آنچه در این مطلب خواهید خواند
- تفاوت درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (TasP) با پیشگیری پیش از مواجهه (PrEP)
- درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (TasP) چگونه عمل می‌کند؟
- درمان HIV به‌عنوان پیشگیری تا چه اندازه مؤثر است؟
- مزایای درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (TasP)
- گروه‌های دیگری که از درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (TasP) سود می‌برند
- اگر درمان خود را متوقف کنید، چه اتفاقی می‌افتد؟
- اطلاع‌رسانی درباره وضعیت ابتلا
درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (Treatment as Prevention یا TasP) به این معناست که فرد مبتلا به HIV دارو مصرف می‌کند تا از انتقال ویروس به فردی که به آن مبتلا نیست، جلوگیری کند. این روش همچنین به فرد کمک می‌کند بار ویروسی خود را در سطح غیرقابل‌شناسایی حفظ کند؛ یعنی مقدار HIV در خون آن‌قدر کم باشد که در آزمایش‌ها قابل‌شناسایی نباشد. این وضعیت به حفظ سلامت فرد نیز کمک می‌کند.
تفاوت درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (TasP) با پیشگیری پیش از مواجهه (PrEP)
PrEP مخفف پیشگیری پیش از مواجهه (Pre-exposure Prophylaxis) است. اگر این داروها به‌درستی مصرف شوند، راهکاری بسیار مؤثر برای افرادی هستند که نتیجه آزمایش HIV آنها منفی است، اما همچنان در معرض خطر ابتلا به ویروس قرار دارند. این خطر ممکن است از طریق رابطه جنسی، با استفاده از روش‌های محافظتی یا بدون آنها، یا از طریق تزریق مواد مخدر با فرد مبتلا به HIV وجود داشته باشد.
درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (TasP) چگونه عمل می‌کند؟
اساس درمان HIV به‌عنوان پیشگیری، مصرف روزانه دارو است. این رژیم درمانی، درمان ضدرتروویروسی (Antiretroviral Therapy یا ART) نام دارد. بهتر است درمان بلافاصله پس از تشخیص HIV آغاز شود. داروها بار ویروسی را کاهش می‌دهند تا جایی که ویروس در آزمایش‌های معمول آزمایشگاهی قابل‌شناسایی نباشد. بسته به نوع آزمایش، اصطلاح «غیرقابل‌شناسایی» می‌تواند به معنای وجود ۲۰ تا کمتر از ۵۰ نسخه از ویروس HIV در هر میلی‌لیتر خون باشد؛ این نسخه‌ها نشان‌دهنده تعداد دفعات تکثیر ویروس هستند.
برای توصیف این وضعیت از عبارت «غیرقابل‌شناسایی = غیرقابل‌انتقال» (Undetectable = Untransmittable یا U=U) استفاده می‌شود. این عبارت به این معناست که فرد از طریق رابطه جنسی نمی‌تواند ویروس HIV را منتقل کند.
رسیدن به این سطح بسیار پایین از بار ویروسی و حفظ آن، «مهار ویروسی» (Viral Suppression) نامیده می‌شود. با وجود این، ویروس HIV همچنان در بدن باقی می‌ماند و آزمایش‌های HIV که آنتی‌بادی‌ها را شناسایی می‌کنند، همچنان مثبت خواهند بود. درمان ضدرتروویروسی تا زمانی که فرد برنامه درمانی خود را دقیقاً رعایت کند، از تکثیر ویروس جلوگیری می‌کند. این موضوع نه‌تنها شامل مصرف داروها طبق دستور پزشک است، بلکه مراجعه منظم به پزشک و انجام آزمایش بار ویروسی تقریباً هر ۳ تا ۶ ماه را نیز در بر می‌گیرد.
درمان HIV به‌عنوان پیشگیری تا چه اندازه مؤثر است؟
پژوهش‌ها نشان داده‌اند که درمان HIV به‌عنوان پیشگیری، یکی از مؤثرترین روش‌ها برای جلوگیری از انتقال HIV از طریق رابطه جنسی است. پس از آغاز یک کارآزمایی بزرگ در سال ۲۰۱۱ و انتشار نتایج نهایی آن در سال ۲۰۱۶، حمایت گسترده جامعه پزشکی از این رویکرد افزایش یافت. این مطالعه نشان داد که درمان ضدرتروویروسی، در صورت شروع مدت کوتاهی پس از تشخیص HIV، انتقال جنسی ویروس را کاهش می‌دهد و با کاهش ۹۶ درصدی عفونت‌های جدید همراه است. شروع زودهنگام درمان از این نظر نیز اهمیت داشت که در بیشتر افراد، سیستم ایمنی هنوز سالم بود.
مزایای درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (TasP)
این رویکرد مزایای متعددی دارد:
- حفظ بار ویروسی در سطح غیرقابل‌شناسایی به تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند و می‌تواند به فرد امکان دهد زندگی طولانی و سالمی داشته باشد.
- خطر انتقال ویروس به شریک جنسی فاقد HIV وجود ندارد.
- این روش تقریباً برای همه افرادی که به درمان خود پایبند هستند، مؤثر است.
- اثر آن نسبتاً سریع ظاهر می‌شود. ممکن است طی ۱ تا ۶ ماه، بار ویروسی به سطح غیرقابل‌شناسایی برسد. بااین‌حال، انجام آزمایش‌ها برای اطمینان از پایداری این وضعیت ضروری است. منظور از پایداری این است که بار ویروسی دست‌کم به مدت ۶ ماه در سطح غیرقابل‌شناسایی باقی بماند تا بتوان با اطمینان گفت که فرد ویروس را منتقل نخواهد کرد.
- فرد از وضعیت ویروس در بدن خود آگاه می‌ماند.
گروه‌های دیگری که از درمان HIV به‌عنوان پیشگیری (TasP) سود می‌برند
مادران تازه زایمان کرده و نوزادان
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
درمان به‌عنوان پیشگیری، احتمال انتقال ویروس از زن باردار به فرزندش را در دوران بارداری و همچنین هنگام زایمان به‌شدت کاهش می‌دهد؛ به‌طوری‌که این احتمال به ۱ درصد یا کمتر می‌رسد. به‌عنوان یک اقدام احتیاطی اضافی، نوزاد باید درمان ضدرتروویروسی را طی ۴ تا ۶ هفته پس از تولد دریافت کند. شروع این درمان باید در فاصله ۶ تا ۱۲ ساعت پس از تولد باشد.
تغذیه با شیر مادر موضوع متفاوتی است. اگرچه مصرف درمان ضدرتروویروسی و پیروی از راهبرد TasP توسط مادر ممکن است احتمال انتقال HIV به نوزاد از طریق شیردهی را کاهش دهد، میزان دقیق این خطر همچنان روشن نیست. مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) و آکادمی اطفال آمریکا توصیه می‌کنند مادران مبتلا به HIV از شیردهی خودداری کنند و به‌جای آن، نوزادان خود را با شیر خشک تهیه‌شده با آب تمیز و سالم یا شیر اهدایی انسانی پاستوریزه تغذیه کنند.
افرادی که مواد مخدر تزریق می‌کنند
ممکن است راهبرد TasP احتمال انتقال HIV به دیگران را در افرادی که مواد مخدر تزریق می‌کنند، کاهش دهد. بااین‌حال، حتی اگر بار ویروسی در سطح غیرقابل‌شناسایی باشد، همواره باید از سوزن و سرنگ جدید استفاده کرد و هرگز آنها را با دیگران به اشتراک نگذاشت.
اگر درمان خود را متوقف کنید، چه اتفاقی می‌افتد؟
اگر مصرف داروها را متوقف کنید، بار ویروسی به‌سرعت دوباره افزایش می‌یابد؛ زیرا HIV حتی زمانی که تکثیر آن مهار شده است، همچنان در بدن باقی می‌ماند و تکثیر می‌شود. پزشک می‌تواند به شما کمک کند تا مشکلات مربوط به رژیم درمانی یا سبک زندگی خود را شناسایی کنید و دوباره درمان را به‌درستی ادامه دهید. با ازسرگیری درمان، می‌توانید بار ویروسی خود را دوباره به سطح غیرقابل‌شناسایی برسانید.
مصرف داروهای HIV از شما یا شریک جنسی‌تان در برابر ابتلا به سایر عفونت‌های آمیزشی محافظت نمی‌کند. بنابراین، گفت‌وگو با پزشک درباره سایر روش‌های رابطه جنسی ایمن اهمیت دارد.
اطلاع‌رسانی درباره وضعیت ابتلا
با شریک جنسی خود درباره روش‌هایی که می‌خواهید برای جلوگیری از انتقال HIV به کار ببرید، گفت‌وگو کنید. در برخی کشورها، افرادی که مبتلا به HIV هستند و از وضعیت خود اطلاع دارند، ملزم‌اند این موضوع را به شرکای جنسی خود اعلام کنند. در تعداد محدودی از کشورها نیز، در صورت به‌اشتراک‌گذاشتن سوزن، افشای وضعیت ابتلا الزامی است.
