۱ ـ درمان خود را تحت کنترل داشته باشید
داروهای HIV می‌توانند به حفظ سلامت شما کمک کنند و باعث شوند زندگی طولانی‌تری داشته باشید. همچنین، این داروها می‌توانند از انتقال ویروس به افرادی که با آنها رابطه جنسی دارید، جلوگیری کنند. بااین‌حال، باید مراقب باشید؛ زیرا برخی عوامل می‌توانند اثربخشی درمان را کاهش دهند. برای بهره‌مندی حداکثری از داروها، لازم است بهترین روش مصرف آنها را بدانید.
۲ ـ فراموش کردن دوزهای دارو
داروهای HIV با کاهش سرعت تکثیر ویروس در بدن عمل می‌کنند. هنگامی که یک دوز از دارو را مصرف نمی‌کنید، فرصت بیشتری برای افزایش تعداد ویروس‌های HIV فراهم می‌شود. هرچه تعداد نسخه‌های ویروس بیشتر شود، احتمال تغییر ویروس به نوعی که در برابر داروها مقاوم است نیز افزایش می‌یابد. در این صورت، داروها دیگر اثربخشی لازم را نخواهند داشت.
۳ ـ مقاومت متقاطع
هنگامی که ویروس تغییر می‌کند و در برابر داروی HIV شما مقاوم می‌شود، ممکن است در برابر انواع دیگری از داروهای HIV نیز مقاومت پیدا کند؛ حتی اگر قبلاً هرگز آن داروها را مصرف نکرده باشید. به این پدیده «مقاومت متقاطع» گفته می‌شود.
این موضوع دلیل دیگری است که نشان می‌دهد حذف یا فراموش کردن دوزهای دارو کار مناسبی نیست؛ زیرا ممکن است گزینه‌های درمانی مؤثر را برای شما محدودتر کند.
۴ ـ سایر داروها
داروهای دیگری که مصرف می‌کنید، ممکن است بر داروهای HIV شما تأثیر بگذارند. این موارد شامل داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه، داروهای گیاهی و مکمل‌های تغذیه‌ای هستند.
این مواد ممکن است اثربخشی درمان شما را کاهش دهند یا مصرف هم‌زمان آنها با داروهای HIV باعث بروز عوارض جانبی جدید شود.
پزشک خود را از تمام داروها و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید مطلع کنید، حتی اگر فقط یک مکمل ویتامین باشد. همچنین، پیش از شروع مصرف هر داروی جدید یا مکمل، از پزشک بپرسید که آیا ممکن است بر درمان HIV شما تأثیر بگذارد یا خیر.
۵ ـ نوع غذا و زمان مصرف آن
برخی داروهای HIV هنگامی که با معده خالی مصرف می‌شوند، راحت‌تر وارد جریان خون می‌شوند. برخی دیگر در صورت مصرف همراه با غذا عملکرد بهتری دارند.
پزشک به شما کمک می‌کند تا بدانید کدام داروها باید با معده خالی و کدام داروها باید همراه با غذا مصرف شوند.
همچنین، درباره غذاهایی که باید از مصرف آنها اجتناب کنید، از پزشک سؤال کنید. برخی مواد غذایی، مانند آب گریپ‌فروت، ممکن است بر اثربخشی داروهای HIV تأثیر منفی بگذارند.
۶ـ مصرف الکل و مواد مخدر
کبد به بدن شما کمک می‌کند تا مواد زائد ناشی از مصرف داروهای HIV را دفع کند. مصرف بیش‌ازحد الکل می‌تواند به کبد آسیب برساند و توانایی آن را برای انجام این وظیفه کاهش دهد.
اگر برای تزریق مواد مخدر از سرنگ مشترک استفاده کنید، احتمال ابتلا به عفونت‌هایی که باعث هپاتیت می‌شوند افزایش می‌یابد. هپاتیت نیز بیماری دیگری است که به کبد آسیب می‌رساند.
همچنین، مستی ناشی از مصرف الکل یا حالت نشئگی ناشی از مصرف مواد مخدر می‌تواند رعایت صحیح برنامه مصرف داروها را دشوارتر کند.
۷ ـ عوارض جانبی
داروهای HIV ممکن است مشکلات دیگری نیز ایجاد کنند؛ از جمله اسهال، تهوع، سردرد و دردهای بدنی. اگر این عوارض به‌اندازه کافی شدید باشند، ممکن است تمایلی به مصرف داروهای خود نداشته باشید.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
بااین‌حال، لازم نیست عوارض جانبی را بدون دریافت کمک تحمل کنید. پزشک می‌تواند راهکارهایی برای کنترل این عوارض به شما پیشنهاد دهد تا کمتر موجب ناراحتی‌تان شوند.
بنابراین، مصرف دارو را خودسرانه قطع نکنید؛ در عوض، از پزشک کمک بخواهید.
۸ـ خستگی ناشی از مصرف مداوم قرص
ممکن است از مصرف روزانه قرص‌ها خسته شوید، به‌ویژه اگر مدت طولانی است که آنها را مصرف می‌کنید. به این حالت «خستگی از مصرف قرص» یا «خستگی از درمان» گفته می‌شود.
پزشک می‌تواند به شما کمک کند تا روش مناسبی برای مصرف داروهای خود پیدا کنید؛ به‌گونه‌ای که این کار به بخشی از عادت روزانه شما تبدیل شود و دیگر آن را وظیفه‌ای دشوار و خسته‌کننده تلقی نکنید.
همچنین، اگر هر روز چندین قرص برای درمان HIV مصرف می‌کنید، از پزشک بپرسید که آیا می‌توان برنامه درمانی شما را ساده‌تر کرد یا خیر. در این صورت، ممکن است بتوانید تعداد قرص‌های مصرفی روزانه خود را کاهش دهید.
سه گزینه درمانی تزریقی نیز ممکن است این امکان را فراهم کنند که مصرف قرص‌ها به‌طور کامل کنار گذاشته شود.
۹ ـ سلامت روان شما
استرس، افسردگی، سایر اختلالات روانی و حتی احساس شرم به‌دلیل ابتلا به HIV می‌توانند پایبندی به درمان را دشوار کنند.
دریافت خدمات سلامت روان و حمایت مناسب می‌تواند به کاهش این مشکلات کمک کند و در مدیریت HIV نیز مؤثر باشد.
درباره داروها، روان‌درمانی و سایر منابع حمایتی که می‌توانند به شما کمک کنند، از پزشک خود سؤال کنید.
۱۰ ـ بیشترین بهره را از داروهای خود ببرید
یکی از بهترین راه‌ها برای اطمینان از اثربخشی مناسب داروهای HIV، پایبندی به برنامه درمانی است.
قرص‌های خود را هر روز در ساعت مشخصی مصرف کنید. می‌توانید برای یادآوری، زنگ هشدار تنظیم کنید یا زمان مصرف دارو را با یکی از فعالیت‌های روزمره خود، مانند مسواک زدن یا آماده کردن قهوه، هماهنگ کنید.
برای پیگیری دوزهای مصرفی می‌توانید از جعبه تقسیم دارو استفاده کنید. همچنین، مقداری داروی اضافی همراه خود داشته باشید تا اگر هنگام رسیدن زمان مصرف دارو بیرون از خانه بودید، بتوانید آن را مصرف کنید.
اگر عواملی مانند دشواری در تأمین هزینه دارو یا مصرف الکل و مواد مخدر، مصرف منظم دارو را برای شما دشوار می‌کنند، با پزشک خود صحبت کنید.
