آنچه در این مطلب خواهید خواند
ناتوانی یادگیری مشکلی است که بر نحوه دریافت و پردازش اطلاعات توسط فرد تأثیر میگذارد. افراد مبتلا به ناتوانی یادگیری ممکن است در هر یک از موارد زیر مشکل داشته باشند:
- خواندن
- نوشتن
- انجام محاسبات ریاضی
- درک جهتها
ناتوانیهای یادگیری رایج هستند. در برخی کشورها بین ۸ تا ۱۰ درصد از کودکان زیر ۱۸ سال ممکن است نوعی ناتوانی یادگیری داشته باشند.
ناتوانیهای یادگیری هیچ ارتباطی با میزان هوش فرد ندارند. بلکه، فرد مبتلا به ناتوانی یادگیری ممکن است فقط چیزها را متفاوت ببیند، بشنود یا درک کند. این میتواند کارهای روزمره، مانند مطالعه برای امتحان یا تمرکز در کلاس را بسیار دشوارتر کند. راهکارهایی وجود دارد که فرد میتواند یاد بگیرد تا راحتتر با این تفاوتها کنار بیاید.
انواع ناتوانیهای یادگیری
انواع مختلفی از ناتوانیهای یادگیری وجود دارد و میتوانند افراد را به طور متفاوتی تحت تأثیر قرار دهند. توجه به این نکته مهم است که اختلال بیشفعالی کمبود توجه (ADHD) و اختلالات طیف اوتیسم با ناتوانیهای یادگیری یکسان نیستند.
انواع اصلی اختلالات یادگیری شامل موارد زیر است:
دیسپراکسی. دیسپراکسی بر مهارتهای حرکتی فرد تأثیر میگذارد. مهارتهای حرکتی به ما در حرکت و هماهنگی کمک میکنند. کودک خردسال مبتلا به دیسپراکسی ممکن است به چیزها برخورد کند یا در نگه داشتن قاشق یا بستن بند کفش خود مشکل داشته باشد. بعداً، ممکن است در کارهایی مانند نوشتن و تایپ کردن مشکل داشته باشد. سایر مشکلات مرتبط با دیسپراکسی عبارتند از:
- مشکلات گفتاری
- حساسیت به نور، لمس، مزه یا بو
- مشکل در حرکات چشم
نارساخوانی. نارساخوانی بر نحوه پردازش زبان توسط فرد تأثیر میگذارد و میتواند خواندن و نوشتن را دشوار کند. همچنین میتواند باعث ایجاد مشکلاتی در دستور زبان و درک مطلب شود. کودکان همچنین ممکن است در بیان شفاهی خود و کنار هم قرار دادن افکار در حین مکالمه مشکل داشته باشند.
اختلال نوشتن (دیسگرافیا) . اختلال نوشتن بر تواناییهای نوشتاری فرد تأثیر میگذارد. افراد مبتلا به اختلال نوشتن ممکن است مشکلات مختلفی از جمله موارد زیر داشته باشند:
- دست خط بد
- مشکل در املا نویسی
- مشکل در نوشتن افکار روی کاغذ
اختلال در محاسبه. اختلال در محاسبه بر توانایی فرد در انجام محاسبات ریاضی تأثیر میگذارد. اختلالات ریاضی میتواند اشکال مختلفی داشته باشد و علائم آن از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. در کودکان خردسال، اختلال در محاسبه ممکن است بر یادگیری شمارش و تشخیص اعداد تأثیر بگذارد. با بزرگتر شدن کودک، ممکن است در حل مسائل ریاضی پایه یا به خاطر سپردن چیزهایی مانند جدول ضرب مشکل داشته باشد.
اختلال پردازش شنوایی. این مشکل در نحوه پردازش صداهای دریافتی توسط مغز ایجاد میشود. این مشکل ناشی از نقص شنوایی نیست. افراد مبتلا به این اختلال ممکن است در موارد زیر مشکل داشته باشند:
- یادگیری خواندن
- تشخیص صداها از نویز پسزمینه
- دنبال کردن دستورالعملهای گفتاری
- تشخیص تفاوت بین کلمات با صدای مشابه
- به یاد آوردن چیزهایی که شنیدهاند
اختلال پردازش بینایی. فردی که اختلال پردازش بینایی دارد، در تفسیر اطلاعات بصری مشکل دارد. آنها ممکن است در خواندن یا تشخیص تفاوت بین دو شیء که شبیه به هم هستند، مشکل داشته باشند. افراد مبتلا به اختلال پردازش بینایی اغلب در هماهنگی دست و چشم مشکل دارند.
تشخیص اختلال یادگیری
تشخیص ناتوانیهای یادگیری میتواند دشوار باشد، زیرا هیچ فهرست قطعی از علائم که برای هر کودکی مناسب باشد، وجود ندارد. همچنین، بسیاری از کودکان سعی میکنند مشکل را پنهان کنند. ممکن است متوجه چیزی آشکارتر از شکایتهای مکرر در مورد تکالیف یا کودکی که نمیخواهد به مدرسه برود، نشوید.
با این حال، موارد زیر میتوانند نشانههایی از اختلال یادگیری باشند:
- نداشتن انگیزه برای خواندن یا نوشتن
- مشکل در به خاطر سپردن مطالب
- کار کردن با سرعت کم
- مشکل در دنبال کردن مسیرها
- مشکل در حفظ تمرکز روی یک کار
- مشکل در درک ایدههای انتزاعی
- عدم توجه به جزئیات، یا توجه بیش از حد به جزئیات
- مهارتهای اجتماعی ضعیف
- اختلال گرایی
اگر به اختلال یادگیری مشکوک هستید، با متخصص اطفال یا معلم فرزندتان در مورد ارزیابی فرزندتان صحبت کنید. ممکن است لازم باشد قبل از تشخیص قطعی، به چندین متخصص مراجعه کنید. این متخصصان بسته به مشکلاتی که فرزند شما دارد، ممکن است شامل یک روانشناس بالینی، یک روانشناس مدرسه، یک روانشناس رشد، یک کاردرمانگر یا یک گفتاردرمانگر باشند. آنها آزمایشها و ارزیابیهای مختلفی را برای رسیدن به ریشه مشکل انجام میدهند.
تشخیص زودهنگام ناتوانیهای یادگیری
دانستن علائم اولیهی اختلال یادگیری احتمالی میتواند به والدین کمک کند تا در اسرع وقت به فرزند خود کمک کنند. به همین دلیل توجه به نقاط عطف رشدی فرزندتان بسیار مهم است. تأخیرهایی مانند دیر راه رفتن یا صحبت کردن یا مشکل در اجتماعی شدن میتواند نشانههایی از اختلال یادگیری در کودکان نوپا و پیشدبستانی باشد .
درمان اختلالات یادگیری
آموزش ویژه رایجترین روش درمانی برای اختلالات یادگیری است. طبق قانون آموزش افراد دارای معلولیت (IDEA)، همه کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری حق دارند خدمات آموزش ویژه را به صورت رایگان در مدارس دولتی دریافت کنند.
پس از انجام ارزیابی برای مشخص کردن محل مشکلات فرزند شما، تیمی از مربیان ویژه یک برنامه آموزشی فردی (IEP) برای فرزند شما ایجاد میکنند که خدمات ویژه مورد نیاز برای پیشرفت در مدرسه را مشخص میکند. سپس مربیان ویژه به فرزند شما کمک میکنند تا نقاط قوت خود را تقویت کند و راههایی برای جبران نقاط ضعف خود به او آموزش میدهند.
منابع زیادی نیز خارج از سیستم مدارس دولتی در دسترس هستند، از جمله:
- مدارس خصوصی که در درمان کودکان دارای ناتوانیهای یادگیری تخصص دارند
- برنامههای فوق برنامه برای کودکان دارای ناتوانیهای یادگیری
- خدمات تدریس خصوصی و درمانی در منزل
ناتوانی در یادگیری لزوماً مانعی برای موفقیت نیست. با ابزارهای مناسب، افراد دارای ناتوانی در یادگیری میتوانند بر هر چالشی غلبه کنند.
فرزندپروری کودک دارای اختلال یادگیری
فهمیدن اینکه فرزندتان دچار اختلال یادگیری است میتواند بسیار طاقتفرسا باشد. بسیاری از والدین فرآیند تشخیص اختلال یادگیری را فوقالعاده ناامیدکننده میدانند و پس از تشخیص، برای کمک به فرزندشان با چالش سختی روبرو میشوند.
بهترین کاری که میتوانید به عنوان والدین انجام دهید این است که فرزندتان را دوست داشته باشید و از او حمایت کنید. این نکات همچنین میتوانند به شما در کمک به فرزندتان کمک کنند:
۱. هر چه میتوانید یاد بگیرید. تمام حقایق مربوط به ناتوانی یادگیری فرزندتان و چگونگی تأثیر آن بر فرآیند یادگیری را بررسی کنید. در مورد خدمات و استراتژیهای حمایتی تحقیق کنید تا بتوانید نقش فعالی در تصمیمگیری در مورد درمان مناسب برای فرزندتان داشته باشید.
۲. مدافع فرزندتان باشید. با مدرسه فرزندتان همکاری کنید تا یک IEP (طرح آموزش فردی) تهیه کنید – طرحی ویژه که اهدافی را برای فرزندتان تعیین میکند و پشتیبانیهایی را که ممکن است برای رسیدن به آن اهداف لازم باشد، شرح میدهد. قوانین آموزش ویژه و سیاستهای مدرسه را درک کنید تا مطمئن شوید فرزندتان بیشترین بهره را از مدرسه میبرد. بسیاری از خدمات ممکن است در دسترس باشند، اما تا زمانی که شما درخواست نکنید، ممکن است ارائه نشوند.
۳. مطمئن شوید که فرزندتان عادات سالمی دارد . کودکی که شبها به اندازه کافی میخوابد، رژیم غذایی متعادلی دارد و ورزش زیادی انجام میدهد، از نظر روحی و جسمی کودک سالمتری است.
۴. به خلق و خوی فرزندتان توجه کنید. ناتوانیهای یادگیری میتواند برای عزت نفس کودک مضر باشد. مراقب علائم افسردگی مانند بدخلقی، تغییر در خواب یا اشتها یا از دست دادن علاقه به فعالیتهای معمول باشید.
