آنچه در این مطلب خواهید خواند
- پرسش: چه افرادی معمولاً از این درمان سود میبرند؟
- پرسش: چه چیزی این درمان را از سایر روشها متمایز میکند؟
- پرسش: این درمان تا چه اندازه مؤثر است؟
- پرسش: آیا این درمان بهطور کلی ایمن محسوب میشود؟
- پرسش: افراد ممکن است با چه عوارض جانبیای مواجه شوند و آیا راهی برای کنترل آنها وجود دارد؟
- پرسش: این درمان چگونه مصرف میشود و آیا افراد به آزمایشها یا معاینات منظم نیاز دارند؟
- پرسش: آیا گروههایی از افراد نباید از این درمان استفاده کنند؛ برای مثال، افرادی که بیماریهای خاصی دارند یا داروهای دیگری مصرف میکنند؟
- پرسش: هزینه این درمان چقدر است؟ آیا قیمت فهرستشده آن واقعاً چند هزار دلار در سال است؟ آیا بیمه هزینه آن را پوشش میدهد یا گزینههایی برای کمک مالی وجود دارد؟
- پرسش: درباره پژوهشها و مطالعات انجامشده در زمینه این درمان چه توضیحی میتوانید بدهید؟
- پرسش: افراد چگونه میتوانند اطلاعات بیشتری کسب کنند تا مشخص شود این درمان گزینه مناسبی برای آنهاست یا خیر؟
آرون سیگلر، دارای مدرک دکترای اپیدمیولوژی (PhD)، استاد اپیدمیولوژی در دانشکده بهداشت عمومی رولینز دانشگاه اموری و پژوهشگر اصلی پروژه «PrEP Locator» است. پژوهشهای او در حوزه بیماریهای عفونی بر تأثیرگذاری بر سلامت عمومی از طریق علم پیادهسازی و کارآزماییهای بالینی متمرکز است.
پیشگیری از اچآیوی وارد دوره جدیدی شده است. با افزایش گزینههای تأییدشده و در حال توسعه برای پیشگیری پیش از مواجهه (PrEP)، روشهای موجود دیگر به مصرف روزانه قرص محدود نیستند.
آرون سیگلر، دکترای اپیدمیولوژی
کابتگراویر (با نام تجاری آپریتیود، Apretude) یک گزینه تزریقی طولانیاثر برای پیشگیری پیش از مواجهه است که برای کاهش خطر ابتلا به عفونت HIV از طریق تماس جنسی در افرادی با خطر بالای ابتلا تأیید شده است. این دارو توسط شرکت ViiV Healthcare، شرکتی بینالمللی متخصص در زمینه اچآیوی که اکثریت سهام آن متعلق به شرکت GSK است، توسعه یافته و در اواخر سال ۲۰۲۱ تأییدیه قانونی دریافت کرده است.
متخصصان سلامت عمومی معتقدند گسترش گزینههای پیشگیری پیش از مواجهه ظرفیت قابلتوجهی برای تغییر روند اپیدمی اچآیوی دارد؛ بااینحال، هنوز این پرسش مطرح است که آیا تعداد کافی از افرادی که میتوانند از این دارو بهرهمند شوند، آن را دریافت خواهند کرد یا خیر.
سیگلر میگوید: «افراد میتوانند گزینهای را انتخاب کنند که بیشترین تناسب را با سبک زندگیشان دارد و من فکر میکنم قدرت واقعی این روشها دقیقاً در همین انتخاب است.»
با سیگلر درباره کابتگراویر، نحوه عملکرد این دارو و ویژگیهایی که آن را متمایز میکنند، گفتوگو کردیم. این مصاحبه برای کوتاهتر شدن و وضوح بیشتر ویرایش شده است.
پرسش: چه افرادی معمولاً از این درمان سود میبرند؟
سیگلر: دستورالعمل اختصاصی مشخصی وجود ندارد که تعیین کند چه افرادی از یک نوع PrEP در مقایسه با نوع دیگر سود بیشتری میبرند. بااینحال، بهطور کلی، PrEP تزریقی گزینه بسیار مناسبی برای افرادی است که به هر دلیلی در مصرف روزانه قرص با مشکل مواجه میشوند؛ چه این مشکل صرفاً به مسائل و برنامهریزی روزمره زندگی مربوط باشد، چه ناشی از انگ اجتماعی یا هر مسئله دیگری باشد.
«اولین نکتهای که میخواهم به آن اشاره کنم این است که این داروها میتوانند آرامش خاطر فوقالعادهای برای افراد فراهم کنند.»
آرون سیگلر، دکترای اپیدمیولوژی
صادقانه بگویم، فکر میکنم وارد دوره جدیدی شدهایم که در آن افراد حق انتخاب بیشتری دارند. در چنین شرایطی، موضوع اصلی این است که فرد کدام گزینه را ترجیح میدهد و احتمال بیشتری دارد که بتواند در طول زمان به استفاده از آن ادامه دهد؛ زیرا خطر ابتلا به اچآیوی در گذر زمان تجمع پیدا میکند. نکته کلیدی این نیست که فرد برای مدت بسیار کوتاهی از یک دارو استفاده کند، بلکه این است که در یک بازه زمانی پایدار از محافظت برخوردار باشد.
طبق تحقیقات مشخص شده است که برخی گروهها با خطر بالاتری برای ابتلا به عفونت اچآیوی مواجه هستند؛ از جمله مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند و افرادی که مواد مخدر را تزریق میکنند.
این افراد و سایر افرادی که ممکن است در معرض خطر ابتلا به اچآیوی باشند، باید درباره خطر شخصی خود و مناسب بودن PrEP با ارائهدهندگان خدمات سلامت مشورت کنند؛ زیرا PrEP ابزاری بسیار مؤثر برای پیشگیری از اچآیوی است.
پرسش: چه چیزی این درمان را از سایر روشها متمایز میکند؟
سیگلر: بزرگترین تفاوت به نحوه تجویز این دارو و فاصله زمانی بین دفعات مصرف آن مربوط میشود. برخلاف گزینههای خوراکی PrEP که به شکل قرص مصرف میشوند، کابتگراویر دارویی تزریقی است که هر دو ماه یکبار تجویز میشود.
این دارو بهصورت تزریق عضلانی تجویز میشود؛ یعنی تزریق در عمق عضله انجام میگیرد.
داروی تزریقی جدید دیگری برای PrEP به نام لناکاپاویر (lenacapavir) نیز وجود دارد که بهصورت زیرجلدی تجویز میشود؛ به این معنا که دارو درست در زیر پوست تزریق میشود. این دارو سالی دو بار تجویز میشود.
پرسش: این درمان تا چه اندازه مؤثر است؟
سیگلر: تمام روشهای PrEP اثربخشی بالایی دارند. هر یک از این روشها، در صورتی که مطابق دستورالعمل تجویزشده استفاده شوند، خطر ابتلا به اچآیوی از طریق رابطه جنسی را بیش از ۹۹ درصد کاهش میدهند. بنابراین، موضوع اصلی به پایبندی به درمان مربوط میشود.
توجه: دادههای مربوط به استفاده از کابتگراویر برای پیشگیری از اچآیوی در افرادی که مواد مخدر تزریق میکنند محدود است. بااینحال، کارآزماییهای بالینی مربوط به قرصهای PrEP نشان دادهاند که مصرف این داروها مطابق دستورالعمل میتواند خطر ابتلا به اچآیوی را در افرادی که مواد مخدر تزریق میکنند، به میزان قابلتوجهی کاهش دهد.
کارآزماییهای بالینی نشان دادهاند که PrEP تزریقی عملکرد بسیار بهتری نسبت به PrEP خوراکی داشته است؛ اما این تفاوت به مسئله پایبندی به درمان مربوط میشود. خود دارو اثر محافظتی دارد و این اثر فوقالعاده قوی است. روش تزریقی اساساً پوشش محافظتی طولانیمدتتری فراهم میکند و به همین دلیل، در مقایسه با قرصهایی که ممکن است بهطور نامنظم مصرف شوند، محافظت بیشتری ایجاد میکند.
همانطور که در کارآزماییهای بالینی مشاهده شد، میزان این تأثیر قابلتوجه بود. این تفاوتها بهبودهای جزئی در مقایسه با PrEP خوراکی روزانه نبودند، بلکه مزایای بزرگی برای سلامت عمومی جمعیت محسوب میشدند.
در سطح جمعیت، اگر بتوانیم سهم بیشتری از افراد در معرض خطر بالاتر را به استفاده از PrEP تزریقی ترغیب کنیم، پیامدهای بهتری خواهیم دید؛ زیرا میدانیم که برخی افراد اساساً در مصرف قرص با مشکل مواجه میشوند. افراد زیادی چنین مشکلی دارند و مصرف منظم قرص برایشان دشوار است.
من ترجیح میدهم به ویژگیهای افرادی فکر کنم که از این داروها استفاده میکنند. این افراد از نظر جنسی فعال هستند و اغلب جوان و سالماند. بسیاری از آنها تجربهای در مصرف منظم سایر داروها ندارند. بیشتر مصرفکنندگان PrEP مرد هستند و مردان، در مجموع، بهندرت برای دریافت خدمات پیشگیرانه به مراکز درمانی مراجعه میکنند.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعهای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
با در نظر گرفتن این شرایط، اهمیت PrEP تزریقی روشنتر میشود. با گروهی از افراد جوان و سالم مواجه هستیم که به مصرف روزانه قرص عادت ندارند و معمولاً نگرانی زیادی درباره سلامت خود ندارند. وجود روشی که بتوان آن را بهصورت «تزریق کن و دیگر نگرانش نباش» توصیف کرد، میتواند توانمندی و احساس کنترل بیشتری در اختیار این افراد قرار دهد.
پرسش: آیا این درمان بهطور کلی ایمن محسوب میشود؟
سیگلر: این داروها بسیار ایمن هستند. شواهد پژوهشی گسترده و مهمی درباره تمام این داروهای ضدرتروویروسی وجود دارد. این داروها معمولاً بهخوبی تحمل میشوند، مدت زیادی است که مورد استفاده قرار میگیرند و بهطور گسترده بررسی شدهاند. به همین دلیل، شناخت خوبی از نمایه ایمنی آنها داریم.
در یک مطالعه حتی عوارض جانبی PrEP خوراکی روزانه با آسپرین مقایسه شد و نتیجه نشان داد که نمایه عوارض جانبی PrEP خوراکی روزانه اندکی مطلوبتر است. این مقایسه نشاندهنده سطح ایمنی این داروهاست. خطرات آنها حداقل است، بهویژه هنگامی که در برابر مزایای قابلتوجهی که فراهم میکنند سنجیده شوند.
نمایه ایمنی کابتگراویر بسیار شبیه به قرصهای خوراکی است. تفاوت اصلی کمتر به ایمنی کلی مربوط میشود و بیشتر به نوع عوارض جانبی ارتباط دارد.
پرسش: افراد ممکن است با چه عوارض جانبیای مواجه شوند و آیا راهی برای کنترل آنها وجود دارد؟
سیگلر: برخی افراد در محل تزریق احساس ناراحتی میکنند؛ ممکن است درد، مقداری تورم یا قرمزی و گاهی کبودی در محل تزریق ایجاد شود. این موارد شایعترین عوارض جانبی مرتبط با هر دو داروی تزریقی PrEP هستند.
از دیگر عوارض جانبی شایع میتوان به سردرد، تهوع و اسهال اشاره کرد. بیشتر این عوارض خفیف هستند، طی چند روز بهبود مییابند و میتوان آنها را با داروهای بدون نسخه کنترل کرد.
پرسش: این درمان چگونه مصرف میشود و آیا افراد به آزمایشها یا معاینات منظم نیاز دارند؟
سیگلر: کابتگراویر باید توسط پزشک تجویز شود و در یک محیط بالینی مناسب تزریق گردد.
پیش از شروع مصرف هر نوع داروی PrEP، آزمایش اچآیوی انجام میشود تا مشخص شود فرد به این عفونت مبتلا نیست. ازآنجاکه افرادی که در معرض خطر ابتلا به اچآیوی هستند، اغلب در معرض خطر ابتلا به سایر عفونتهای آمیزشی نیز قرار دارند، انجام آزمایشهای مربوط به عفونتهای آمیزشی (STIs) عموماً توصیه میشود. این آزمایشها معمولاً شامل غربالگری سیفلیس، کلامیدیا و سوزاک هستند.
پرسش: آیا گروههایی از افراد نباید از این درمان استفاده کنند؛ برای مثال، افرادی که بیماریهای خاصی دارند یا داروهای دیگری مصرف میکنند؟
سیگلر: بهطور کلی، خیر. بیشتر افراد میتوانند از این داروها استفاده کنند و گروههای بزرگی وجود ندارند که بهطور خودکار از دریافت آنها محروم باشند.
بااینحال، در برخی شرایط ممکن است پزشک بخواهد بررسی دقیقتری انجام دهد؛ برای مثال، در مواردی که نگرانیهایی درباره کبد وجود دارد یا فرد داروهایی مصرف میکند که به پایش بیشتری نیاز دارند. همچنین حداقل وزن موردنیاز برای استفاده از این داروها ۷۷ پوند است.
در بیشتر موارد، این شرایط منع مصرف مطلق محسوب نمیشوند، بلکه عواملی هستند که بیمار و پزشک باید هنگام ارزیابی مزایا و خطرات درمان درباره آنها گفتوگو کنند.

پرسش: هزینه این درمان چقدر است؟ آیا قیمت فهرستشده آن واقعاً چند هزار دلار در سال است؟ آیا بیمه هزینه آن را پوشش میدهد یا گزینههایی برای کمک مالی وجود دارد؟
سیگلر: هزینه قطعاً مسئله مهمی است، اما نباید مانع از آن شود که فرد استفاده از PrEP را در نظر بگیرد. در برخی کشورها بیشتر طرحهای بیمه خصوصی ملزم هستند هر دو نوع PrEP خوراکی و تزریقی را پوشش دهند.
در مورد بیمههای خصوصی، دریافت پوشش بیمهای ممکن است اغلب به هماهنگی و پیگیریهای مکرر میان ارائهدهنده خدمات درمانی و شرکت بیمه نیاز داشته باشد.
معمولاً در نهایت هزینه بهطور مستقیم بر عهده خود فرد نخواهد بود. به نظر من، هر فردی که به استفاده از PrEP علاقهمند است، باید با پزشک خود صحبت کند و راهی پیدا کند که بتواند این درمان را بدون پرداخت هزینه شخصی دریافت کند.
پرسش: درباره پژوهشها و مطالعات انجامشده در زمینه این درمان چه توضیحی میتوانید بدهید؟
سیگلر: در مورد کابتگراویر، شبکهای به نام «شبکه کارآزماییهای پیشگیری از اچآیوی» (HIV Prevention Trials Network) وجود دارد. این شبکه، مجموعهای مشارکتی از کارآزماییهای بالینی است که مطالعات گستردهای را درباره داروهای جدید، اغلب در مقیاس بزرگ، انجام میدهد.
در این مورد، چندین کارآزمایی بالینی بزرگ انجام شد که هر یک جمعیت متفاوتی را بررسی میکردند، اما نتایج کلی آنها نسبتاً مشابه بود.
در این مطالعات، کابتگراویر تزریقی با روش استاندارد مراقبت، یعنی PrEP خوراکی روزانه، مقایسه شد. در تمام این مطالعات، اثربخشی داروی تزریقی بیشتر از PrEP خوراکی روزانه گزارش شد.
پرسش: افراد چگونه میتوانند اطلاعات بیشتری کسب کنند تا مشخص شود این درمان گزینه مناسبی برای آنهاست یا خیر؟
سیگلر: اولین نکتهای که میخواهم به آن اشاره کنم این است که این داروها میتوانند آرامش خاطر فوقالعادهای ایجاد کنند. دانستن این موضوع که «من تحت محافظت هستم، لازم نیست نگران باشم و میتوانم بدون ترس به زندگی خود ادامه دهم» واقعاً مزیت مهمی است.
در گذشته، داروهای ضدرتروویروسی (ARVs) عمدتاً در حوزه تخصصی پزشکان متخصص اچآیوی قرار داشتند. اما با تأیید PrEP، ناگهان دارویی در دسترس قرار گرفت که قرار بود پزشکان مراقبتهای اولیه نیز آن را تجویز کنند. این دارو به مجموعهای از آزمایشهای آزمایشگاهی و مدیریت بالینی اختصاصی نیاز دارد. فرایند آن بهویژه پیچیده نیست، اما جزو فعالیتهای روزمره و معمول همه پزشکان مراقبتهای اولیه نیز محسوب نمیشود.
پزشکان مراقبتهای اولیه معمولاً حوزههایی دارند که در آنها احساس تسلط بیشتری میکنند. برخی از آنها ممکن است تجربه محدودی در زمینه PrEP داشته باشند و بسیاری نیز با گزینههای جدیدتر، مانند PrEP تزریقی طولانیاثر، آشنایی کمتری داشته باشند.
بسیاری از افراد ترجیح میدهند به پزشکی مراجعه کنند که تجربه زیادی در تجویز PrEP دارد. این یکی از دلایلی بود که در سال ۲۰۱۶ پروژه PrEP Locator را راهاندازی کردیم. در آن زمان، هیچ منبع سراسریای وجود نداشت که یافتن پزشک ارائهدهنده خدمات PrEP را آسان کند. در سالهای اخیر، خدمات این پروژه را گسترش دادهایم تا افراد بتوانند پزشکانی را نیز پیدا کنند که PrEP تزریقی ارائه میدهند.
