داروهای ADHD

داروهای ADHD

دارو ممکن است بخش مهمی از برنامه درمانی شما برای اختلال بیش فعالی کمبود توجه باشد. پزشکان می‌توانند از بین انواع مختلفی از داروها برای کنترل علائم شما انتخاب کنند. هر دارویی که شما و پزشکتان برای ADHD انتخاب کنید، اکثراً عملکرد یکسانی دارند – افزایش سطح مواد شیمیایی خاصی در مغز شما (به نام انتقال دهنده‌های عصبی). این مواد شیمیایی به کاهش علائم (مانند بیش فعالی و تکانشگری) کمک می‌کنند، دامنه توجه را افزایش می‌دهند و به شما در مدیریت احساساتتان کمک می‌کنند.

شما و پزشکتان با هم همکاری خواهید کرد تا بفهمید کدام دارو برای شما مناسب است، به همراه دوز (مقدار) ایده‌آل و برنامه زمانی (تعداد دفعات یا زمان مصرف آن). ممکن است مدتی طول بکشد تا بهترین ترکیب دارویی را پیدا کنید.

داروها ممکن است برای همه علائم ADHD مؤثر نباشند یا همه را به یک شکل تحت تأثیر قرار ندهند. ترکیبی از دارو، روان‌درمانی، تغییرات رفتاری و آموزش مهارت‌ها اغلب مؤثرترین درمان است. به این روش، درمان چندوجهی گفته می‌شود.

انواع داروهای ADHD

داروهایی که اغلب برای درمان ADHD استفاده می‌شوند عبارتند از:

محرک‌ها. این داروها محرک نامیده می‌شوند زیرا باعث افزایش مواد شیمیایی مغز دوپامین و نوراپی نفرین می‌شوند. این دو ماده شیمیایی تأثیرات مهمی بر توانایی شما در تفکر و توجه دارند.

داروهای غیرمحرک. در مواردی که داروهای محرک مؤثر نیستند یا عوارض جانبی ناخوشایندی ایجاد می‌کنند، داروهای غیرمحرک ممکن است کمک کنند. این داروها نسبت به داروهای محرک، زمان بیشتری برای شروع اثر خود نیاز دارند، اما ممکن است به بهبود توانایی شما در تمرکز، توجه و کنترل تکانه‌هایتان کمک کنند. گاهی اوقات، پزشکان ممکن است این داروها را همراه با یک داروی محرک تجویز کنند تا عملکرد هر دو را بهبود بخشند.

داروهای ضد افسردگی. در ایالات متحده، این داروها توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان ADHD تأیید نشده‌اند، اما برخی افراد متوجه شده‌اند که این داروها به کنترل علائم ADHD کمک می‌کنند. بنابراین اگر عوارض جانبی ناشی از محرک‌ها را تجربه می‌کنید، پزشک ممکن است این داروها را امتحان کند. همچنین، افراد مبتلا به ADHD اغلب افسردگی، اضطراب یا سایر اختلالات خلقی (مانند اختلال دوقطبی) دارند. اگر این مورد برای شما صدق می‌کند، پزشک ممکن است یک داروی ضد افسردگی را برای کنترل این شرایط دیگر به همراه یک محرک برای ADHD تجویز کند.

اگر به دنبال شروع مصرف دارو برای ADHD هستید، نکاتی که باید در نظر بگیرید

داروهای ADHD می‌توانند سنگ بنای درمان ADHD باشند و برای بسیاری از افراد به خوبی عمل می‌کنند. تخمین زده می‌شود که از هر 5 کودک مبتلا به ADHD، 4 نفر از دارو سود می‌برند. برای بسیاری از بزرگسالان، بهترین رویکرد درمانی، ترکیبی از دارو با آموزش، مهارت‌آموزی و روان‌درمانی است.

اگر تصمیم به مصرف دارو دارید، ممکن است مدتی طول بکشد تا داروی مناسب و دوز مناسب برای شما پیدا شود. پزشک شما ممکن است داروهای ADHD مختلفی را در دوزهای مختلف تجویز کند تا بفهمد کدام یک علائم شما را به بهترین شکل کنترل می‌کند و کدام یک کمترین عوارض جانبی را دارد.

این داروها ADHD شما را درمان نمی‌کنند. آنها فقط علائم شما را تا زمانی که آنها را مصرف می‌کنید، مدیریت می‌کنند. اگر مصرف آنها را قطع کنید، علائم ADHD شما برمی‌گردد. این بدان معناست که مصرف دارو می‌تواند یک تعهد مادام‌العمر برای شما باشد.

نکته مهم دیگری که باید در نظر بگیرید این است که برخی داروها و مواد می‌توانند با داروهای ADHD تداخل داشته باشند. مطمئن شوید که پزشک شما از داروهای دیگری که مصرف می‌کنید، از جمله داروهای بدون نسخه، مطلع است. به عنوان مثال، برخی از داروهای ضد احتقان OTC می‌توانند در صورت مصرف همزمان با داروهای محرک تجویز شده برای ADHD، شما را عصبی کنند.

همچنین، اگر قهوه یا سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار می‌نوشید و اگر مکملی مصرف می‌کنید، به پزشک خود اطلاع دهید.

اگرچه داروها برای بسیاری از افراد به خوبی عمل می‌کنند، اما تنها گزینه نیستند. برای سبک سنگین کردن گزینه‌هایتان وقت بگذارید. اگر آماده امتحان کردن دارو نیستید، رفتاردرمانی برای بسیاری از افراد به خوبی عمل می‌کند. رفتاردرمانی به شما کمک می‌کند رفتارهای مثبت را یاد بگیرید و رفتارهای منفی را کاهش دهید.

داروهای محرک ADHD

این گروه از داروها رایج‌ترین داروهایی هستند که برای درمان ADHD تجویز می‌شوند. این داروها چندین دهه است که برای درمان ADHD در کودکان و بزرگسالان استفاده می‌شوند. این داروها سطح انتقال‌دهنده‌های عصبی دوپامین و نوراپی نفرین را در مغز شما افزایش می‌دهند که ممکن است به شما در تمرکز افکار و نادیده گرفتن حواس‌پرتی‌ها کمک کند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) ده‌ها محرک با نام تجاری مختلف را برای ADHD تأیید کرده است. اکثر این داروها در یکی از دو دسته داروهای محرک قرار می‌گیرند: متیل فنیدات‌ها و آمفتامین‌ها.

پزشکان مصرف داروهای محرک را برای افراد دارای شرایط زیر توصیه نمی‌کنند:

• نقص‌های قلبی یا بیماری‌های قلبی
• فشار خون بالای کنترل نشده
• پرکاری تیروئید
• گلوکوم (آب سیاه)
• سطوح بالای اضطراب
• سابقه سوء مصرف مواد مخدر یا الکل
• بی‌اشتهایی عصبی

دو نوع محرک وجود دارد: کوتاه اثر (رهش فوری) و متوسط ​​یا طولانی اثر (رهش طولانی).

محرک‌های کوتاه‌اثر

این داروها معمولاً ظرف ۳۰ تا ۴۵ دقیقه پس از مصرف شروع به اثر می‌کنند و اثرات آنها عموماً حدود ۳ تا ۴ ساعت طول می‌کشد. معمولاً آنها را دو تا سه بار در روز مصرف می‌کنید. برخی از محرک‌های کوتاه‌اثر به شکل مایع و قرص‌های جویدنی موجود هستند.

آمفتامین‌ها ممکن است کمی قوی‌تر از متیل فنیدات باشند و اثرات آنها ممکن است کمی طولانی‌تر باشد. اما به طور کلی، این دو نوع دارو بسیار مشابه هستند.

نمونه‌هایی از آمفتامین‌های کوتاه‌اثر عبارتند از:

• آدرال (نمک‌های مخلوط آمفتامین و دکستروآمفتامین): ۴ تا ۸ ساعت اثر می‌کند.
• دسوکسین (متامفتامین هیدروکلراید): ۴-۸ ساعت
• دکسدرین (دکستروآمفتامین سولفات): ۴-۶ ساعت اثر می‌کند
• Evekeo (سولفات آمفتامین): 4-6 ساعت اثر می‌کند
• پروسنترا (دکستروآمفتامین سولفات): اثر آن ۴ تا ۸ ساعت باقی می‌ماند.
• زنزدی (دکستروآمفتامین سولفات): ۴ تا ۸ ساعت اثر می‌کند.

نمونه‌هایی از متیل فنیدات کوتاه‌اثر عبارتند از:

• فوکالین (دکس متیل فنیدات هیدروکلراید): ۳-۵ ساعت اثر دارد
• محلول خوراکی متیلین (مایع متیل فنیدات هیدروکلراید): ۳-۵ ساعت اثر دارد
• ریتالین (متیل فنیدات هیدروکلراید): ۳-۵ ساعت اثر می‌کند

محرک‌های میان‌اثر و طولانی‌اثر

محرک‌های متوسط ​​اثر می‌توانند ۶ تا ۸ ساعت دوام بیاورند، در حالی که محرک‌های طولانی اثر می‌توانند ۸ تا ۱۲ ساعت و گاهی تا ۱۶ ساعت دوام بیاورند. معمولاً آنها را یک بار در روز مصرف می‌کنید. داروهای طولانی اثر معمولاً بهترین گزینه هستند زیرا افراد مبتلا به ADHD ممکن است در به خاطر سپردن مصرف داروی خود مشکل داشته باشند.

آنها همچنین در طول روز تسکین مداوم علائم را فراهم می‌کنند. در مقابل، اگر از محرک‌های کوتاه‌اثر استفاده کنید، علائم شما ممکن است بین دوزها برگردد. برخی از افراد با از بین رفتن دوز کوتاه‌اثر، دچار افت انرژی و خلق و خو می‌شوند و احساس گرسنگی شدید می‌کنند. محرک‌های متوسط ​​این اثر را ندارند. اگر محرک طولانی‌اثر شما برای کل روز مؤثر نباشد، پزشک ممکن است یک محرک کوتاه‌اثر برای شما تجویز کند تا در ساعات اواخر بعد از ظهر و عصر به شما کمک کند.

نمونه‌هایی از آمفتامین‌های با اثر متوسط ​​و طولانی عبارتند از:

• آدرال ایکس آر (نمک‌های مخلوط آمفتامین و دتروآمفتامین، رهش طولانی): اثر آن ۱۰ تا ۱۲ ساعت باقی می‌ماند
• دکسدرین اسپانسول (دکستروآمفتامین سولفات، رهش طولانی): 8 تا 12 ساعت اثر دارد
• دیاناول XR (آمفتامین، قرص یا سوسپانسیون خوراکی با رهش طولانی): 8 تا 12 ساعت اثر می‌کند.
• میدایز (نمک‌های مخلوط یک محصول آمفتامینی واحد، با رهایش طولانی): حدود ۱۶ ساعت اثر می‌کند.
• ویوانس (قرص یا کپسول جویدنی لیزدگزامفتامین دی‌مسیلات): قرص جویدنی ۸ تا ۱۲ ساعت و کپسول ۱۰ تا ۱۲ ساعت اثر می‌کند.
• زلستریم (برچسب پوستی دکستروآمفتامین): حدود ۴ ساعت اثر دارد و ۹ ساعت می‌توان آن را استفاده کرد.

نمونه‌هایی از متیل‌فنیدات با اثر متوسط ​​و طولانی عبارتند از:

• آپتنسیو XR (متیل فنیدات هیدروکلراید، رهش طولانی): 12 ساعت اثر دارد
• کنسرتا (متیل فنیدات هیدروکلراید، رهش طولانی): 10 تا 12 ساعت اثر دارد
• کوتمپلا (متیل فنیدات، رهش طولانی): ۱۲ تا ۱۳ ساعت اثر می‌کند
• دیترانا (برچسب پوستی متیل فنیدات): حدود ۱۰ ساعت ماندگاری دارد و ۹ ساعت می‌توان آن را استفاده کرد.
• فوکالین XR (دکس متیل فندات هیدروکلراید، رهش طولانی): 12 ساعت اثر دارد
• جورنای پی‌ام (متیل فنیدات هیدروکلراید، رهش طولانی): اثرش بیش از ۱۲ ساعت باقی می‌ماند
• متیلین ER (متیل فنیدات هیدروکلراید، رهش طولانی): 8 ساعت اثر دارد
• QuilliChew ER (متیل فنیدات هیدروکلراید، قرص جویدنی با رهایش طولانی): 8 تا 12 ساعت اثر دارد
• کوئیلیوانت ایکس آر (متیل فنیدات هیدروکلراید، رهش طولانی): 8 تا 12 ساعت اثر دارد
• Relexxii ER (متیل فنیدات هیدروکلراید، رهش طولانی): تا 24 ساعت اثر دارد.
• ریتالین ال ای (متیل فنیدات هیدروکلراید، رهش طولانی): 8 ساعت اثر دارد

عوارض جانبی محرک‌ها

اغلب اوقات، عوارض جانبی داروهای محرک خفیف هستند و در همان ابتدا که شروع به مصرف آنها می‌کنید، رخ می‌دهند. این عوارض معمولاً با عادت کردن بدن به دارو بهتر می‌شوند. سه عارضه جانبی رایج داروهای محرک عبارتند از: 

• از دست دادن اشتها
• کاهش وزن
• مشکلات خواب

سایر عوارض جانبی که ممکن است هنگام مصرف محرک‌ها داشته باشید عبارتند از: 

• افزایش ضربان قلب و فشار خون
• ناراحتی معده
• احساس بی‌قراری یا اضطراب
• کج‌خلقی یا نوسانات خلقی
• سردرد
• سرگیجه
• افسردگی و اضطراب
• تیک‌ها
• تأخیر جزئی در رشد (که بر قد نهایی شما تأثیر نمی‌گذارد)

همچنین ممکن است چیزی به نام « اثر بازگشتی » داشته باشید. این می‌تواند با از بین رفتن اثر دارو رخ دهد و باعث خستگی کوتاه‌مدت، بدخلقی و افزایش فعالیت شود. تغییر دارو، دوز یا زمان مصرف آن ممکن است کمک کند.

داروهای طولانی اثر ADHD ممکن است اثرات بیشتری بر اشتها و خواب نسبت به محرک‌های کوتاه اثر و متوسط ​​اثر داشته باشند. محرک‌ها همچنین ممکن است فشار خون و ضربان قلب شما را افزایش دهند.

سایر نگرانی‌های ایمنی در مورد محرک‌ها

گذشته از عوارض جانبی آنها، برخی از متخصصان نگرانی‌های دیگری نیز در مورد محرک‌ها دارند، از جمله:

اثرات بلندمدت بر افرادی که مغزشان هنوز در حال رشد است. محققان هنوز نمی‌دانند که آیا محرک‌ها بر رشد بلندمدت مغز در کودکان و نوجوانان تأثیر می‌گذارند یا خیر، بنابراین برخی از متخصصان در مورد استفاده از این داروها در افراد جوان‌تر محتاط هستند. برخی تحقیقات نشان می‌دهد که محرک‌ها در واقع ممکن است به اصلاح ناهنجاری‌های ساختار مغز در کودکان مبتلا به ADHD کمک کنند.

خطر مرگ ناگهانی در افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی. انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند که همه افراد، از جمله کودکان، قبل از شروع مصرف داروهای محرک، قلب خود را ارزیابی کنند. آنها به پزشکان توصیه می‌کنند که در مورد سابقه پزشکی و خانوادگی بیمار، به ویژه در مورد علائمی که می‌تواند نشان‌دهنده بیماری قلبی باشد، سوال کنند. 

همچنین، آنها معاینه فیزیکی را برای یافتن شواهدی از بیماری قلبی، از جمله الکتروکاردیوگرام (EKG) در صورتی که سابقه پزشکی و خانوادگی یا معاینه فیزیکی دلیلی برای شک به بیماری قلبی نشان دهد، توصیه می‌کنند. EKG یک آزمایش سریع و بدون درد است که فعالیت الکتریکی قلب شما را اندازه‌گیری می‌کند. از این آزمایش برای بررسی ریتم‌های غیرطبیعی قلب یا آریتمی‌ها و سایر مشکلات قلبی استفاده می‌شود. اما متخصصان هنوز ارتباط بین مصرف محرک‌ها و سلامت قلب را به طور کامل درک نکرده‌اند و مشخص نیست که محرک‌ها خطر حملات قلبی، سکته مغزی یا مرگ ناگهانی قلبی را افزایش می‌دهند یا خیر.

افزایش خطر ابتلا به سایر مشکلات روانپزشکی. برخی افراد ممکن است با مصرف داروهای محرک، دچار تغییرات شخصیتی شوند. به عنوان مثال، داروهای محرک ممکن است علائم خصومت، پرخاشگری، اضطراب، افسردگی یا پارانویا را تحریک یا بدتر کنند. افرادی که سابقه شخصی یا خانوادگی خودکشی، افسردگی یا اختلال دوقطبی دارند، ممکن است در مقایسه با سایر افراد در معرض خطر بیشتری برای این موارد باشند و احتمالاً در هنگام مصرف داروهای محرک، پزشک آنها را از نزدیک تحت نظر خواهد داشت. 

با این حال، به طور کلی، افرادی که داروهای محرک را طبق تجویز مصرف می‌کنند، به نظر می‌رسد که افکار خودکشی در آنها کاهش می‌یابد. محققان تخمین می‌زنند که از هر 660 بیمار مبتلا به ADHD که داروهای محرک مصرف می‌کنند، حدود 1 نفر ممکن است علائم روان‌پریشی را تجربه کند، اما این علائم معمولاً پس از قطع دارو از بین می‌روند. و مشخص نیست که داروها باعث ایجاد این علائم شده‌اند یا خیر.

احتمال سوءمصرف. در صورت تجویز و مصرف صحیح، داروهای محرک برای ADHD خطر سوءمصرف مواد را افزایش نمی‌دهند. در واقع، کودکان مبتلا به ADHD که تحت درمان قرار نمی‌گیرند، بیشتر احتمال دارد که در بزرگسالی به سوءمصرف الکل یا مواد مخدر روی آورند. اما کودکان مبتلا به اختلالات رفتاری ممکن است با افزایش سن، بیشتر از دیگران به سوءمصرف مواد روی آورند. این چیزی است که پزشک شما هنگام تجویز داروهای محرک باید از آن آگاه باشد.

یک مشکل رو به رشد در مدارس و دانشگاه‌ها این است که نوجوانان و دانشجویانی که ADHD ندارند، ممکن است هنگام مطالعه برای امتحانات یا وقتی می‌خواهند وزن کم کنند، از داروهای محرک سوءمصرف کنند. کودکانی که داروی تجویزی دارند، ممکن است داروی محرک خود را با همکلاسی‌هایشان به اشتراک بگذارند یا بفروشند. مطمئن شوید که فرزندتان داروی خود را مصرف می‌کند و آن را به اشتراک نمی‌گذارد یا نمی‌فروشد. طبق گفته FDA، اکثر افرادی که از داروهای محرک سوءمصرف می‌کنند، این داروها را از اعضای خانواده و دوستان خود دریافت می‌کنند.

داروهای غیر محرک ADHD

حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد از کودکان از داروهای محرک کمکی نمی‌گیرند و احتمالاً این مورد در مورد بزرگسالان نیز صدق می‌کند. اگر داروهای محرک برای شما مؤثر نیستند یا نمی‌توانید عوارض جانبی آنها را تحمل کنید، داروهای غیرمحرک ممکن است یک گزینه باشند. پزشک شما همچنین ممکن است این داروها را برای مصرف همراه با داروهای محرک تجویز کند زیرا می‌توانند اثرات آنها را افزایش دهند. داروهای غیرمحرک مواد کنترل‌شده نیستند، بنابراین احتمال سوءمصرف آنها کمتر است. اگر قبلاً با سوءمصرف مواد مخدر مشکل داشته‌اید، این داروها همچنین می‌توانند گزینه خوبی برای شما باشند.

داروهای غیرمحرک معمولاً مدتی طول می‌کشد تا شروع به اثرگذاری کنند، بنابراین ممکن است چند هفته طول بکشد تا اثرات کامل آنها را احساس کنید. همچنین، ممکن است به خوبی داروهای محرک عمل نکنند.

در ایالات متحده، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) چهار داروی غیرمحرک را برای درمان ADHD تأیید کرده است:

• آتوموکستین (استراترا)
• کلونیدین (کاپوی)
• گوانفاسین (اینتونیو)
• ویلوکسازین (Qelbree)

آتوموکستین و ویلوکسازین (Qelbree)

این دو دارو، مهارکننده‌های انتخابی بازجذب نوراپی نفرین (SNRI) هستند. آن‌ها سطح یک انتقال‌دهنده عصبی به نام نوراپی نفرین را در مغز شما افزایش می‌دهند. آن‌ها ممکن است به شما کمک کنند تا بهتر تمرکز کنید و تکانه‌های خود را کنترل کنید. ممکن است تا زمانی که آن‌ها را به طور منظم برای چند هفته مصرف نکنید، اثرات آن‌ها را احساس نکنید: تا ۶ هفته برای اتوموکستین و تا ۴ هفته برای ویلوکسازین. هر دو به مدت ۲۴ ساعت مؤثر باقی می‌مانند.

از آنجا که این داروها در افراد مبتلا به افسردگی نیز استفاده می‌شوند، اگر شما اضطراب یا افسردگی نیز دارید، ممکن است گزینه خوبی باشند. آتوموکستین و ویلوکسازین هر دو برای کودکان ۶ سال به بالا و همچنین بزرگسالان تأیید شده‌اند. یکی از مزایای این داروها این است که باعث ایجاد یا تشدید تیک یا سایر علائم سندرم تورت نمی‌شوند.

گوانفاسین (اینتونیو) و کلونیدین

این دو دارو متعلق به دسته‌ای از داروهای فشار خون بالا به نام آگونیست‌های آلفا-۲ آدرنرژیک هستند. این داروها در ابتدا سال‌ها به صورت ” خارج از برچسب ” برای ADHD استفاده می‌شدند. خارج از برچسب اصطلاحی است که زمانی استفاده می‌شود که پزشک دارویی را برای شرایطی تجویز می‌کند که برای درمان آن از FDA تأییدیه دریافت نکرده است. در نهایت، شرکت‌های داروسازی نسخه‌های با رهایش طولانی‌مدت را تولید کردند و FDA آنها را به عنوان درمانی برای ADHD تأیید کرد.

از آنجا که این داروها برای کاهش فشار خون بالا طراحی شده‌اند، اثر آرام‌بخشی دارند که ممکن است به شما در علائمی مانند بیش‌فعالی، توانایی شما در کنترل تکانه‌ها و احساس پرخاشگری کمک کند. آنها همچنین به شما در تمرکز کمک می‌کنند.

عوارض جانبی داروهای غیر محرک

عوارض جانبی آتوموکستین و ویلوکسازین در بزرگسالان و کودکان شامل موارد زیر است:

• درد یا ناراحتی معده
• حالت تهوع یا استفراغ
• نوسانات خلقی
• سردرد
• سرگیجه
• خواب‌آلودگی

این داروها ممکن است باعث بی‌خوابی شوند و اشتهای شما را سرکوب کنند، اما این مورد کمتر از داروهای محرک رایج است. بزرگسالان همچنین ممکن است خشکی دهان، مشکل در ادرار کردن و عوارض جانبی جنسی مانند اختلال نعوظ داشته باشند. اتوموکستین همچنین ممکن است باعث فشار خون بالا، افزایش ضربان قلب و مشکلات کبدی شود.

به ندرت، SNRI ها ممکن است خطر افکار و اقدامات خودکشی را افزایش دهند، به خصوص در کودکان و بزرگسالان جوانی که اختلال دوقطبی یا افسردگی دارند.

عوارض جانبی گوانفاسین و کلونیدین عبارتند از:

• حالت تهوع، درد معده یا استفراغ
• از دست دادن اشتها
• سردرد
• سرگیجه
• خواب‌آلودگی، خستگی
• خشکی دهان

مصرف این داروها را به طور ناگهانی قطع نکنید زیرا این کار می‌تواند باعث افزایش سریع فشار خون و ضربان قلب شما شود.

داروهای ضد افسردگی ADHD بدون نسخه

علاوه بر دو SNRI که قبلاً ذکر شد، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هیچ نوع داروی ضد افسردگی دیگری را برای درمان ADHD تأیید نکرده است. اما برخی از آنها به صورت خارج از برچسب برای این منظور استفاده می‌شوند، به خصوص برای افرادی که ADHD و همچنین افسردگی یا اضطراب دارند. این دارو همچنین می‌تواند گزینه‌ای برای شما باشد اگر محرک‌ها مؤثر نباشند، اگر نمی‌توانید محرک‌ها را تحمل کنید، یا اگر سابقه سوءمصرف مواد مخدر دارید. پزشک شما همچنین ممکن است آنها را همراه با یک محرک تجویز کند.

رایج‌ترین داروی ضد افسردگی که به صورت بدون نسخه برای ADHD تجویز می‌شود، بوپروپیون ( ولبوترین ) است. بوپروپیون متعلق به دسته‌ای از داروهای ضد افسردگی است که به عنوان مهارکننده‌های بازجذب نوراپی نفرین و دوپامین (NDRI) شناخته می‌شوند. این دارو با افزایش انتقال‌دهنده‌های عصبی نوراپی نفرین و دوپامین در مغز شما عمل می‌کند که می‌تواند به شما در تمرکز بهتر کمک کند.

اگر سایر داروهای ADHD برای شما مؤثر نبوده‌اند، پزشک ممکن است یک داروی ضد افسردگی سه حلقه‌ای مانند ایمیپرامین (توفرانیل) یا نورتریپتیلین (آونتیل، پاملور) پیشنهاد کند. داروهای سه حلقه‌ای دسته قدیمی‌تری از داروهای ضد افسردگی هستند. آنها می‌توانند عوارض جانبی چالش برانگیزی داشته باشند، بنابراین پزشک معمولاً فقط در صورتی این داروها را امتحان می‌کند که گزینه دیگری برای امتحان کردن نداشته باشید.

مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)، که یک دسته محبوب از داروهای ضد افسردگی هستند، برای ADHD مؤثر نشان داده نشده‌اند. اما اگر افسردگی یا اضطراب دارید، پزشک ممکن است یکی از آنها را برای شما تجویز کند.

عوارض جانبی داروهای ضد افسردگی بدون برچسب

عوارض جانبی بوپروپیون عبارتند از:

• حالت تهوع، درد معده یا یبوست
• کاهش وزن
• خشکی دهان یا گلودرد
• سردرد
• سرگیجه
• بی‌خوابی
• افزایش ضربان قلب

برخی افراد ممکن است عوارض جانبی چالش برانگیزتری مانند اضطراب، زنگ زدن گوش و تغییر در بینایی یا عملکرد قلب و ریه داشته باشند. بزرگسالان نیز ممکن است به ندرت عوارض جانبی جنسی داشته باشند. بوپروپیون همچنین ممکن است خطر افکار خودکشی را در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان جوان افزایش دهد.

عوارض جانبی ایمیپرامین و نورتریپتیلین عبارتند از:

• یبوست
• افزایش اشتها و افزایش وزن
• خشکی دهان
• سرگیجه
• تاری دید
• گیجی
• تشنج
• افزایش ضربان قلب 
• عدم توانایی در تخلیه کامل مثانه هنگام ادرار کردن؛ ادرار کردن کم، اما چندین بار در روز؛ یا احساس نیاز به ادرار کردن اما عدم توانایی در انجام آن
• افزایش تعریق
• اختلال عملکرد جنسی ، از جمله تغییرات میل جنسی و ناتوانی جنسی

مانند تمام داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای، ایمیپرامین و نورتریپتیلین می‌توانند ریتم قلب شما را تغییر دهند. هر دو ممکن است خطر افکار خودکشی را در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان جوان افزایش دهند. مصرف نورتریپتیلین را به طور ناگهانی قطع نکنید زیرا ممکن است علائم ترک مانند حالت تهوع، استفراغ، اضطراب، سردرد، سرگیجه و بی‌قراری داشته باشید. اگر می‌خواهید مصرف آن را متوقف کنید، پزشک شما به مرور زمان دوز شما را کاهش می‌دهد تا با خیال راحت آن را از رژیم غذایی خود حذف کنید.

داروهای جدید ADHD

داروهای جدید ADHD همیشه در حال توسعه هستند و سازمان‌های دولتی همچنان داروهای جدید ADHD با نام تجاری مختلف را تأیید می‌کنند. اکثر این داروها، داروهایی هستند که برای سایر بیماری‌ها استفاده شده‌اند و برای استفاده در ADHD آزمایش و تأیید شده‌اند. به عنوان مثال، ویلوکسازین (Qelbree) در سال 2021 توسط FDA برای استفاده در کودکان و نوجوانان مبتلا به ADHD تأیید شد، اما در اروپا از سال 1971 به عنوان یک داروی ضد افسردگی استفاده می‌شد. سایر داروهای اخیر ADHD عبارتند از:

• سرکس‌متیل‌فنیدات و دکس‌متیل‌فنیدات (Azstarys)، یک محرک تأیید شده در سال 2021
• دکستروآمفتامین (Xelstrym)، اولین محرک به شکل برچسب، در سال 2022 تأیید شد.

همچنین، نسخه‌های ژنریک داروهای برند به مرور زمان در دسترس قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، در سال ۲۰۲۳، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نسخه‌های ژنریک لیزدکس‌آمفتامین دی‌مسیلات (Vyvanse) را تأیید کرد که یک داروی محرک برند است که در سال ۲۰۰۷ تأیید شده بود. در سال ۲۰۱۷، یک نسخه ژنریک از اتوموکستین در دسترس قرار گرفت.

آیا داروهای ADHD بی‌خطر هستند؟

متخصصان معمولاً این داروها را در صورت نظارت صحیح توسط یک متخصص، بی‌خطر می‌دانند. مشکلات جدی نادر هستند. در مورد خطرات و مزایای این داروها با پزشک خود صحبت کنید.

سوء مصرف داروهای ADHD

رایج‌ترین داروهای ADHD، محرک‌ها هستند و پتانسیل بالایی برای سوءمصرف، سوءاستفاده و اعتیاد دارند. افرادی که ADHD ندارند، ممکن است از این داروها برای افزایش هوشیاری، مهار اشتها برای کاهش وزن یا احساس سرخوشی سوءمصرف کنند. وقتی افراد مبتلا به ADHD درمان مناسب این بیماری را دریافت کنند، داروهای محرک باعث ایجاد اعتیاد نمی‌شوند.

برخی افراد ممکن است با مصرف دوزهای بالاتر یا حتی خرد کردن و تزریق، کشیدن یا استنشاق، اثرات دارو را تشدید کنند. این می‌تواند عوارض جانبی جدی از جمله موارد زیر را ایجاد کند:

• دمای بدن به طرز خطرناکی بالا
• ضربان قلب سریع
• فشار خون بالا
• موارد وحشت زدگی
• پارانویا
• روان‌پریشی
• رفتار خشونت‌آمیز
• تشنج

به دلیل خطر سوءمصرف و سوءاستفاده، اداره مبارزه با مواد مخدر ایالات متحده (DEA) محرک‌ها را به عنوان مواد تحت کنترل جدول II طبقه‌بندی می‌کند. این بدان معناست که اگرچه کاربرد پزشکی برای آنها وجود دارد، اما احتمال سوءمصرف آنها نیز زیاد است. برای کمک به کاهش سوءمصرف این داروها، تهیه داروهای تحت کنترل جدول II دشوارتر است زیرا نمی‌توان آنها را دوباره تهیه کرد. پزشک شما باید هر بار برای دارو نسخه جدیدی بنویسد.

از ماه مه ۲۰۲۳، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) سازندگان داروهای محرک را ملزم کرده است که «هشدارهای جعبه‌ای» را روی برچسب‌ها قرار دهند تا مردم را از خطر سوءمصرف، سوءاستفاده، اعتیاد و مصرف بیش از حد آگاه کنند. هشدارهای جعبه‌ای که قبلاً هشدارهای جعبه سیاه نامیده می‌شدند، جدی‌ترین هشداری هستند که توسط FDA برای یک داروی تأیید شده ارائه می‌شود. این هشدارها به عموم مردم و ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی اطلاع می‌دهد که ممکن است عوارض جانبی جدی مانند آسیب یا مرگ ایجاد کنند.

درمان ADHD و سایر بیماری‌ها

تا ۱۰۰٪ کودکان و ۸۰٪ بزرگسالان مبتلا به ADHD به بیماری دیگری نیز مبتلا هستند. برخی از اختلالات در افراد مبتلا به ADHD شایع‌تر است. در بزرگسالان، شایع‌ترین آنها عبارتند از:

• اختلال مصرف مواد
• اختلالات خلقی مانند افسردگی
• اختلالات اضطرابی
• اختلال شخصیت ضد اجتماعی

در کودکان مبتلا به ADHD، اختلالات رایج عبارتند از:

• اختلال طیف اوتیسم
• اختلالات یادگیری
• اختلالات تیک
• افسردگی
• اختلال دوقطبی
• اختلالات اضطرابی
• اختلال سلوک و اختلال نافرمانی مقابله‌ای

اگر شما هم ADHD دارید و هم بیماری دیگری، شما و پزشکتان می‌توانید ابتدا علائم ADHD خود را درمان کنید. دارویی که برای درمان علائم ADHD خود استفاده می‌کنید، ممکن است توجه شما را بهبود بخشد، که می‌تواند علائم بیماری دیگر شما را نیز بهبود بخشد.

اما در برخی موارد، داروی ADHD شما ممکن است بیماری دیگر شما را بدتر کند. به عنوان مثال، برخی از داروهای محرک می‌توانند علائم اضطراب شما را بدتر کنند. پزشک شما ممکن است بتواند درمان‌ها را برای کمک به همه علائم شما ترکیب کند، اگرچه ممکن است لازم باشد ترکیبات مختلفی را امتحان کند تا بهترین گزینه را برای شما پیدا کند.

عوارض جانبی داروهای ADHD

داروهای ADHD سطح انتقال‌دهنده‌های عصبی را در مغز شما افزایش می‌دهند. این مواد شیمیایی به کاهش علائمی مانند بیش‌فعالی و تکانشگری، افزایش توانایی شما در توجه و مدیریت احساساتتان کمک می‌کنند. در اینجا چند مقاله برای مطالعه بیشتر جهت درک گزینه‌های دارویی ADHD شما آورده شده است:

• نمودار داروهای ADHD
• اثرات طولانی مدت محرک‌ها
• محرک‌های ADHD و وزن شما
• ADHD و ورزش

اغلب، عوارض جانبی داروهای ADHD پس از سازگاری بدن با داروی جدید از بین می‌روند. عوارض جانبی که اتفاق می‌افتند، معمولاً بیش از چند هفته طول نمی‌کشند و خفیف هستند.

اگر عوارض جانبی شما ادامه یافت، نگران نباشید. گزینه‌های زیادی وجود دارد. پزشک شما ممکن است یک یا چند مورد از موارد زیر را امتحان کند:

• تغییر دوز داروی شما
• تغییر زمان مصرف دارو
• تغییر به یک داروی محرک دیگر
• تغییر به یک داروی غیر محرک

خلاصه مطلب

داروها به اکثر افراد مبتلا به ADHD کمک می‌کنند. اگرچه بدون عوارض جانبی نیستند، اما عموماً بی‌خطر تلقی می‌شوند. انواع مختلفی از داروهای ADHD وجود دارد، بنابراین اگر یکی از آنها برای شما مؤثر نبود، شما و پزشکتان گزینه‌های دیگری برای امتحان کردن دارید. فقط صبور باشید. یافتن داروی مناسب و دوز مناسب می‌تواند زمان‌بر باشد.

سوالات متداول در مورد داروهای ADHD

• رایج‌ترین داروی تجویز شده برای ADHD چیست؟ داروهای محرک رایج‌ترین نوع داروی تجویز شده برای ADHD هستند. در میان آنها، متیل فنیدیت (ریتالین) بیشترین مصرف را دارد.
• داروهای ADHD چه تاثیری بر شما دارند؟ داروهای ADHD به مهار علائم این اختلال، از جمله بی‌توجهی و بیش‌فعالی، کمک می‌کنند. آن‌ها این کار را با تأثیر بر مواد شیمیایی مغز به نام انتقال‌دهنده‌های عصبی انجام می‌دهند. اما اثرات آن‌ها موقتی است؛ آن‌ها ADHD را درمان نمی‌کنند.
• مزایا و معایب داروهای ADHD چیست؟ مزیت بزرگ آنها توانایی آنها در کاهش علائم ADHD است. معایب آنها شامل عوارض جانبی، نیاز به مصرف روزانه آنها و برای برخی از داروهای ADHD، هزینه آنهاست.
• آیا داروهای ADHD در بزرگسالان مؤثر است؟ بله! داروهای ADHD، شامل داروهای محرک و غیرمحرک، برای استفاده در بزرگسالان تأیید شده‌اند و می‌توانند به طور مؤثر این اختلال را درمان کنند.