درمان ADHD در بزرگسالان به سادگی خوردن روزانه یک قرص نیست. ADHD برای هر کسی متفاوت است، بنابراین هیچ درمان واحدی برای همه وجود ندارد. برنامه مراقبتی شما به عوامل زیادی بستگی دارد، از جمله اینکه این اختلال چگونه بر زندگی شما تأثیر میگذارد، سایر مشکلات سلامتی که دارید و هر دارویی که برای آنها مصرف میکنید.
دارو میتواند با تغییر نحوه عملکرد مغز ، به کنترل علائم شما کمک کند . و مشاوره میتواند مهارتهایی را برای مدیریت زندگی روزمره به شما ارائه دهد. به شما میآموزد که چگونه با مشکلاتی که این اختلال ممکن است ایجاد کند، مانند گم کردن وسایل، حواسپرتی آسان یا دیر رسیدن، مقابله کنید.
ممکن است مدتی طول بکشد تا شما و پزشکتان درمان یا درمانهایی را که برای شما مناسبتر است پیدا کنید. همچنین، ممکن است لازم باشد درمان خود را با توجه به تغییر علائم، سبک زندگی و نیازهایتان در طول زمان تغییر دهید.
هنگام تدوین یک برنامه درمانی ADHD ، شما و پزشک و/یا مشاورتان سبک زندگی و آنچه برایتان از همه مهمتر است را در نظر خواهید گرفت. اهداف شما ممکن است شامل مواردی مانند مدیریت بهتر زمان، بهبود عملکرد کاری یا ایجاد روابط پایدار باشد .
داروهای محرک
بیشتر افرادی که تحت درمان ADHD قرار میگیرند، آمفتامین یا متیل فنیدیت تجویزی مصرف میکنند. این داروها ممکن است به شما کمک کنند تا مدت زمان بیشتری توجه کنید و به مغز شما کمک کنند تا سیگنالها را ارسال و دریافت کند تا بتوانید واضحتر فکر کنید. همچنین میتوانند مانع از انجام رفتارهای تکانشی شما شوند. این داروها عبارتند از:
- مبتنی بر آمفتامین: ( Aderall XR، Adzenys ، Dexedrine، Dyanavel، Evekeo، Mydayis، ProCentra، Vyvanse ، Zenzedi)
- بر پایه متیل فنیدات : ( آپتنسیو ، کنسرتا ، کوتمپلا، دیترانا ، فوکالین XR، متادیت، متیلین، کوئیلیچو، کوئیلیوانت، ریتالین )
این داروها به دو شکل کوتاهاثر و طولانیاثر موجود هستند. داروهای کوتاهاثر پس از حدود ۴ ساعت اثرشان از بین میرود، در حالی که داروهای طولانیاثر میتوانند ۸ تا ۱۲ ساعت اثر داشته باشند. اگر صبحها داروی طولانیاثر مصرف میکنید، ممکن است به دوز کوتاهاثر در بعدازظهر نیاز داشته باشید. این میتواند به شما کمک کند تا کلاسهای بعدازظهر یا پایان روز کاری را به خوبی بگذرانید. با پزشک خود صحبت کنید تا تصمیم بگیرید کدام یک برای برنامه روزانه شما بهتر عمل میکند و بهترین زمان مصرف دارو را در طول روز تعیین کنید.
پزشک شما نمیتواند از قبل بداند کدام دارو برای شما بهتر عمل میکند. او احتمالاً با دوز پایین شروع میکند و بررسی میکند که آیا به کاهش علائم شما کمک میکند یا خیر. اگر اینطور نشد، ممکن است لازم باشد دوز را به آرامی افزایش دهید یا چیز دیگری را امتحان کنید.
همچنین اگر عوارض جانبی شما را آزار میدهد، ممکن است نیاز به تغییر دارو یا دوز آن داشته باشید. محرکها میتوانند عوارض جانبی مانند خشکی دهان ، از دست دادن اشتها، بیخوابی و سردرد ایجاد کنند . اما هرگز بدون اطلاع پزشک، مصرف دارو را به طور ناگهانی قطع نکنید.
اگر مشکلات سلامتی مانند بیماری قلبی ، گلوکوم یا سابقه سوء مصرف الکل یا مواد مخدر دارید، ممکن است داروهای محرک برای شما مناسب نباشند . مطمئن شوید که پزشک شما از سابقه پزشکی و روانی شما مطلع است. اگر داروی ضد افسردگی مصرف میکنید ، قبل از مصرف داروهای محرک نیز با پزشک خود مشورت کنید.
انتظار نداشته باشید که هیچ داروی ADHD تمام علائم شما را از بین ببرد. بسیاری از متخصصان علاوه بر دارو، مشاوره را نیز توصیه میکنند. تغییرات سبک زندگی نیز میتواند کمک کند.
غیرمحرکها
اگر داروهای محرک برای شما مؤثر نباشند یا برای شما مناسب نباشند، پزشک ممکن است داروهای غیرمحرک مانند اتوموکستین ( استراترا ) یا ویلوکسازین (کلبری) تجویز کند. این داروها سطح ماده شیمیایی را در مغز افزایش میدهند که به کنترل رفتار کمک میکند.
پزشک شما ممکن است داروی ضد افسردگی بوپروپیون (ولبوترین) را نیز پیشنهاد کند، اما این دارو برای ADHD بزرگسالان مورد تایید FDA نیست .
ممکن است چند هفته طول بکشد تا داروهای غیرمحرک شروع به اثرگذاری کنند و ممکن است عوارض جانبی مانند سوزش سر دل ، یبوست و کاهش میل جنسی داشته باشید . این عوارض ممکن است به مرور زمان از بین بروند.
اگر نمیتوانید سایر داروهای ADHD را مصرف کنید ، پزشک ممکن است یکی از دو داروی فشار خون را تجویز کند : کلونیدین (کاپوی) یا گوانفاسین (اینتونیو، تنکس). این داروها میتوانند به شما در مدیریت علائمی مانند تکانشگری و بیشفعالی کمک کنند.
عوارض جانبی شامل خشکی دهان ، سرگیجه، سردرد و خوابآلودگی است.
همانند داروهای محرک، ممکن است مدتی طول بکشد تا داروی مناسب و دوز مناسب برای شما پیدا شود.
مشاوره
ممکن است در کنار مصرف داروهای ADHD، مشاوره نیز دریافت کنید. یا ممکن است تنها نوع درمانی باشد که نیاز دارید. پزشک میتواند شما را به یک مشاور یا درمانگر ارجاع دهد که میتواند به شما در مقابله با مشکلات روزمرهای که این اختلال میتواند به همراه داشته باشد، کمک کند.
درمان شناختی رفتاری (CBT) میتواند به شما بیاموزد که چگونه:
- زمان خود را مدیریت کنید
- برای آینده نزدیک و همچنین برای آینده دورتر برنامه ریزی کنید
- احساسات خود را مدیریت کنید
- با استرس مقابله کنید
- اگر تمایل دارید که در مورد خودتان بد فکر کنید، تصویر ذهنی خود را تغییر دهید
- قبل از اقدام، همه چیز را خوب بررسی کنید
- از ریسکهای غیرضروری اجتناب کنید
مشاوره همچنین میتواند روشهایی را برای به خاطر سپردن بهتر مطالب به شما آموزش دهد و به شما نشان دهد که چگونه از تقویمها و دفترچههای تاریخ برای ساختاردهی به روزهای خود استفاده کنید.
در کنار مشاوره با یک متخصص سلامت روان، آموزش یا مربیگری ADHD را نیز در نظر بگیرید. آموزش میتواند به شما و عزیزانتان کمک کند تا انتظارات واقعبینانه و اهداف درمانی را تعیین کنید. یک مربی ADHD میتواند به شما کمک کند تا راههایی برای حل مشکلات پیدا کنید و مطمئن شوید که به آنها پایبند هستید.
وقتی شرایط دیگری دارید
بسیاری از بزرگسالان مبتلا به ADHD اختلالات دیگری مانند اضطراب یا افسردگی نیز دارند . اگر بیش از یک بیماری دارید، پزشک ابتدا سعی میکند بفهمد کدام یک بیشترین مشکلات را برای شما ایجاد میکند. این به شما کمک میکند تا اولویتهای درمانی را با هم تعیین کنید.
پزشک شما ممکن است یک داروی ضد افسردگی یا ضد اضطراب را همراه با داروی ADHD تجویز کند. آنها در نظر خواهند داشت که کدام داروها میتوانند با یکدیگر تداخل یا تضاد داشته باشند. و مراقب عوارض جانبی مشکلساز خواهند بود. به خاطر داشته باشید که ممکن است چند هفته طول بکشد تا نتایج داروهای ضد افسردگی یا ضد اضطراب را مشاهده کنید.
CBT و سایر انواع مشاوره میتوانند ADHD و سایر بیماریهای عاطفی و روانی را درمان کنند . بنابراین اگر بیش از یک مشکل دارید، درمان میتواند به ویژه مفید باشد.
چه کار دیگری میتوانید انجام دهید؟
در کنار مصرف داروها و مراجعه به مشاور، کارهایی وجود دارد که میتوانید خودتان انجام دهید و ممکن است به برخی از علائم ADHD کمک کند :
- غذاهای سالم بخورید.
- ورزش منظم داشته باشید .
- خواب کافی داشته باشید .
- راههایی برای مدیریت استرس خود پیدا کنید ، مانند مدیتیشن یا یوگا .
مکملهای امگا ۳ نیز فوایدی را نشان دادهاند. برخی تحقیقات نشان میدهد که امگا ۳ میتواند بیشفعالی و مشکلات رفتاری را در برخی از کودکان مبتلا به ADHD کاهش دهد . اما مدتی طول میکشد تا اثرات خود را نشان دهند، معمولاً ۳ تا ۸ هفته.
همچنین، به فکر پیوستن به یک گروه حمایتی برای ارتباط با دیگر بزرگسالانی باشید که با ADHD زندگی میکنند .
