ممکن است به HIV، ویروسی که باعث بیماری ایدز میشود، مبتلا باشید و خودتان از آن بیخبر باشید. همچنین ممکن است در معرض HIV قرار گرفته باشید، اما لزوماً به این ویروس مبتلا نشده باشید. حدود یک نفر از هر هفت فرد مبتلا به HIV از ابتلای خود اطلاع ندارد. تنها راه مطمئن برای تشخیص عفونت HIV، انجام آزمایش HIV است.
علائم احتمالی
HIV در همه افراد به یک شکل ظاهر نمیشود. بعضی افراد مدت کوتاهی پس از ورود ویروس به بدن، علائمی را تجربه میکنند، در حالی که برخی دیگر هیچ علامتی ندارند. اگر ویروس وارد بدن شده باشد، روند معمول علائم میتواند به شکل زیر باشد:
بلافاصله پس از ابتلا
اگر بهتازگی به HIV مبتلا شده باشید، احتمالاً در ابتدا متوجه تغییر خاصی در وضعیت خود نمیشوید و احساس میکنید مثل همیشه حالتان خوب است.
اگر احتمال میدهید که بهتازگی در معرض HIV قرار گرفتهاید، باید هرچه سریعتر به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید. در چنین شرایطی ممکن است دارویی ضدویروسی به نام پروفیلاکسی پس از مواجهه (PEP) برای پیشگیری از ایجاد عفونت تجویز شود.
بهتر است PEP در یک تا دو روز نخست پس از مواجهه شروع شود. مصرف صحیح PEP میتواند احتمال ابتلا را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد، اما بهطور کامل و صددرصدی از عفونت پیشگیری نمیکند.
یک تا ۸ هفته بعد
اگر عفونت ایجاد شده باشد، نخستین علائم معمولاً تا چند هفته بعد ظاهر میشوند. این مرحله را عفونت حاد HIV مینامند.
در این مرحله ممکن است علائمی شبیه آنفلوانزا ایجاد شود، از جمله:
- تب و لرز
- سردرد
- درد و بدندرد، از جمله دردهای عضلانی
- خستگی
- تعریق شبانه
- تورم غدد لنفاوی
- بثورات پوستی
- گلودرد
- سرفه خشک
- اسهال
البته این علائم اختصاصی HIV نیستند و بسیاری از بیماریها و عفونتهای دیگر نیز میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
در این دوره، ویروس HIV بهسرعت در بدن تکثیر و منتشر میشود. ویروس به سلولهای CD4، که نقش مهمی در دفاع بدن در برابر عفونتها دارند، حمله کرده و شروع به تخریب آنها میکند.
ممکن است فرد تصور کند به یک سرماخوردگی شدید یا آنفلوانزا مبتلا شده است. با این حال، برخی افراد در این مرحله نیز هیچ علامتی ندارند.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعهای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
یک ماه یا بیشتر پس از آن
این مرحله را عفونت مزمن HIV مینامند. پس از واکنش اولیه بدن به ویروس HIV، ممکن است فرد سالها هیچ علامتی نداشته باشد.
اما اگر عفونت درمان نشود، ویروس همچنان به تخریب سلولهای CD4 و تضعیف سیستم ایمنی ادامه خواهد داد.
سالها و حتی دههها بعد
اگر HIV درمان نشود، میتواند به مرحله سوم و شدیدترین مرحله بیماری، یعنی ایدز (AIDS) پیشرفت کند.
در برخی افراد، پیشرفت HIV درماننشده به ایدز ممکن است حدود ۱۰ سال طول بکشد، اگرچه این روند در افراد مختلف متفاوت است.
در مرحله ایدز، سیستم ایمنی بهشدت ضعیف میشود و بدن دیگر نمیتواند بهخوبی در برابر عفونتها مبارزه کند. تورم غدد و گرههای لنفاوی ممکن است یکی از نخستین نشانههای ایدز باشد.
علائم دیگر میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- پوشش سفیدرنگ روی دهان که به آن برفک دهانی گفته میشود
- تب، لرز و تعریق، از جمله تعریق شبانه
- کاهش انرژی و خستگی شدید
- کاهش وزن
- مشکلات تنفسی
- اسهال، تهوع و گرفتگی یا درد شکم
- زخمهای دهانی، تناسلی یا مقعدی ناشی از عفونت هرپس
- بثورات پوستی ماندگار که برطرف نمیشوند
- زونا؛ یک بیماری دردناک عصبی که میتواند باعث ایجاد بثورات یا تاولهای پوستی شود
- مشکلات حافظه
تشخیص و درمان زودهنگام اهمیت زیادی دارد
مهمترین نکته این است که عفونت HIV در سریعترین زمان ممکن تشخیص داده شود و درمان با داروهای ضدرتروویروسی (ART) آغاز شود.
درمان ضدرتروویروسی میتواند از تخریب بیشتر سیستم ایمنی جلوگیری کند، به حفظ سلامت فرد کمک کند و مانع پیشرفت بیماری به مرحله ایدز شود.
اگر درمان بهدرستی و بهطور منظم مصرف شود، میتواند میزان ویروس در بدن را بهشدت کاهش دهد و احتمال انتقال HIV به دیگران را نیز به حد بسیار پایینی برساند.
افرادی که مبتلا به HIV هستند، اگر درمان ضدرتروویروسی را سریع شروع کنند و آن را بهطور منظم ادامه دهند، میتوانند تقریباً به اندازه افراد بدون HIV عمر کنند.
