باور نادرست شماره ۱: همه انواع کلسترول مضر هستند
واقعیت: بدن برای عملکرد طبیعی خود به مقداری کلسترول نیاز دارد، اما بالا بودن بیش از حد آن میتواند مشکلساز شود. کلسترول تام (Total Cholesterol) از چند نوع کلسترول تشکیل شده است که مهمترین آنها LDL (کلسترول بد) و HDL (کلسترول خوب) هستند. زمانی که میزان LDL بالا باشد، احتمال تجمع چربی در دیواره رگها و تنگ شدن آنها افزایش مییابد. در مقابل، HDL به خارج کردن LDL از جریان خون کمک میکند و به همین دلیل به آن «کلسترول خوب» گفته میشود.
باور نادرست شماره ۲: فقط غذاهای پرکلسترول باعث بالا رفتن کلسترول خون میشوند
واقعیت: انجمن قلب توصیه میکند روزانه کمتر از ۳۰۰ میلیگرم کلسترول از طریق غذا دریافت شود. با این حال، تحقیقات نشان دادهاند که چربیهای اشباع تأثیر بیشتری در افزایش کلسترول خون دارند. گوشت قرمز، کره و لبنیات پرچرب از مهمترین منابع این نوع چربی هستند. درباره تخممرغ نیز باید گفت که یک تخممرغ بزرگ حدود ۱۸۶ میلیگرم کلسترول و تنها ۱٫۶ گرم چربی اشباع (حدود ۸ درصد از حداکثر مقدار توصیهشده روزانه) دارد؛ بنابراین مصرف متعادل آن برای بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمیکند.
باور نادرست شماره ۳: بهترین رژیم غذایی، رژیم بدون چربی است
واقعیت: بدن به چربی نیاز دارد، اما مهم است که نوع مناسبی از چربی مصرف شود. بهترین انتخاب، چربیهای غیراشباع هستند که شامل:
- چربیهای چندغیراشباع مانند گردو، تخمه آفتابگردان، بذر کتان و ماهیهای چرب
- چربیهای تکغیراشباع مانند روغن زیتون و آووکادو
جایگزین کردن این چربیها به جای چربیهای اشباع میتواند به کاهش LDL و حفظ سلامت قلب کمک کند.
باور نادرست شماره ۴: اگر داروی کاهش کلسترول مصرف میکنید، میتوانید هر غذایی بخورید
واقعیت: کنترل کلسترول و پیشگیری از عوارضی مانند بیماری قلبی و سکته مغزی تنها با مصرف دارو امکانپذیر نیست. دارو فقط یکی از بخشهای درمان است. در کنار آن، رعایت یک رژیم غذایی سالم برای قلب اهمیت زیادی دارد؛ رژیمی که شامل میوهها، سبزیجات، غلات کامل سرشار از فیبر و منابع چربیهای غیراشباع مانند ماهیهای چرب، مغزها، دانهها و روغن زیتون باشد.
باور نادرست شماره ۵: افراد لاغر دچار کلسترول بالا نمیشوند
واقعیت: کلسترول بالا ممکن است برای هر فردی، صرفنظر از وزن بدن، اتفاق بیفتد. کمتحرکی، رژیم غذایی نامناسب و عوامل ژنتیکی مانند هیپرکلسترولمی خانوادگی از مهمترین عوامل خطر هستند. اگرچه این مشکل در افراد دارای اضافهوزن یا چاقی شایعتر است، اما حتی چند کیلوگرم اضافهوزن نیز میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
باور نادرست شماره ۶: فقط افراد بالای ۳۵ سال باید آزمایش کلسترول بدهند
واقعیت: بررسی سطح کلسترول باید از دوران کودکی آغاز شود و تا میانسالی هر ۵ سال یکبار انجام گیرد. مردان ۴۵ تا ۶۵ ساله و زنان ۵۵ تا ۶۵ ساله بهتر است هر ۱ تا ۲ سال یکبار آزمایش شوند و پس از ۶۵ سالگی این آزمایش بهصورت سالانه انجام شود. افرادی که کلسترول بالا دارند، ممکن است به آزمایشهای مکرر نیاز داشته باشند تا اثربخشی داروها و تغییرات سبک زندگی ارزیابی شود. اگر تاکنون آزمایش کلسترول ندادهاید، خودتان از پزشک درباره آن سؤال کنید و منتظر نمانید تا پزشک این موضوع را مطرح کند.
باور نادرست شماره ۷: فقط بزرگسالان دچار کلسترول بالا میشوند
واقعیت: آمارها نشان میدهد حدود ۷ درصد از کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۹ سال دچار کلسترول بالا هستند. عوامل خطر در کودکان نیز مشابه بزرگسالان است؛ از جمله تغذیه ناسالم، اضافهوزن و سابقه خانوادگی کلسترول بالا یا بیماری قلبی. کودکانی که هر یک از این عوامل خطر را دارند، باید از سن ۲ سالگی تحت بررسی کلسترول قرار گیرند.
باور نادرست شماره ۸: کلسترول بالا بیشتر مردان را درگیر میکند
واقعیت: پیش از یائسگی، هورمون استروژن تا حدی از زنان در برابر افزایش کلسترول محافظت میکند، اما این به معنای مصون بودن زنان جوان نیست. پس از یائسگی، سطح کلسترول ممکن است تغییر کند، حتی اگر پیش از آن مشکلی وجود نداشته باشد. اگرچه بیماری قلبی معمولاً در زنان دیرتر از مردان بروز میکند، اما همچنان مهمترین علت مرگومیر در میان زنان است. بنابراین کنترل کلسترول برای حفظ سلامت قلب اهمیت زیادی دارد.
باور نادرست شماره ۹: بالا بودن HDL میتواند اثر LDL بالا را خنثی کند
واقعیت: بالا بودن HDL خبر خوبی است، اما نمیتواند اثرات منفی LDL بالا یا کلسترول تام بالا را جبران کند. علاوه بر این، پژوهشهای جدید نشان دادهاند که انواع مختلفی از HDL وجود دارد و همه آنها به یک اندازه در کاهش خطر بیماریهای قلبی مؤثر نیستند. امروزه روشهای جدید و دقیقتری برای اندازهگیری LDL نیز وجود دارد که حتی نیازی به ناشتا بودن ندارند.
باور نادرست شماره ۱۰: همه چیز فقط به رژیم غذایی بستگی دارد
واقعیت: رژیم غذایی تنها عامل مؤثر در کنترل کلسترول نیست. اگر سیگار میکشید، ترک آن میتواند به افزایش HDL (کلسترول خوب) کمک کند. فعالیت بدنی منظم نیز همین اثر را دارد؛ بهتر است در بیشتر روزهای هفته دستکم ۳۰ دقیقه ورزش کنید. همچنین اگر اضافهوزن دارید، کاهش وزن میتواند نقش مهمی در بهبود سطح کلسترول و کاهش خطر بیماریهای قلبی داشته باشد.
