آنچه در این مطلب خواهید خواند
وقتی کودکان مبتلا به ADHD برای کمک به علائمی مانند بیشفعالی، بیتوجهی یا تکانشگری به دارو نیاز دارند، پزشکان معمولاً ابتدا داروهای محرک را پیشنهاد میکنند. اما برخی از کودکان به این داروها پاسخ خوبی نمیدهند یا عوارض جانبی آزاردهندهای دارند.
اینجاست که داروهای غیرمحرک وارد عمل میشوند. کلونیدین ( Kapvay ، Onyda XR ) و گوانفاسین ( Intuniv ) دو داروی غیرمحرک هستند که به دستهای از داروها به نام آگونیستهای آلفا-۲ آدرنرژیک تعلق دارند. این داروها که به آنها آگونیستهای آلفا-۲ نیز گفته میشود، ممکن است در برخی از کودکان، زمانی که سایر داروها مؤثر واقع نمیشوند، جایگزین مناسبی باشند. همچنین گاهی اوقات برای تأثیر بهتر، همراه با داروهای محرک استفاده میشوند.
کلونیدین و گوانفاسین چیستند؟
کلونیدین و گوانفاسین ابتدا برای درمان فشار خون بالا ساخته شدند. آنها با تأثیر بر تکانههای عصبی، رگهای خونی را شل میکنند و در نتیجه فشار خون را کاهش میدهند . اما دانشمندان معتقدند که آنها همچنین ناحیهای از مغز را هدف قرار میدهند که توجه و تکانشگری را تنظیم میکند.
به طور کلی، تحقیقات نشان میدهد که داروهای آگونیست آلفا-۲ میتوانند علائم را در حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد از کودکان مبتلا به ADHD بهبود بخشند.
پزشکان معمولاً این داروها را پس از اینکه کودک قبلاً یک داروی محرک را امتحان کرده است، توصیه میکنند. دلیل این امر آن است که تحقیقات روزافزون نشان میدهد داروهای محرک برای علائم ADHD نسبت به آگونیستهای آلفا-۲ بهتر عمل میکنند.
محققانی که ۱۳۳ آزمایش بالینی روی داروهای مختلف ADHD را بررسی کردند، به این نتیجه رسیدند که داروهای محرک در کاهش علائم در کودکان و بزرگسالان مؤثرتر از داروهای غیرمحرک هستند.
سازمان غذا و دارو (FDA) گوانفاسین و کلونیدین را برای کودکان ۶ تا ۱۷ ساله تأیید کرده است. اما برخی تحقیقات نشان میدهد که آگونیستهای آلفا-۲ نیز ممکن است برای کودکان خردسال مناسب باشند.
در مطالعهای که در سال ۲۰۲۱ روی کودکان پیشدبستانی مبتلا به ADHD انجام شد، ۷۸٪ از کودکانی که با محرکها درمان شدند، در مقایسه با ۶۶٪ از کسانی که آگونیست آلفا مصرف کردند، بهبود علائم را نشان دادند. اما کودکان پیشدبستانی که آگونیستهای آلفا-۲ مصرف کردند، عوارض جانبی کمتری را گزارش کردند.
پزشکان چه زمانی آگونیستهای آلفا-۲ را تجویز میکنند؟
اگر فرزند شما شرایط زیر را داشته باشد، داروی آگونیست آلفا-۲ میتواند گزینه خوبی باشد:
- در هنگام استفاده از داروهای محرک، بهبود زیادی در علائم ADHD ایجاد نمیکند.
- عدم تحمل عوارض جانبی محرکها، مانند مشکلات خواب، کاهش وزن، سردرد، کاهش اشتها، تأخیر در رشد و درد معده
- دارای یک بیماری است که مانع از استفاده از محرک میشود (مانند اختلال تیک یا مشکل قلبی)
- در معرض خطر سوءمصرف یا استفاده نادرست از مواد محرک است
گاهی اوقات، گوانفاسین یا کلونیدین همراه با یک محرک تجویز میشوند، زمانی که محرک به تنهایی به اندازه کافی خوب عمل نمیکند.
سایر داروهای غیرمحرک که پزشکان برای ADHD تجویز میکنند شامل اتوموکستین (Strattera) و ویلوکسازین (Qelbree) است. هم اتوموکستین و هم ویلوکسازین نوعی داروی ضد افسردگی به نام مهارکنندههای انتخابی بازجذب نوراپی نفرین هستند. پزشکان گاهی اوقات انواع دیگری از داروهای ضد افسردگی را نیز برای ADHD تجویز میکنند.
نحوه مصرف گوانفاسین و کلونیدین
گوانفاسین و کلونیدین هر دو به صورت قرصهای طولانی اثر عرضه میشوند. پزشک احتمالاً برای کودک شما کمترین دوز ممکن را تجویز میکند و سپس به تدریج آن را افزایش میدهد. میزان افزایش دوز به نحوه واکنش او به دارو بستگی دارد.
بچهها روزی یک بار، صبح یا عصر، گوانفاسین مصرف میکنند. این دارو در چهار دوز موجود است: ۱ میلیگرم، ۲ میلیگرم، ۳ میلیگرم و ۴ میلیگرم.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعهای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
آنها کلونیدین را دو بار در روز، یک بار صبح و یک بار قبل از خواب مصرف میکنند. این دارو در دوز ۰.۱ میلیگرم یا دوز ۰.۲ میلیگرم موجود است.
هر دو دارو باید به طور کامل بلعیده شوند و نمیتوان آنها را خرد، جوید یا تکهتکه کرد.
ممکن است فرزند شما مجبور باشد ۴ تا ۸ هفته گوانفاسین یا کلونیدین مصرف کند تا متوجه اثرات کامل آنها شود.
کودکانی که نیاز به قطع درمان با آگونیست آلفا-۲ دارند، باید به تدریج مصرف دارو را کاهش دهند. اگر دارو به طور ناگهانی قطع شود، ممکن است علائم ترک، از جمله فشار خون بالا یا مشکلات ضربان قلب، ایجاد شود.
اشکال کوتاهاثر کلونیدین (کاتاپرس) و گوانفاسین (تنکس) برای فشار خون بالا توسط سازمان غذا و دارو (FDA) تأیید شدهاند، اما گاهی اوقات به صورت «خارج از برچسب» برای درمان ADHD استفاده میشوند.
عوارض جانبی احتمالی چیست؟
داروهای آگونیست آلفا-۲ میتوانند عوارض جانبی مانند موارد زیر را ایجاد کنند:
- خوابآلودگی
- خستگی
- سرگیجه
- سردرد
- تحریک پذیری
- خشکی دهان
- درد معده
- فشار خون پایین
برخی تحقیقات نشان دادهاند که درمان با این داروها ممکن است خطر برخی از مشکلات قلبی را افزایش دهد. کودکانی که سابقه خانوادگی مشکلات قلبی دارند، باید قبل از شروع مصرف گوانفاسین یا کلونیدین، پزشک خود را مطلع کنند.
این داروها باید با احتیاط در کودکانی که موارد زیر را دارند یا در معرض خطر آن هستند، مصرف شوند:
- فشار خون پایین
- ضربان قلب پایین (برادی کاردی)
- غش کردن
- بلوک قلبی، مشکلی در سیگنالهای الکتریکی قلب شما که میتواند باعث ضربان قلب غیرطبیعی شود
چگونه در مورد داروی ADHD تصمیم بگیریم
تشخیص اینکه کدام دارو بیشترین کمک را به فرزند شما میکند، میتواند دشوار باشد. شما و پزشکتان باید مزایا و معایب هر گزینه درمانی را بسنجید.
هر کسی به داروها واکنش متفاوتی نشان میدهد. بنابراین ممکن است فرزند شما مجبور باشد قبل از اینکه شما یکی را انتخاب کنید، چندین دارو را امتحان کند و ممکن است با بزرگ شدن، نیاز به امتحان دوزهای جدید یا داروهای مختلف داشته باشد.
والدین و معلمان میتوانند کودکان را زیر نظر داشته باشند تا بفهمند که آیا یک دارو یا دوز خاص مؤثر است یا خیر. اینکه آیا فرزند شما عوارض جانبی دارد و شدت آنها چقدر است، بر ترجیح درمانی شما نیز تأثیر خواهد گذاشت.
انتظار نداشته باشید که داروی ADHD تمام علائم را از بین ببرد. اکثر بچهها وقتی که تحت درمان رفتاری، همراه با حمایت والدین و معلمان قرار میگیرند، بهترین عملکرد را دارند.
اگرچه داروهای ADHD مانند گوانفاسین و کلونیدین فرزند شما را درمان نمیکنند، اما ممکن است به آنها اجازه دهند در مدرسه و خانه عملکرد بهتری داشته باشند.
