آنچه در این مطلب خواهید خواند
هیپوگلیسمی شدید یا شوک انسولین، یک خطر جدی برای سلامتی هر فرد مبتلا به دیابت است. این حالت که به دلیل انسولین بیش از حد، واکنش انسولین نیز نامیده میشود، میتواند هر زمان که عدم تعادل بین انسولین موجود در سیستم بدن شما و میزان غذایی که میخورید یا میزان فعالیت بدنی شما وجود داشته باشد، رخ دهد. این حالت حتی میتواند در حالی که شما تمام تلاش خود را برای مدیریت دیابت خود انجام میدهید، اتفاق بیفتد.
علائم شوک انسولین ممکن است در ابتدا خفیف به نظر برسند، اما نباید نادیده گرفته شوند. اگر به سرعت درمان نشود، هیپوگلیسمی میتواند به یک بیماری بسیار جدی تبدیل شود که باعث غش کردن شما میشود و نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. شوک انسولین همچنین میتواند منجر به کما و مرگ شود. مهم است که نه تنها شما، بلکه خانواده و اطرافیانتان نیز علائم هیپوگلیسمی را تشخیص دهند و بدانند که در مورد آنها چه کاری باید انجام دهند. این میتواند جان شما را نجات دهد.
هیپوگلیسمی چیست؟
هیپوگلیسمی به سطح پایین قند خون اشاره دارد. سلولهای بدن شما از قند موجود در کربوهیدراتها برای تولید انرژی استفاده میکنند. انسولین که به طور معمول در پانکراس ساخته میشود، برای ورود قند به سلولها ضروری است. این هورمون به جلوگیری از بالا رفتن بیش از حد سطح قند خون کمک میکند.
حفظ سطح مناسب قند خون بسیار مهم است. سطوح خیلی بالا میتواند باعث کمآبی شدید بدن شود که میتواند تهدیدکننده زندگی باشد. با گذشت زمان، قند اضافی در بدن به اندامهایی مانند قلب ، چشمها و سیستم عصبی آسیب جدی میرساند.
معمولاً تولید انسولین در بدن شما تنظیم میشود، به طوری که شما به طور طبیعی مقدار انسولین مورد نیاز برای کنترل سطح قند خون را دارید. اما اگر بدن شما انسولین خود را تولید نمیکند یا نمیتواند به طور مؤثر از انسولین تولید شده استفاده کند، باید انسولین را به عنوان دارو تزریق کنید یا داروی دیگری مصرف کنید که میزان انسولین تولید شده توسط بدن شما را افزایش دهد. بنابراین، اگر نیاز به مصرف انسولین دارید، مسئولیت تأمین مقدار انسولین مورد نیاز بر عهده شماست.
زمان مصرف انسولین یا داروی دیگر و میزان مصرف آن به زمان، نوع و مقدار غذایی که میخورید بستگی دارد. همچنین به میزان فعالیت بدنی شما نیز بستگی دارد، زیرا سلولهای بدن شما هنگام فعالیت، قند بیشتری مصرف میکنند. هیپوگلیسمی واکنشی به انسولین بیش از حد در سیستم بدن شماست. انسولین سرعت کاهش سطح گلوکز خون را افزایش میدهد. سپس بدون غذا خوردن یا با سوزاندن سریعتر قند توسط بدن به دلیل فعالیت بدنی، سطح قند به طرز خطرناکی پایین میآید.
چه چیزی باعث هیپوگلیسمی میشود؟
چندین عامل میتواند باعث هیپوگلیسمی شود. اگر موارد زیر را داشته باشید، سطح قند خون شما میتواند پایین باشد:
- از نظر جسمی فعالتر از حد معمول شوید.
- یک وعده غذایی را از دست بدهید.
- زمان یا مقدار غذایی که معمولاً میخورید را تغییر دهید.
- انسولین یا داروی خود را با مقدار یا زمان متفاوتی نسبت به همیشه مصرف کنید.
- بدون غذا خوردن، بیش از حد الکل بنوشید.
آیا علائم هیپوگلیسمی یا علائم هشدار دهنده شوک انسولین وجود دارد؟
علائم هیپوگلیسمی را میتوان به خفیف یا زودرس، متوسط و شدید طبقهبندی کرد.
علائم خفیف هیپوگلیسمی
علائم خفیف شامل موارد زیر است:
- سرگیجه
- تحریک پذیری
- دمدمی مزاج بودن یا تغییرات ناگهانی در رفتار
- گرسنگی
- لرزش
- عرق کردن
- ضربان قلب سریع
علائم شدید افت قند خون
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعهای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
وقتی هیپوگلیسمی شدید میشود، علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- غش و بیهوشی
- تشنج
- کما
- گیجی
- سردرد
- هماهنگی ضعیف
علائم شبانه افت قند خون
هیپوگلیسمی همچنین میتواند در طول شب و هنگام خواب رخ دهد . علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- گریه کردن در خواب
- کابوسها
- لباس خواب یا ملحفه مرطوب ناشی از تعریق
- بیدار شدن از خواب با خستگی، تحریکپذیری یا گیجی
اگر هرگونه علائم احتمالی هیپوگلیسمی خفیف را تجربه کردید، مهم است که در صورت امکان قند خون خود را بررسی کنید تا مطمئن شوید که پایین نیست. در صورت پایین بودن قند خون، باید سریعاً آن را درمان کنید یا به اورژانس مراجعه کنید. با این حال، اگر علائمی را مشاهده کردید و به دلایلی نتوانستید سطح قند خون خود را بررسی کنید، باید خود را برای قند خون پایین درمان کنید یا به اورژانس مراجعه کنید. اگر علائم شدید است یا نمیتوانید به خودتان کمک کنید، به دنبال مراقبتهای پزشکی فوری باشید.
هیپوگلیسمی چگونه درمان میشود؟
اگر هیپوگلیسمی شما خفیف یا متوسط است، بهترین راه برای افزایش سریع سطح قند خون، خوردن یا نوشیدن چیزی است که حاوی 15 تا 20 گرم گلوکز یا قند دیگر باشد. میتوانید سه تا چهار قرص گلوکز یا یک سوم تا یک دوم تیوب گلوکز به شکل ژل مصرف کنید که میتوانید از داروخانه خریداری کنید. یا میتوانید نصف فنجان آب میوه ( آب پرتقال یا آب سیب) بنوشید.
میان وعدههای دیگری که میتوانید برای افزایش سطح قند خون خود استفاده کنید عبارتند از:
- نصف فنجان نوشابه معمولی (نه نوشابه رژیمی)
- ۱ فنجان شیر
- ۱ قاشق غذاخوری شکر
- ۱ قاشق غذاخوری عسل ، ملاس یا شربت ذرت
- ۱/۴ پیمانه کشمش
- ۲ حبه قند بزرگ یا ۶ حبه قند کوچک حل شده در آب
همچنین میتوانید از پزشک یا متخصص تغذیه خود بخواهید که در مورد سایر میان وعدههایی که میتوانند در صورت نیاز به افزایش سطح قند خون شما کمک کنند، توصیههایی ارائه دهد.
بعد از اینکه یک میان وعده خوردید، ۱۵ دقیقه صبر کنید و دوباره سطح قند خون خود را بررسی کنید. اگر هنوز پایین است، یک میان وعده دیگر بخورید، سپس ۱۵ دقیقه صبر کنید و دوباره آن را بررسی کنید. این روند را تا زمانی که سطح قند خون شما در محدوده هدف طبیعی خود قرار گیرد، تکرار کنید. پس از آن، اگر بیش از یک ساعت به وعده غذایی معمول شما باقی مانده است، یک میان وعده کوچک دیگر مانند نصف ساندویچ، ۳۰ گرم پنیر با ۴ تا ۶ عدد کراکر یا ۱ قاشق غذاخوری کره بادام زمینی با ۴ تا ۶ عدد کراکر میل کنید.
اگر هوشیاری خود را از دست بدهید، به مراقبت پزشکی فوری نیاز خواهید داشت. مهم است که به اعضای خانواده و افرادی که با آنها کار میکنید در مورد شوک انسولین و اقدامات لازم در صورت وقوع آن آموزش دهید. در صورت عدم امکان، باید با اورژانس تماس بگیرید یا ترتیب انتقال شما به اورژانس را بدهید. اگر به بیمارستان مراجعه کنید، پزشکان ممکن است از طریق ورید (داخل وریدی) به شما قند تزریق کنند.
میتوانید از پزشک خود بخواهید که یک کیت نجات گلوکاگون تجویز کند و سپس نحوه استفاده از آن را به دیگران آموزش دهد. گلوکاگون یک هورمون طبیعی است که به سرعت باعث افزایش سطح قند خون شما میشود. اگر بیهوش هستید، حتی قبل از رسیدن اورژانس، تزریق گلوکاگون میتواند از عوارض بیشتر جلوگیری کرده و به بهبودی شما کمک کند.
