سارکوئیدوز

سارکوئیدوز چیست؟

سارکوئیدوز یک بیماری التهابی است که می‌تواند چندین اندام مختلف بدن را درگیر کند، اما شایع‌ترین محل درگیری آن ریه‌ها و غدد لنفاوی داخل قفسه سینه هستند. در این بیماری، توده‌های کوچک، قرمز و ملتهبی به نام گرانولوم (Granuloma) در بافت اندام‌های درگیر تشکیل می‌شوند. علائم بیماری، که ممکن است از بدون علامت بودن تا شدید و ناتوان‌کننده متغیر باشند، تا حد زیادی به محل تشکیل این گرانولوم‌ها بستگی دارند.

آیا سارکوئیدوز یک بیماری خودایمنی است؟ 

سارکوئیدوز با فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن همراه است، اما به طور کلی یک بیماری خودایمنی (Autoimmune Disease) محسوب نمی‌شود. در بیماری‌های خودایمنی، سیستم ایمنی به اشتباه به بافت‌های سالم بدن حمله می‌کند. اگرچه در سارکوئیدوز نیز سیستم ایمنی نقش مهمی دارد، اما مکانیسم آن با بیماری‌های خودایمنی کلاسیک تفاوت دارد. با این حال، پژوهشگران همچنان در حال بررسی این احتمال هستند که دست‌کم در برخی موارد، سارکوئیدوز ممکن است جنبه‌های خودایمنی نیز داشته باشد.

آیا سارکوئیدوز سرطان است؟

خیر. سارکوئیدوز سرطان نیست. با این حال، در موارد نادر ممکن است برخی از علائم یا یافته‌های تصویربرداری آن شبیه سرطان باشند و پزشکان در ابتدا آن را با سرطان اشتباه بگیرند.

 علائم سارکوئیدوز

علائم سارکوئیدوز بسیار متنوع هستند و تا حد زیادی به اندام‌هایی بستگی دارند که درگیر بیماری شده‌اند.

در برخی افراد، علائم به طور ناگهانی ظاهر شده و پس از مدتی برطرف می‌شوند. در برخی دیگر، بیماری ممکن است هیچ علامت ظاهری ایجاد نکند. همچنین، در گروهی از بیماران، علائم به تدریج و به شکلی خفیف آغاز می‌شوند، اما ممکن است برای مدت طولانی ادامه داشته باشند یا به صورت دوره‌ای عود کنند.

علائم عمومی سارکوئیدوز

• تب
• خستگی و احساس ضعف عمومی
• تورم و درد مفاصل
• درد یا ضعف عضلات
• بزرگ شدن غدد لنفاوی
• کاهش وزن بدون علت مشخص
• تشکیل سنگ کلیه
• تعریق شبانه

علائم سارکوئیدوز ریه

ریه‌ها معمولاً نخستین و شایع‌ترین اندامی هستند که در سارکوئیدوز درگیر می‌شوند؛ به طوری که حدود ۹ نفر از هر ۱۰ بیمار مبتلا به سارکوئیدوز، درجاتی از درگیری ریوی (سارکوئیدوز ریوی) را تجربه می‌کنند.

سارکوئیدوز ریوی می‌تواند در موارد شدید باعث ایجاد بافت اسکار یا فیبروز (Fibrosis) در ریه‌ها شود. فیبروز ریوی موجب کاهش انعطاف‌پذیری ریه‌ها شده و فرآیند تنفس را دشوار می‌کند.

علائم سارکوئیدوز ریوی عبارت‌اند از:

• سرفه (معمولاً خشک و مزمن)
• تنگی نفس، به‌ویژه هنگام فعالیت
• خس‌خس سینه
• درد یا احساس فشار در قفسه سینه

علائم سارکوئیدوز پوستی

سارکوئیدوز می‌تواند باعث تغییراتی در پوست، ناخن‌ها و موها شود. شایع‌ترین علائم پوستی عبارت‌اند از:

• برجستگی‌های کوچک (پاپول) روی گردن یا صورت، به‌ویژه اطراف چشم‌ها. این ضایعات در زنان سیاه‌پوست شایع‌تر هستند و ممکن است به رنگ قرمز-قهوه‌ای، بنفش، نخودی، قهوه‌ای یا هم‌رنگ پوست باشند.
• پلاک‌های برجسته پوستی که ممکن است سطحی صاف یا پوسته‌پوسته داشته باشند. رنگ این ضایعات می‌تواند قرمز-قهوه‌ای، بنفش یا قهوه‌ای باشد. اگر این پلاک‌ها روی پوست سر ایجاد شوند و پس از مدتی بهبود یابند، ممکن است باعث ریزش مو شوند.
• توده‌ها و پلاک‌های سفت پوستی. در افراد با پوست تیره، این ضایعات ممکن است از پوست اطراف تیره‌تر یا روشن‌تر باشند، در حالی که در افراد با پوست روشن معمولاً به رنگ صورتی یا قرمز دیده می‌شوند.
• توده‌های زیرپوستی بدون درد یا با حساسیت خفیف که معمولاً روی بازوها ایجاد می‌شوند.
• بثورات پوستی، که اغلب روی ساق پا ظاهر می‌شوند و گاهی همراه با تب هستند.
• تغییرات در محل خالکوبی، اسکار (جای زخم) یا سوراخ‌کردگی بدن (پیرسینگ). در این نواحی ممکن است برجستگی‌های ریز ایجاد شوند و پوست حالت ناهموار، دردناک یا خارش‌دار پیدا کند.
• تغییر رنگ یا تغییر شکل ناخن‌ها.

علائم سارکوئیدوز قلبی

زمانی که گرانولوم‌ها در بافت قلب تشکیل شوند، می‌توانند عملکرد طبیعی قلب را مختل کنند. این وضعیت ممکن است باعث بروز علائم زیر شود:

• درد قفسه سینه
• تنگی نفس
• احساس تپش، لرزش یا نامنظم بودن ضربان قلب (آریتمی)
• غش یا از دست دادن هوشیاری
• تورم پاها به دلیل تجمع مایع در بدن
• نارسایی قلبی

علائم سارکوئیدوز چشم

گاهی سارکوئیدوز چشم هیچ علامت قابل‌توجهی ایجاد نمی‌کند و تنها در معاینه تخصصی چشم تشخیص داده می‌شود. اما در صورت بروز علائم، ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• تاری دید
• درد چشم
• خشکی چشم
• احساس سوزش یا خارش چشم
• قرمزی شدید چشم
• حساسیت به نور (فتوفوبیا)

سایر علائم سارکوئیدوز

اگر سارکوئیدوز سیستم عصبی را درگیر کند، می‌تواند طیف گسترده‌ای از علائم ایجاد کند، از جمله:

• کاهش یا از دست دادن شنوایی
• کاهش یا از دست دادن حس چشایی و بویایی
• سرگیجه
• تشنج
• تغییرات روانی یا اختلالات سلامت روان، مانند تغییرات خلق‌وخو، مشکلات شناختی یا اختلال در رفتار

علاوه بر این، سارکوئیدوز می‌تواند اندام‌های دیگری مانند کبد، استخوان‌ها یا تقریباً هر عضو دیگری از بدن را نیز درگیر کند.

سندرم لوفگرن

در حالی که بسیاری از موارد سارکوئیدوز به‌تدریج و طی هفته‌ها یا ماه‌ها بروز می‌کنند، نوعی از این بیماری به نام سندرم لوفگرن (Löfgren Syndrome) به‌طور ناگهانی شروع می‌شود. این سندرم معمولاً با تب همراه است و با سه علامت شاخص زیر شناخته می‌شود:

• درد و تورم مفاصل که ممکن است از یک مفصل به مفصل دیگر جابه‌جا شود (آرتریت مهاجر).
• بزرگ شدن غدد لنفاوی داخل قفسه سینه، به‌ویژه غدد لنفاوی ناحیه ناف ریه‌ها (Hilar lymph nodes).
• اریتم ندوزوم (Erythema Nodosum)؛ نوعی بثورات پوستی که به صورت برجستگی‌های پهن، سفت و دردناک، اغلب روی ساق پا، ظاهر می‌شوند.

بیشترین خطر ابتلا به این سندرم در زنان جوان وجود دارد، اگرچه ممکن است در هر فردی، صرف‌نظر از جنس یا سن، دیده شود. همچنین، بروز این سندرم در فصل بهار شایع‌تر است.

عوامل خطر سارکوئیدوز

سارکوئیدوز بیماری نسبتاً نادری است.

این بیماری می‌تواند افراد را در هر سن، نژاد یا جنسیتی درگیر کند، اما احتمال بروز آن در برخی گروه‌ها بیشتر است.

مهم‌ترین عوامل خطر عبارت‌اند از:

سن

سارکوئیدوز بیشتر در افراد ۲۵ تا ۴۰ ساله تشخیص داده می‌شود.

نژاد

در ایالات متحده، این بیماری در افراد آفریقایی‌تبار شیوع بیشتری دارد. همچنین، افراد با تبار اسکاندیناویایی نیز در معرض خطر بالاتری قرار دارند.

جنس

سارکوئیدوز در افرادی که هنگام تولد مونث تشخیص داده شده‌اند، اندکی شایع‌تر از افرادی است که هنگام تولد مذکر تشخیص داده شده‌اند.

عوامل محیطی

قرار گرفتن در معرض موادی که می‌توانند باعث تحریک التهاب شوند، خطر ابتلا را افزایش می‌دهد. این عوامل عبارت‌اند از:

• آفت‌کش‌ها و حشره‌کش‌ها
• کپک‌ها
• گرد و غبار
• سایر مواد محرک محیطی

به همین دلیل، برخی مشاغل در معرض خطر بیشتری قرار دارند، از جمله:

• کشاورزان
• آتش‌نشانان
• کارگران صنایع خودروسازی
• کهنه‌سربازانی که در معرض دود ناشی از محل‌های سوزاندن زباله (Burn Pits) قرار گرفته‌اند.

سابقه خانوادگی

اگر یکی از بستگان درجه اول (مانند پدر، مادر، خواهر یا برادر) به سارکوئیدوز مبتلا باشد، احتمال ابتلای شما نیز بیشتر خواهد بود.

برخی داروها

مصرف بعضی از داروها نیز با افزایش خطر بروز سارکوئیدوز ارتباط دارد؛ از جمله برخی داروهای مورد استفاده برای درمان:

برخی انواع سرطان

عفونت HIV

علت ایجاد سارکوئیدوز

علت دقیق سارکوئیدوز هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است.

مطالعات نشان می‌دهند که در برخی افراد، التهاب منجر به ایجاد بیماری ممکن است در اثر عفونت‌ها یا قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی مانند مواد شیمیایی یا گرد و غبار آغاز شود.

همچنین، این احتمال وجود دارد که در برخی بیماران، پاسخ‌های غیرطبیعی سیستم ایمنی نیز در ایجاد بیماری نقش داشته باشند؛ به این معنا که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به برخی از پروتئین‌های طبیعی بدن واکنش نشان دهد و موجب التهاب و تشکیل گرانولوم شود.

آیا سارکوئیدوز ارثی است؟

شواهد نشان می‌دهد که عوامل ژنتیکی در افزایش استعداد ابتلا به سارکوئیدوز نقش دارند، اما این بیماری یک بیماری ارثی ساده و مستقیم محسوب نمی‌شود.

از آنجا که خطر ابتلا در افرادی که یکی از بستگان نزدیکشان مبتلا است بیشتر است، پژوهشگران معتقدند برخی ژن‌ها می‌توانند زمینه ابتلا را فراهم کنند. این تفاوت‌های ژنتیکی ممکن است توضیح دهند که چرا عفونت‌ها یا عوامل محیطی در برخی افراد باعث ایجاد سارکوئیدوز می‌شوند، اما در دیگران چنین اثری ندارند.

با این حال، تاکنون ژن یا ژن‌های مسئول این بیماری به‌طور قطعی شناسایی نشده‌اند.

تشخیص سارکوئیدوز

تشخیص سارکوئیدوز همیشه آسان نیست، زیرا بسیاری از بیماران علائم واضحی ندارند یا علائم و نتایج آزمایش‌های آن‌ها ممکن است بسیار شبیه بیماری‌های دیگر باشد. به همین دلیل، پزشکان برای تشخیص قطعی معمولاً مجموعه‌ای از یافته‌های بالینی، آزمایشگاهی و پاتولوژیک را در کنار هم بررسی می‌کنند.

به طور کلی، تشخیص سارکوئیدوز بر اساس سه معیار اصلی انجام می‌شود:

1. وجود علائم و نشانه‌های بالینی سازگار با سارکوئیدوز.
2. اثبات وجود گرانولوم‌ها در نمونه بافت (بیوپسی).
3. رد سایر بیماری‌هایی که می‌توانند علائم یا گرانولوم مشابه ایجاد کنند.

ارزیابی اولیه

در نخستین مرحله، پزشک سابقه پزشکی شما را به‌دقت بررسی کرده و معاینه فیزیکی کاملی انجام می‌دهد. سپس، بسته به علائم و یافته‌های اولیه، ممکن است آزمایش‌ها و بررسی‌های زیر درخواست شوند.

روش‌های اصلی تشخیص سارکوئیدوز

تصویربرداری با رادیوگرافی قفسه سینه (Chest X-ray)

رادیوگرافی قفسه سینه یکی از نخستین و مهم‌ترین روش‌های تشخیصی است و برای بررسی موارد زیر به کار می‌رود:

• وجود گرانولوم‌ها در ریه‌ها
• بزرگ شدن غدد لنفاوی داخل قفسه سینه
• ایجاد اسکار یا فیبروز ریوی

گاهی سارکوئیدوز به‌طور اتفاقی، هنگام انجام عکس قفسه سینه به دلایل دیگر، تشخیص داده می‌شود.

همچنین، رادیوگرافی به پزشک کمک می‌کند میزان درگیری ریه‌ها (Stage یا مرحله بیماری) را ارزیابی کند.

سایر روش‌های تصویربرداری

در صورت نیاز، پزشک ممکن است از روش‌های تصویربرداری پیشرفته‌تری استفاده کند، از جمله:

• تصویربرداری با MRI (تصویربرداری تشدید مغناطیسی)
• سونوگرافی

این روش‌ها می‌توانند وجود گرانولوم‌ها را در سایر اندام‌های بدن بررسی کنند.

نمونه‌برداری (بیوپسی)

بیوپسی مهم‌ترین روش برای تأیید تشخیص سارکوئیدوز است.

در این روش، نمونه کوچکی از بافت برداشته می‌شود تا زیر میکروسکوپ از نظر وجود گرانولوم‌های غیرپنیری (Non-caseating granulomas) بررسی شود که مشخصه اصلی سارکوئیدوز هستند.

بسته به محل درگیری، نمونه ممکن است از موارد زیر تهیه شود:

• پوست
• غدد لنفاوی
• ریه
• یا سایر اندام‌های درگیر

برونکوسکوپی (Bronchoscopy)

اگر نمونه‌برداری از ریه یا غدد لنفاوی داخل قفسه سینه لازم باشد، پزشک ممکن است برونکوسکوپی انجام دهد.

در این روش، لوله‌ای باریک و انعطاف‌پذیر که دارای دوربین و منبع نور است، از طریق دهان یا بینی وارد راه‌های هوایی می‌شود تا امکان مشاهده مستقیم و نمونه‌برداری از بافت فراهم شود.

مدیاستینوسکوپی (Mediastinoscopy)

در برخی موارد، برای دسترسی به غدد لنفاوی عمقی قفسه سینه، از مدیاستینوسکوپی استفاده می‌شود.

این عمل جراحی با ایجاد یک برش کوچک در قسمت پایین گردن انجام می‌شود و امکان برداشت نمونه از غدد لنفاوی را فراهم می‌کند.

نمونه‌برداری با هدایت سونوگرافی داخل برونش (EBUS-TBNA)

امروزه در بسیاری از مراکز، به جای جراحی از روش کم‌تهاجمی EBUS-TBNA (نمونه‌برداری با سوزن از طریق برونش تحت هدایت سونوگرافی داخل برونشی) استفاده می‌شود.

در این روش:

• یک برونکوسکوپ مجهز به سونوگرافی از راه دهان وارد راه‌های هوایی می‌شود.
• پزشک با کمک تصاویر سونوگرافی، سوزنی ظریف را وارد غدد لنفاوی یا ضایعات مشکوک کرده و نمونه بافتی تهیه می‌کند.

این روش نیازی به برش جراحی ندارد و معمولاً ایمن‌تر و کم‌تهاجمی‌تر است.

آزمایش‌های تکمیلی

پس از تشخیص یا در جریان بررسی بیماری، ممکن است آزمایش‌های دیگری نیز انجام شوند تا میزان درگیری اندام‌های مختلف مشخص شود.

آزمایش‌های خون و ادرار

این آزمایش‌ها برای ارزیابی عملکرد اندام‌های مختلف انجام می‌شوند، از جمله:

• کلیه‌ها
• کبد
• و سایر اندام‌ها

همچنین ممکن است برخی شاخص‌های التهاب یا اختلالات ناشی از سارکوئیدوز بررسی شوند.

تست‌های عملکرد ریه (Pulmonary Function Tests)

این آزمایش‌ها ظرفیت و عملکرد ریه را اندازه‌گیری می‌کنند و مشخص می‌کنند که آیا بیماری باعث کاهش عملکرد تنفسی شده است یا خیر.

معاینه چشم

حتی اگر بیمار هیچ علامت چشمی نداشته باشد، انجام معاینه کامل چشم توصیه می‌شود، زیرا سارکوئیدوز می‌تواند بدون ایجاد علائم، به چشم آسیب برساند.

بررسی قلب

از آنجا که سارکوئیدوز ممکن است قلب را نیز درگیر کند، پزشک ممکن است آزمایش‌هایی مانند موارد زیر را درخواست کند:

• نوار قلب (Electrocardiogram یا ECG/EKG) برای بررسی فعالیت الکتریکی قلب
• در صورت نیاز، سایر بررسی‌های تخصصی قلب

بررسی سیستم عصبی

اگر احتمال درگیری سیستم عصبی وجود داشته باشد، پزشک ممکن است آزمایش‌های نورولوژیک برای ارزیابی عملکرد مغز، اعصاب و نخاع درخواست کند.

اسکن PET

PET Scan نوعی تصویربرداری پیشرفته است که می‌تواند نواحی فعال التهاب را در سراسر بدن نشان دهد و در تعیین وسعت بیماری یا بررسی پاسخ به درمان مفید باشد.

تست پوستی سل (Tuberculin Skin Test)

از آنجا که بیماری سل (Tuberculosis یا TB) گاهی علائمی مشابه سارکوئیدوز ایجاد می‌کند، ممکن است پزشک تست پوستی سل را درخواست کند تا این بیماری رد شود.

 درمان سارکوئیدوز

هیچ درمانی برای سارکوئیدوز وجود ندارد، اما این بیماری اغلب به مرور زمان خود به خود بهبود می‌یابد. بسیاری از افراد مبتلا به سارکوئیدوز علائم خفیفی دارند و نیازی به درمان ندارند. درمان، در صورت نیاز، می‌تواند علائم را کاهش داده و از آسیب به اندام‌ها جلوگیری کند.

داروهای سارکوئیدوز

پزشک ممکن است داروهایی تجویز کند، از جمله:

کورتیکواستروئیدها. این داروها، مانند پردنیزون و کورتیزون، التهاب را کاهش می‌دهند. بسته به اینکه کدام قسمت از بدن شما درگیر است، ممکن است آنها را به صورت قرص، اسپری استنشاقی یا کرم دریافت کنید. اینها رایج‌ترین درمان‌های سارکوئیدوز هستند. عوارض جانبی قرص‌های استروئیدی می‌تواند شامل تغییرات خلقی، افزایش وزن، افزایش فشار خون و افزایش قند خون باشد. 

داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی. این داروها سیستم ایمنی بدن شما را تضعیف می‌کنند و التهاب و آسیب به اندام‌ها را کاهش می‌دهند. متوترکسات یک داروی سرکوب‌کننده سیستم ایمنی است که اغلب برای سارکوئیدوز استفاده می‌شود. این داروها را به صورت قرص یا تزریق مصرف می‌کنید. عوارض جانبی می‌تواند شامل آسیب کبدی یا مشکلات خونی باشد.

آنتی‌بادی‌های ضد فاکتور نکروز تومور آلفا (آنتی‌بادی‌های ضد TNF-alpha). این داروها یک ماده شیمیایی خاص سیستم ایمنی را هدف قرار می‌دهند. شما آنها را از طریق درمان داخل وریدی (IV) دریافت می‌کنید، به این معنی که داروها از طریق سوزن به داخل ورید وارد می‌شوند. عوارض جانبی می‌تواند شامل افزایش خطر عفونت جدی باشد.

داروهای ضد مالاریا. داروهایی که معمولاً برای درمان مالاریا استفاده می‌شوند، مانند هیدروکسی کلروکین و کلروکین، می‌توانند التهاب را نیز کاهش دهند و گاهی اوقات برای سارکوئیدوز تجویز می‌شوند. شما آنها را به شکل قرص مصرف می‌کنید. عوارض جانبی می‌تواند شامل بثورات پوستی جدی و تغییرات بینایی باشد.

در برخی موارد، پزشک ممکن است مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDS) را که می‌توانید بدون نسخه تهیه کنید، توصیه کند. این داروها مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن هستند که می‌توانند علائمی مانند درد مفاصل و تب را به طور موقت تسکین دهند. استفاده طولانی مدت از این داروها می‌تواند منجر به سوزش سر دل، استفراغ و خونریزی معده شود، بنابراین قبل از شروع مصرف منظم NSAID، همیشه باید با پزشک خود مشورت کنید.

نکته‌ی مهم: برخی از داروهای تجویز شده برای سارکوئیدوز توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای این منظور تأیید نشده‌اند، بنابراین بیماران گاهی اوقات در پرداخت هزینه‌های آنها توسط شرکت‌های بیمه مشکل دارند. مطالعاتی برای افزایش تعداد داروهایی که به طور دقیق آزمایش و برای سارکوئیدوز تأیید شده‌اند، در حال انجام است. می‌توانید از پزشک خود بپرسید که آیا شرکت در یک کارآزمایی بالینی برای شما مناسب است یا خیر.

سایر درمان‌های سارکوئیدوز

در کنار دارو، برخی افراد از درمان‌هایی از جمله موارد زیر بهره‌مند می‌شوند:

• فیزیوتراپیبرای کاهش خستگی و بهبود قدرت
• توانبخشی ریوی برای بهبود تنفس
• کاشت استفاده از ضربان‌ساز یا دفیبریلاتور قلبی برای مشکلات ریتم قلب
• پیوند عضواگر سارکوئیدوز به قلب، ریه‌ها یا کبد شما آسیب جدی وارد کرده باشد

مراحل سارکوئیدوز

پزشک ممکن است به شما بگوید که بیماری شما در مرحله خاصی، بین ۰ تا IV، قرار دارد. این مراحل که گاهی اوقات سیستم طبقه‌بندی سیلتزباخ نامیده می‌شوند، بر اساس نحوه ظاهر ریه‌های شما در عکس‌برداری با اشعه ایکس از قفسه سینه تعیین می‌شوند .

شما می‌توانید در هر مرحله‌ای علائم جدی داشته باشید، اما پزشکان معمولاً انتظار دارند افرادی که در مراحل پایین‌تر هستند، حتی بدون درمان، شانس بیشتری برای بهبودی کامل داشته باشند. می‌توانید بین مراحل جابه‌جا شوید یا نشوید.

این مراحل عبارتند از:

مرحله ۰: هیچ نشانه‌ای از سارکوئیدوز در ریه‌ها یا غدد لنفاوی مرکز قفسه سینه شما وجود ندارد (اگرچه ممکن است علائمی در جاهای دیگر داشته باشید)

مرحله اول: گرانولوم‌ها فقط در غدد لنفاوی. ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید یا ممکن است تب، درد مفاصل و بثورات پوستی داشته باشید که به طور ناگهانی ایجاد شده‌اند. این ترکیب علائم و درگیری غدد لنفاوی، سندرم لوفگرن نامیده می‌شود و نوعی از سارکوئیدوز است که به احتمال زیاد به خودی خود، معمولاً ظرف ۶ ماه تا ۲ سال، از بین می‌رود.

مرحله دوم: گرانولوم‌ها در ریه‌ها و غدد لنفاوی

مرحله سوم: گرانولوم‌ها فقط در بافت ریه

مرحله چهارم: زخم دائمی بافت ریه. این زخم قابل برگشت نیست. 

پزشک شما علاوه بر بررسی مرحله درگیری ریه، سایر اندام‌های درگیر را نیز در نظر می‌گیرد تا به شما در برنامه‌ریزی درمان کمک کند. 

عوارض سارکوئیدوز

برای اکثر افراد، سارکوئیدوز یک بیماری موقت است که با یا بدون درمان و بدون آسیب دائمی از بین می‌رود. حدود دو سوم افراد ظرف ۲ تا ۳ سال بهبود می‌یابند؛ افراد مبتلا به سندرم لافگرن حتی زودتر بهبود می‌یابند. 

اگر بعد از ۳ سال هنوز علائم را دارید، احتمال بیشتری وجود دارد که علائم ادامه پیدا کنند. حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از افراد مبتلا به سارکوئیدوز طولانی مدت دچار آسیب دائمی اندام‌ها می‌شوند، که اغلب در ریه‌ها رخ می‌دهد. 

عوارض طولانی مدت می‌تواند در چندین قسمت از بدن رخ دهد:

ریه‌ها. اگر در ریه‌های خود جای زخم دائمی داشته باشید، نفس کشیدن می‌تواند سخت‌تر شود. ممکن است به بیماری به نام فشار خون ریوی مبتلا شوید ، نوعی فشار خون بالا که رگ‌های خونی ریه‌های شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری می‌تواند باعث شود قلب شما برای رساندن خون به ریه‌هایتان سخت‌تر از حالت عادی کار کند. 

چشم‌ها. التهاب ممکن است به شبکیه شما آسیب برساند، که در نهایت منجر به نابینایی می‌شود. در موارد نادر، سارکوئیدوز منجر به گلوکوم یا آب مروارید می‌شود. 

کلیه‌ها. سارکوئیدوز می‌تواند نحوه‌ی مدیریت کلسیم توسط بدن را تغییر دهد و به طور بالقوه منجر به سنگ کلیه و عملکرد ضعیف کلیه شود.

قلب. اگر گرانولوم در قلب شما وجود داشته باشد، ممکن است در ریتم قلب، جریان خون و عملکرد طبیعی قلب مشکل ایجاد شود.

سیستم عصبی. هنگامی که سارکوئیدوز بر مغز و اعصاب تأثیر می‌گذارد، می‌تواند منجر به علائمی شود که شبیه به ام‌اس هستند، مانند ضعف و بی‌حسی. همچنین می‌تواند باعث افتادگی عضلات صورت و علائمی از تشنج گرفته تا مشکلات شنوایی شود.

آیا سارکوئیدوز می‌تواند کشنده باشد؟

بیشتر افراد مبتلا به سارکوئیدوز به اندازه افراد بدون این بیماری عمر می‌کنند. مرگ، ناشی از مشکلات قلبی، ریوی یا سایر مشکلات، در ۱٪ تا ۵٪ موارد اتفاق می‌افتد.

زندگی با سارکوئیدوز

وقتی به سارکوئیدوز مبتلا هستید، پیروی از توصیه‌های پزشک و اطلاع دادن به پزشک در صورت بروز هرگونه علامت جدید یا تغییر علائم، بسیار مهم است.

حتی اگر علائم آزاردهنده یا جدیدی ندارید، به قرار ملاقات‌های بعدی خود ادامه دهید تا پزشک بتواند سلامت شما را تحت نظر داشته باشد، ببیند آیا داروها مؤثر هستند یا خیر و هرگونه عارضه‌ای را تشخیص دهد.

همچنین می‌توانید با ایجاد برخی تغییرات در سبک زندگی خود در این زمینه‌ها، احساس بهتری داشته باشید و عوارض جانبی درمان را محدود کنید:

تغذیه سالم. هدفتان یک رژیم غذایی مغذی، شامل گوشت بدون چربی و سایر پروتئین‌ها ، میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و عدم مصرف زیاد قند باشد. سعی کنید وزن سالمی داشته باشید.

اجتناب از مصرف الکل. برخی از داروهای مورد استفاده برای سارکوئیدوز می‌توانند برای کبد مضر باشند. الکل می‌تواند خطر آسیب کبدی را افزایش دهد.

سیگار نکشید. سیگار کشیدن می‌تواند علائم ریوی شما را بدتر کند. اگر می‌خواهید سیگار را ترک کنید و به کمک نیاز دارید، با یک برنامه ترک سیگار تماس بگیرید.

فعال بودن از نظر جسمی. فعال ماندن می‌تواند خلق و خوی شما را بهبود بخشد، عضلات شما را تقویت کند و خستگی را کاهش دهد.

مدیریت استرس. تکنیک‌های کاهش استرس مانند مدیتیشن می‌تواند به برخی از افرادی که بیماری مزمن دارند کمک کند. 

خواب کافی. بهبود خواب می‌تواند التهاب را کاهش داده و حال شما را بهبود بخشد. اگر برای خوابیدن مشکل دارید، با پزشک خود صحبت کنید.

درخواست حمایت. اگر در کنار آمدن با شرایط مشکل دارید، ملاقات با یک مشاور یا پیوستن به یک گروه حمایتی را در نظر بگیرید.

خلاصه مطلب

سارکوئیدوز از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است. اکثر افراد از علائمی که از سرفه، بثورات پوستی و مشکلات بینایی متغیر است، بهبود می‌یابند. برای برخی دیگر، سارکوئیدوز به یک بیماری مزمن تبدیل می‌شود. داروها و تغییرات سبک زندگی می‌توانند این بیماری را قابل کنترل‌تر کنند.