزشک عمومی خود دریافت کنید. اما اگر سرفه، تنگی نفس یا سایر علائم شما بهبود نیافت، ممکن است لازم باشد به یک متخصص ریه مراجعه کنید.
پولمونولوژی (ریهشناسی) چیست؟
پولمونولوژی (Pulmonology) یا ریهشناسی یکی از فوقتخصصهای رشته طب داخلی است که به بررسی، تشخیص و درمان بیماریهای دستگاه تنفسی میپردازد. پزشک متخصص این رشته را پولمونولوژیست یا فوقتخصص ریه مینامند.
دستگاه تنفسی شامل بخشهای زیر است:
- دهان و بینی
- سینوسها
- حلق (Pharynx)
- حنجره (Larynx)
- نای (Trachea)
- برونشها یا نایژهها (Bronchi)
- ریهها و ساختارهای داخلی آنها مانند برونشیولها (Bronchioles) و آلوئولها (Alveoli)
- دیافراگم (عضله اصلی تنفس)
متخصصان ریه چه بیماریهایی را درمان میکنند؟
یک متخصص ریه میتواند انواع مختلفی از مشکلات ریوی را درمان کند. این مشکلات عبارتند از:
- آسم، بیماری که مجاری هوایی شما را ملتهب و تنگ میکند و نفس کشیدن را دشوار میسازد
- بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)، گروهی از بیماریهای ریوی که شامل آمفیزم و برونشیت مزمن میشود
- فیبروز کیستیک، بیماری ناشی از تغییرات در ژنهای شما که باعث تجمع مخاط چسبنده در ریههای شما میشود.
- آمفیزم، که به کیسههای هوایی در ریههای شما آسیب میرساند
- بیماری بینابینی ریه، گروهی از بیماریها که ریههای شما را زخمی و سفت میکنند
- سرطان ریه، نوعی سرطان که از ریهها شروع میشود
- آپنه انسدادی خواب، که باعث مکثهای مکرر در تنفس شما هنگام خواب میشود
- فشار خون ریوی یا فشار خون بالا درشریانهای ریهها
- سل، عفونت باکتریایی ریهها
- برونشکتازی، که به مجاری هوایی شما آسیب میرساند، به طوری که آنها گشاد شده و شل یا زخمی میشوند.
- برونشیت، که زمانی رخ میدهد که مجاری هوایی شما ملتهب شده و با سرفه و مخاط اضافی همراه است . این بیماری میتواند منجر به عفونت شود.
- ذاتالریه، عفونتی که باعث میشود کیسههای هوایی (آلوئولها) در ریههای شما ملتهب و پر از چرک شوند.
- ذاتالریه ناشی از کووید-۱۹، که میتواند باعث مشکلات شدید تنفسی و نارسایی تنفسی شود
متخصصان ریه چه نوع آموزشی میبینند؟
آموزش یک متخصص ریه با مدرک پزشکی شروع میشود. سپس، آنها به مدت ۳ سال در بیمارستان دوره رزیدنتی طب داخلی را میگذرانند تا تجربه بیشتری کسب کنند. پس از رزیدنتی، پزشکان میتوانند توسط هیئت پزشکی داخلی آمریکا در رشته طب داخلی گواهینامه دریافت کنند.
پس از آن، سالها آموزش تخصصی به عنوان فلوشیپ در رشته پزشکی ریه انجام میشود. در نهایت، آنها باید امتحانات تخصصی را بگذرانند تا گواهینامه بورد تخصصی ریه را دریافت کنند. برخی از پزشکان حتی آموزش بیشتری در زمینه مداخله ریوی، فشار خون ریوی و پیوند ریه میبینند. برخی دیگر ممکن است در بیماران جوانتر یا مسنتر تخصص بگیرند.
متخصصان ریه چگونه بیماریهای ریه را تشخیص میدهند؟
متخصصان ریه از آزمایشهایی برای تشخیص نوع مشکل ریوی شما استفاده میکنند. آنها ممکن است از شما بخواهند که:
- آزمایش خون. آنها سطح اکسیژن و سایر موارد موجود در خون شما را بررسی میکنند.
- برونکوسکوپی. در این روش از یک لوله نازک و انعطافپذیر که در انتهای آن یک دوربین قرار دارد برای دیدن داخل ریهها و مجاری هوایی استفاده میشود.
- اشعه ایکس. آنها از دوزهای پایین اشعه برای تهیه تصاویری از ریهها و سایر قسمتهای قفسه سینه شما استفاده میکنند.
- سی تی اسکن. این یک اشعه ایکس قوی است که تصاویر دقیقی از داخل قفسه سینه شما تهیه میکند.
- اسپیرومتری. این آزمایش با اندازهگیری میزان سختی دم و بازدم هوا، عملکرد ریههای شما را بررسی میکند.
متخصصان ریه چه نوع اقداماتی انجام میدهند؟
متخصصان ریه میتوانند اقدامات ویژهای مانند موارد زیر را انجام دهند:
- بهداشت ریه. این کار باعث پاک شدن مایعات و مخاط از ریههای شما میشود.
- ابلیشن راه هوایی. این عمل، راههای هوایی مسدود شده را باز میکند یا تنفس دشوار را آسان میکند.
- بیوپسی. در این روش نمونههای بافتی برای تشخیص بیماری گرفته میشود.
- برونکوسکوپی. این روش برای تشخیص بیماری، داخل ریهها و مجاری هوایی شما را بررسی میکند.
چرا به متخصص ریه مراجعه کنیم؟
اگر علائمی مانند موارد زیر دارید، ممکن است به متخصص ریه مراجعه کنید:
- سرفه شدید یا سرفهای که بیش از ۳ هفته طول بکشد
- درد قفسه سینه
- خس خس سینه
- احساس گیجی
- مشکل در تنفس
- خستگی شدید
- آسمی که کنترل آن دشوار است
- برونشیت یا سرماخوردگی که مدام عود میکند
