آنچه در این مطلب خواهید خواند
این بیماری نادر ریوی میتواند زمانی رخ دهد که چربی (لیپید) در ریههای شما تجمع یابد. در اینجا مروری بر انواع، علل، درمانها و راههای پیشگیری از آن ارائه شده است.
پنومونی لیپوئیدی چیست؟
این بیماری که ذاتالریه لیپیدی نیز نامیده میشود، یک بیماری ریوی غیرمعمول است که در آن چربی در ریههای شما تجمع مییابد و باعث التهاب میشود. این امر باعث میشود کیسههای هوایی شما، به نام آلوئولها، با مایع و چرک پر شوند.
دو نوع پنومونی لیپوئیدی وجود دارد: درونزا و برونزا.
پنومونی لیپوئید درونزا. گاهی اوقات پنومونی کلسترولی یا پنومونی ایدیوپاتیک نامیده میشود. این واکنشی به بافت آسیبدیده است که چربی و کلسترول آزاد میکند. گاهی اوقات، آن چربی و کلسترول در ریههای شما جمع میشوند و باعث التهاب و ذاتالریه میشوند. این معمولاً یک بیماری مزمن است.
پنومونی لیپوئید برونزا. این حالت در اثر تنفس مواد چرب یا روغنی مانند روغن نباتی یا روغن معدنی ایجاد میشود. ذرات روغن در ریههای شما جمع میشوند و باعث پنومونی میشوند. این وضعیت میتواند ناگهانی باشد یا به مرور زمان ایجاد شود.
بسته به آسیب ریه، پنومونی لیپوئید میتواند شدید و حتی تهدیدکننده زندگی باشد.
علائم پنومونی لیپوئید چیست؟
پنومونی لیپوئید میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. علائم ممکن است مبهم و شبیه به علائم سایر بیماریها باشد، بنابراین گاهی اوقات فوراً تشخیص داده نمیشود.
علائم رایج عبارتند از:
- مشکل در تنفس
- درد قفسه سینه
- سرفه مداوم
- سرفه خونی
- تب
- کاهش وزن
علائم میتوانند به مرور زمان بدتر شوند یا ناگهان بروز کنند. چربیهای حیوانی واکنشهای شدیدتری نسبت به روغنهای گیاهی و معدنی ایجاد میکنند.
علل پنومونی لیپوئید درونزا
پنومونی لیپوئید درونزا با سایر مشکلات سلامتی مرتبط است. این مشکلات معمولاً بیماریهای ذخیره چربی و متابولیسم چربی هستند که در آنها بدن شما چربی زیادی ذخیره میکند یا در تجزیه آن مشکل دارد. این امر میتواند باعث ذخیره غیرمعمول چربی در ریهها شود که به بافتها آسیب میرساند و باعث التهاب میشود.
این بیماریها عبارتند از:
- بیماری گوچر
- بیماری نیمن پیک
- بیماری فابری
- بیماری فاربر
- گانگلیوزیدوز
- بیماری کرابه
- لکودیستروفی متاکروماتیک
- بیماری ولمن
تومورهای ریه نیز ممکن است یکی از علل باشند. تومور راههای هوایی را مسدود میکند و باعث آسیب و تجزیه سلولی میشود. این بقایای سلولی میتوانند حاوی کلسترول باشند که تجمع یافته و باعث التهاب میشوند.
التهاب مداوم ناشی از برخی بیماریها نیز میتواند باعث پنومونی لیپوئید شود، از جمله:
- بیماریهای سیستم ایمنی
- بیماریهای مفصلی و عضلانی
- پروتئینوز آلوئولار ریوی
- عفونت مزمن ریه
علل پنومونی لیپوئیدی اگزوژن
پنومونی لیپوئید برونزا در اثر استنشاق مواد روغنی ایجاد میشود. بدن شما این مواد را به عنوان اشیاء خارجی میبیند و به تماس یا قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آنها واکنش نشان میدهد. چندین علت شایع وجود دارد:
ویپینگ. کارتریجهای سیگار الکترونیکی، روغن، نیکوتین یا ترکیبات کانابیس، طعمدهندهها و سایر مواد شیمیایی را گرم میکنند که بخار ایجاد میکند. وقتی ویپینگ میکنید، این مواد شیمیایی و ذرات ریز روغن را به ریههای خود استنشاق میکنید. این ذرات روغن چرب جمع میشوند و باعث آسیب میشوند که میتواند منجر به پنومونی لیپوئید اگزوژن حاد شود.
اگر به استفاده از ویپ ادامه دهید، ممکن است به پنومونی لیپوئید مزمن مبتلا شوید. هر چه بیشتر ویپ بکشید، چربی بیشتری در ریههای شما تجمع پیدا میکند و احتمال ابتلا به پنومونی را افزایش میدهد.
ملینها. مصرف ملینهای روغنی معدنی شایعترین علت پنومونی لیپوئیدی است. سایر ملینهای روغنی مانند روغن کبد ماهی، روغن پارافین یا گلیسیرین نیز میتوانند باعث آن شوند. قرصهای روغنی (شیاف) که در مقعد قرار میگیرند نیز میتوانند باعث مشکلات ریوی شوند.
رنگها و روانکنندهها . نفت خام معدنی در کارخانهها و سایر محلهای کار استفاده میشود. افرادی که با روانکنندهها، روغن ماشین، رنگها یا آفتکشها در محل کار یا خانه کار میکنند، میتوانند به پنومونی لیپوئید مبتلا شوند.
اجراکنندگان نمایشهای آتشبازی. آتشخواران بخار (منظور fire-eaters همان آتشخواران یا افرادی است که در نمایشها شعله را در دهان میگیرند و برای این کار معمولاً از سوختهای نفتی مانند نفت سفید استفاده میکنند) یا مایعات مشتقات نفتی را به داخل میکشند که میتواند باعث بروز مشکلات ریوی شود.
محصولات مراقبت شخصی. استفاده منظم از محصولات خاص ممکن است منجر به پنومونی لیپوئید شود. این محصولات ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- برق لب
- ژله نفتی
- مالش قفسه سینه
- قطره بینی روغنی
غرغره کردن روغن نیز ممکن است خطر ابتلا را افزایش دهد. این روش شامل چرخاندن روغن کنجد یا روغن نارگیل در دهان برای بهبود سلامت دندان است .
علل دیگر. ورود ناگهانی مواد روغنی به ریهها میتواند باعث پنومونی لیپوئید شود. کودکان بیشتر احتمال دارد که به طور تصادفی چیزهایی را به ریههای خود وارد کنند. همچنین اگر موارد زیر را دارید، ممکن است در معرض خطر بیشتری باشید:
- شکاف کام
- بیماری رفلاکس معده به مری (GERD)
- اختلالات مغزی که باعث مشکل در بلع میشوند
پنومونی لیپوئید چگونه درمان میشود؟
درمان به علت بستگی دارد. در مورد پنومونی لیپیدی درونزا، درمان مشکل زمینهای میتواند کمککننده باشد. سایر درمانها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درمان جایگزینی آنزیم
- شستشوی کامل ریه یا شستشوی ریهها با محلول نمکی
- داروهای استروئیدی
- پشتیبانی اکسیژن
- درمان تنفسی
در مورد پنومونی لیپوئید اگزوژن، بهترین درمان قطع مصرف ماده محرک است. این به تنهایی اغلب برای بهبود علائم شما کافی است. درمانهای زیاد دیگری وجود ندارند که مؤثر باشند.
شما میتوانید با عدم استفاده از سیگار الکترونیکی و احتیاط در استفاده از محصولات روغنی، از ابتلا به پنومونی لیپوئیدی جلوگیری کنید. استفاده از ماسکهای محافظ صورت هنگام کار در اطراف روانکنندهها، رنگها، آفتکشها و سایر محصولات موجود در هوا میتواند به جلوگیری از آسیب ریه ناشی از این نوع ذاتالریه لیپوئیدی کمک کند.
خلاصه مطلب
پنومونی لیپوئید یک بیماری نادر ریوی است که میتواند از طریق تنفس چربیها به داخل ریهها ایجاد شود. یک نوع آن توسط موادی که از قبل در بدن شما وجود دارند ایجاد میشود و نوع دیگر توسط موادی که استنشاق میکنید. همچنین میتواند با سایر بیماریها مرتبط باشد. علائم شامل مشکل در تنفس، سرفه، درد قفسه سینه و کاهش وزن است. تشخیص این بیماری میتواند دشوار باشد زیرا ممکن است شبیه سایر مشکلات سلامتی باشد. در صورت بروز علائم، فوراً به پزشک مراجعه کنید. درمان به نوع پنومونی لیپوئید، علائم و میزان آسیب ریه بستگی دارد. در موارد شدید، میتواند تهدید کننده زندگی باشد.
سوالات متداول در مورد پنومونی لیپوئیدی
احتمال ابتلا به پنومونی لیپوئید چقدر است؟
پایین. این یک بیماری نادر ریوی است. اما مهم است که خطرات خود را بشناسید و بتوانید علائم را تشخیص دهید.
آیا پنومونی لیپوئید میتواند خود به خود بهبود یابد؟
بستگی دارد. موارد خفیف ممکن است پس از حذف مادهی ایجادکننده بهبود یابند. موارد دیگر و جدیتر بدون درمان پزشکی بهبود نمییابند.
آیا ویپینگ میتواند باعث پنومونی لیپوئید شود؟
بله. ویپینگ یکی از دلایل اصلی این بیماری است.
آیا غرغره کردن روغن به ریهها کمک میکند؟
نه، میتواند آسیب زیادی به ریه وارد کند.
لیپوئید در اصطلاح پزشکی به چه معناست؟
لیپوئیدها که لیپید نیز نامیده میشوند، مولکولهای چربی هستند.
