آنچه در این مطلب خواهید خواند
اسپیرومتر تشویقی چیست؟
اسپیرومتر تشویقی دستگاهی است که شما از طریق آن نفس میکشید تا ریههای خود را ورزش دهید و هوا را به هر گوشه و کناری وارد کنید. این دستگاه میزان هوایی را که میتوانید به ریههای خود وارد کنید، اندازهگیری میکند.
اسمش پیچیده به نظر میرسد. اما این یک وسیلهی دستی ساده است که به شما کمک میکند وقتی مدتی از کار افتادهاید، ریههایتان را تمیز نگه دارید. شاید روی قفسه سینه یا شکمتان عمل جراحی انجام داده باشید، یا دندههایتان شکسته باشد و نفس عمیق کشیدن برایتان دردناک باشد. یا پنومونی یا یک بیماری ریوی مانند بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD) یا فیبروز کیستیک داشته باشید. نفسهایی که میکشید ممکن است به اندازهی معمول عمیق نباشند. این بدان معناست که هوای داخل ریههایتان ممکن است زیاد حرکت نکند و هیچ عفونتی را از بین نبرد.
پزشک شما ممکن است این دستگاه را اسپیرومتر تشویقی دستی نیز بنامد.
محدودههای اسپیرومتر تشویقی
یک اسپیرومتر تشویقی میتواند حجم هوایی را که شما به ریههایتان وارد میکنید، بر حسب میلیلیتر (mL) یا سانتیمتر مکعب (cc) و همچنین سرعت جریان تنفس شما را اندازهگیری کند. اعداد بالاتر به این معنی است که ریههای شما مقدار بیشتری هوا را استنشاق میکنند.
این محدودهها در بین دستگاههای مختلف متفاوت است، اما معمولاً از ۰ تا ۴۰۰۰ میلیلیتر افزایش مییابند. پزشک شما ممکن است هدف ۵۰۰ میلیلیتر را برای شما پس از جراحی داشته باشد و با بهبود ریههایتان، هدف شما را افزایش دهد.
محدوده طبیعی اسپیرومتر تشویقی
محدوده طبیعی اسپیرومتر تشویقی به سن، قد و جنسیت شما بستگی دارد. به عنوان مثال، برای یک زن ۴۰ ساله که قدش ۱.۷۵ متر است، هدف اسپیرومتر تشویقی بر اساس سن ۲۳۰۰ میلی لیتر خواهد بود. برای یک مرد ۶۰ ساله که قدش ۱.۸۵ متر است، محدوده طبیعی اسپیرومتر تشویقی بر اساس سن ۲۷۰۰ میلی لیتر خواهد بود.
اسپیرومتر تشویقی چگونه کار میکند؟
اسپیرومتر تشویقی از پلاستیک ساخته شده و تقریباً به اندازه یک دفترچه یادداشت کوچک است. این دستگاه دارای دهانهای است که شبیه لوله خلاء است. وقتی با آن نفس میکشید، مکش، یک دیسک یا پیستون را درون یک سیلندر شفاف که با اعداد مختلفی مشخص شده است، به سمت بالا حرکت میدهد. هرچه عمیقتر نفس بکشید، پیستون بالاتر میرود. اسپیرومتر تشویقی همچنین ممکن است دارای گیجی باشد که نشان دهد آیا با سرعت مناسب نفس میکشید یا خیر.
وقتی در اسپیرومتر تشویقی نفس میکشید، باید حدود ۵ تا ۱۰ ثانیه نفس خود را نگه دارید. استفاده از اسپیرومتر تشویقی شما را به نفس عمیق کشیدن تشویق میکند و به باز شدن ریههایتان کمک میکند.
نحوه استفاده از اسپیرومتر تشویقی
ممکن است برای تسلط بر آن به چند بار تلاش نیاز داشته باشید. پس از آن، استفاده از اسپیرومتر تشویقی آسان است.
صاف روی صندلی یا لبه تخت خود بنشینید. اگر جراحی روی قفسه سینه یا شکم خود داشتهاید، ممکن است در آن قسمتها احساس درد کنید. برای جلوگیری از درد، یک بالش را در آن قسمت نگه دارید.
نفس خود را کاملاً بیرون دهید تا تمام هوا از ریههایتان خارج شود.
لبهایتان را محکم دور دهانهی دستگاه ببندید. فقط باید از طریق دهان نفس بکشید. در صورت نیاز، بینی خود را بگیرید. تیم مراقبتهای بهداشتی شما ممکن است یک گیره بینی برای شما فراهم کند.
به آرامی نفس بکشید و پیستون را تا جایی که میتوانید بالا ببرید، در حالی که نشانگر را بین دو فلش نگه دارید تا مطمئن شوید که با سرعت مناسب نفس میکشید. سپس نفس خود را تا 10 ثانیه نگه دارید. توجه داشته باشید که پیستون کجا متوقف شده است. در حالی که نفس خود را نگه داشتهاید، به تدریج پایین میرود.
وقتی پیستون به کف سیلندر برخورد کرد، لبهایتان را از روی دهانه جدا کنید. به آرامی نفس بکشید و کمی استراحت کنید.
این کار را 10 بار یا هر چند بار که پزشک توصیه میکند انجام دهید. هر بار سعی کنید پیستون را بالاتر ببرید.
وقتی کارتان تمام شد، سرفه کنید تا هرگونه مخاط از ریههایتان خارج شود. اگر به دلیل جراحی درد دارید، هنگام سرفه کردن بالش را روی خود نگه دارید.
این تمرین را هر ساعتی که بیدار هستید یا هر چند وقت یکبار که پزشکتان میگوید، تکرار کنید.
اگر به دلیل تراکئوستومی، نای شما سوراخ شده است، میتوانید از اسپیرومتر مخصوص استفاده کنید. این دستگاه به جای دهانه، دریچه دارد. شما آن را به لوله تراکئوستومی متصل به گلوی خود وصل میکنید.
مزایای استفاده از اسپیرومتر تشویقی
وقتی ریههایتان را خالی و دوباره پر از هوا میکنید، از شر مایعات و میکروبهایی که میتوانند منجر به عفونت شوند خلاص میشوید. ورزش دادن ریهها به ورود اکسیژن بیشتر به بدن کمک میکند و به شما در بهبودی و جلوگیری از عفونتهای ریوی کمک میکند.
متخصصان در مورد مزایای اسپیرومتری تشویقی بحث میکنند. مطالعات نشان میدهد که تمرینات تنفس عمیق نیز ممکن است به همان اندازه مؤثر باشند. پزشک شما بهترین روش را برای شما پیشنهاد خواهد کرد.
پیشگیری از عفونت ریه با اسپیرومتر تشویقی
این دستگاه با باد کردن ریهها و پاک کردن مخاط از آنها، به جلوگیری از عفونت ریه کمک میکند. از آنجا که جراحی میتواند سطح اکسیژن شما را کاهش دهد، تنفس عمیق در اسپیرومتر تشویقی نیز میتواند به افزایش میزان اکسیژن دریافتی شما به سطح نرمال کمک کند.
آماده شدن برای جراحی با اسپیرومتر تشویقی
اگر قرار است عمل جراحی داشته باشید، پزشک ممکن است از شما بخواهد قبل از رفتن به بیمارستان، استفاده از اسپیرومتر را در خانه شروع کنید. اگر قبل از عمل جراحی ریههای خود را تقویت کنید، احتمال ابتلا به عفونت پس از آن کمتر میشود.
مطالعات نشان میدهد که استفاده از اسپیرومتر تشویقی قبل از عمل جراحی، خطر عوارض بعد از عمل مانند آتلکتازی – فروپاشی ریه – را کاهش میدهد. یکی دیگر از مزایای آن این است که مدت اقامت شما در بیمارستان ممکن است کوتاهتر شود. پزشک به شما خواهد گفت که چند بار قبل از عمل جراحی باید از اسپیرومتر تشویقی استفاده کنید، اما ممکن است تا 30 بار در روز باشد.
تقویت عملکرد ریه با اسپیرومتر تشویقی
اسپیرومتر تشویقی شما را تشویق میکند تا به طور کامل و عمیق نفس بکشید و ریههایتان را منبسط کنید. دم عمیق به جلوگیری از تجمع مایعات و مخاط در ریههای شما کمک میکند، که در غیر این صورت میتواند باعث پنومونی شود. پس از جراحی، این دستگاه میتواند به حذف مواد بیهوشی از ریههای شما کمک کند.
از کجا میتوان اسپیرومتر تشویقی تهیه کرد؟
پزشک شما ممکن است قبل یا بعد از عمل جراحی یا در طول ویزیت در مطب، یک اسپیرومتر تشویقی به شما بدهد. همچنین میتوانید یکی از آنها را از فروشگاه لوازم پزشکی یا خردهفروشیهایی مانند ترب (torob.com) خریداری کنید.
قیمت اسپیرومتر تشویقی
اسپیرومترهای تشویقی قیمت متوسطی دارند. میتوانید یک دستگاه پلاستیکی ساده را به صورت آنلاین پیدا کنید که قیمت آن از 300 هزار تومان (حدود 1.5 دلار) تا حدود (3 میلیون تومان) 15 دلار متغیر است (لازم به ذکر است این قیمت ها مربوط به سال 1405 است). نسخههای الکترونیکی آن به طور قابل توجهی گرانتر هستند و از حدود 100 میلیون تومان (حدود ۷۰ دلار) تا چند صد دلار قیمت دارند.
خلاصه مطلب
اسپیرومتر تشویقی نوعی دستگاه ورزشی برای ریههای شماست که به آنها کمک میکند تا منبسط و قویتر شوند. پزشک شما ممکن است قبل یا بعد از عمل جراحی، یا اگر دنده شکسته، پنومونی یا بیماریهای مزمن مانند آسم، COPD، فیبروز کیستیک و بیماری سلول داسی شکل دارید، اسپیرومتر تشویقی را توصیه کند. تیم مراقبتهای بهداشتی شما نحوه صحیح استفاده از دستگاه و تعداد دفعات استفاده از آن را به شما نشان خواهد داد.
سوالات متداول اسپیرومتر تشویقی
اسپیرومتر تشویقی برای چه مواردی استفاده میشود؟
اسپیرومتر تشویقی به باز شدن و تقویت ریههای شما در مواقعی که درد دارید یا نفس عمیق کشیدن برایتان دشوار است، کمک میکند.
چند وقت یکبار باید از اسپیرومتر تشویقی استفاده کرد؟
هر چند وقت یکبار که پزشک به شما میگوید از اسپیرومتر تشویقی خود استفاده کنید. قبل از عمل جراحی، این تعداد ممکن است تا 30 بار در روز باشد. پس از آن، در حالی که بیدار هستید، ممکن است 10 بار در ساعت یا بیشتر باشد.
نمره خوب در اسپیرومتر تشویقی چیست؟
نمره طبیعی در اسپیرومتر تشویقی به جنسیت، سن و قد شما بستگی دارد. پزشک به شما خواهد گفت که اهداف مورد نظر شما باید چه باشند.
اسپیرومتر چگونه کار میکند؟
اعداد روی سیلندر اصلی، میزان هوایی که وارد بدن میکنید و مدت زمانی که میتوانید نفس خود را نگه دارید، اندازهگیری میکنند. نفسهای عمیقتر باعث میشوند که نفس شما بالاتر برود. یک نشانگر دیگر روی دستگاه نشان میدهد که آیا با سرعت مناسب نفس میکشید یا خیر.
