آیا من عفونت قارچی واژن دارم یا مشکل دیگری دارم؟

عفونت‌های قارچی می‌توانند ناراحت‌کننده باشند، اما معمولاً جدی نیستند. ممکن است در داخل یا اطراف واژن خود خارش یا سوزش و همچنین ترشحات غلیظ و سفید داشته باشید. در بسیاری از موارد، درمان ضد قارچ علائم شما را از بین می‌برد.

اگر مطمئن نیستید که عفونت قارچی دارید یا چیز دیگری، مراجعه به پزشک برای تشخیص و درمان صحیح بسیار مهم است. اگر عفونت قارچی ندارید، داروهای ضد قارچ به بهبود شما کمکی نمی‌کنند. در واقع می‌توانند مشکل را طولانی‌تر کنند زیرا علت اصلی همچنان بدتر می‌شود.

عفونت قارچی واژن چیست؟

عفونت قارچی واژن و فرج – قسمت‌های بیرونی واژن – است. هر کسی که واژن داشته باشد می‌تواند به عفونت قارچی مبتلا شود. این عفونت‌ها آنقدر شایع هستند که تا ۷۵٪ از افرادی که در بدو تولد دختر بوده‌اند (AFAB) حداقل یک بار در طول زندگی خود به عفونت قارچی واژن مبتلا می‌شوند. حدود ۴۵٪ به دو یا چند مورد از این عفونت‌ها مبتلا می‌شوند.

قارچ کاندیدا باعث عفونت‌های قارچی می‌شود. کاندیدا به طور طبیعی در واژن زندگی می‌کند. به طور معمول، باکتری‌های موجود در واژن، تعادل مخمر را حفظ می‌کنند. اما اگر مخمر از تعادل با باکتری‌ها خارج شود و بیش از حد رشد کند، ممکن است دچار عفونت شوید. این عدم تعادل می‌تواند در صورت وجود موارد زیر رخ دهد:

• آنتی‌بیوتیک مصرف کنید، که باکتری‌ها را از بین می‌برد
• دیابت کنترل نشده داشته باشید 
• باردار هستید
• سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشید
• مصرف قرص‌های ضدبارداری یا هورمون‌درمانی که سطح استروژن را در بدن افزایش می‌دهند
• با مایو خیس یا لباس عرق کرده بنشینید
• از تامپون‌های معطر استفاده کنید یا از دئودورانت در واژن خود استفاده کنید.

عفونت قارچی باعث علائمی مانند موارد زیر می‌شود:

• خارش، درد و سوزش در واژن و فرج
• سوزش هنگام ادرار یا رابطه جنسی
• قرمزی و تورم فرج
• ترشح سفید غلیظ از واژن که ممکن است شبیه پنیر کاتیج باشد اما بوی بدی ندارد
• بثورات روی واژن

بسیاری از بیماری‌های دیگر که واژن و فرج را تحت تأثیر قرار می‌دهند، علائمی مانند این ایجاد می‌کنند. به همین دلیل مراجعه به پزشک برای تشخیص مهم است، به خصوص اگر قبلاً هرگز عفونت قارچی نداشته‌اید.

چگونه بفهمیم عفونت قارچی داریم یا بیماری مقاربتی

عفونت‌های قارچی جزو بیماری‌های مقاربتی (STD) نیستند، اما رابطه جنسی می‌تواند خطر ابتلا به عفونت قارچی را افزایش دهد. دلیلش این است که رابطه جنسی گاهی اوقات باعث ایجاد شکاف‌هایی در پوست واژن می‌شود که مخمر می‌تواند به داخل آن راه پیدا کرده و رشد کند.

ممکن است بیماری‌های مقاربتی مانند کلامیدیا، تریکومونیازیس یا سوزاک را با عفونت قارچی اشتباه بگیرید، زیرا برخی از علائم آنها مشابه است، از جمله:

• خارش و سوزش در واژن و فرج
• سوزش هنگام ادرار یا رابطه جنسی
• ترشحات غلیظ از واژن 

تفاوت اصلی در نوع میکروبی است که باعث این عفونت‌ها می‌شود. باکتری‌ها یا ویروس‌ها باعث ایجاد اکثر بیماری‌های مقاربتی می‌شوند، در حالی که قارچ باعث عفونت‌های مخمری می‌شود.

از آنجا که علائم بسیار مشابه هستند، اغلب تنها راه برای اطمینان از نوع عفونت، مراجعه به پزشک است. پزشک شما را معاینه می‌کند و نمونه‌ای از ترشحات واژن شما را می‌گیرد تا تأیید کند که آیا عفونت قارچی دارید یا خیر. برای تشخیص بیماری‌های مقاربتی، پزشک نمونه‌ای از ادرار شما را آزمایش می‌کند.

عفونت قارچی در مقابل تبخال

تبخال نوعی بیماری مقاربتی است. ویروس‌های هرپس سیمپلکس (HSV) مانند HSV-1 و HSV-2 باعث این عفونت می‌شوند. تبخال از طریق تماس پوست به پوست در طول رابطه جنسی منتقل می‌شود.

تبخال مانند عفونت قارچی باعث علائمی مانند ترشحات واژن و درد هنگام ادرار می‌شود. اما در صورت ابتلا به تبخال، ممکن است تاول‌های کوچکی در اطراف واژن، مقعد یا دهان نیز داشته باشید. این تاول‌ها ممکن است باز شوند و خونریزی کنند یا مایع از آنها تراوش شود و سپس در حین بهبودی دلمه ببندند.

بیشتر عفونت‌های قارچی معمولاً پس از مصرف داروی ضد قارچ به مدت چند روز از بین می‌روند. می‌توانید تبخال را با داروی ضد ویروس درمان کنید، اما قابل درمان نیست. علائم ممکن است با دارو از بین بروند، اما در آینده دوباره عود کنند.

عفونت قارچی در مقابل کلامیدیا

کلامیدیا یک بیماری مقاربتی بسیار شایع است. باکتری‌هایی که باعث کلامیدیا می‌شوند می‌توانند از طریق رابطه جنسی واژینال، دهانی یا مقعدی محافظت نشده از شریک زندگی شما به شما منتقل شوند. این عفونت باعث علائمی مانند ترشحات سفید و سوزش یا درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی می‌شود، اما اکثر افراد مبتلا به کلامیدیا هیچ علامتی ندارند.

ممکن است بدون بروز علائم، به کلامیدیا مبتلا باشید؛ بنابراین، اگر از نظر جنسی فعال هستید، از پزشک خود بپرسید که آیا باید غربالگری شوید یا خیر. پزشک شما نمونه‌ای از ادرار یا مایع واژن شما را می‌گیرد. سپس آزمایشگاه نمونه را برای باکتری‌های عامل کلامیدیا آزمایش می‌کند.

آنتی‌بیوتیک‌ها باید کلامیدیا را در عرض یک یا دو هفته درمان کنند. درمان این عفونت بسیار مهم است. کلامیدیای درمان نشده می‌تواند باعث بیماری التهابی لگن (PID) شود که می‌تواند به لوله‌های فالوپ شما آسیب برساند و بارداری را برای شما دشوار یا غیرممکن کند.

عفونت قارچی در مقابل واژینوز باکتریایی

وجود باکتری در واژن طبیعی است. معمولاً باکتری‌های «خوب» و «بد» یکدیگر را متعادل می‌کنند. اما در واژینوز باکتریایی (BV)، رشد بیش از حد باکتری‌های «بد» وجود دارد و تعداد آنها از باکتری‌های «خوب» بیشتر می‌شود. این عدم تعادل گاهی اوقات می‌تواند در صورت دوش واژینال یا رابطه جنسی محافظت نشده رخ دهد.

واژینوز باکتریایی می‌تواند هر کسی را که واژن دارد تحت تأثیر قرار دهد. حدود ۱ نفر از هر ۳ نفر AFAB به این عفونت مبتلا می‌شوند.

بیشتر افراد مبتلا به واژینوز باکتریایی (BV) علائمی ندارند. وقتی علائمی ایجاد می‌کند، یکی از آنها ممکن است ترشح از واژن و احساس سوزش هنگام ادرار باشد، شبیه به علائم عفونت قارچی. تفاوت این است که در واژینوز باکتریایی، ترشحات سفید مایل به کرم، خاکستری یا سبز است و بوی ماهی می‌دهد.

پزشک شما می‌تواند با معاینه لگن و آزمایش مایع واژن، ابتلای شما به واژینوز باکتریایی (BV) را تأیید کند. اگر واژینوز باکتریایی دارید، نمی‌توانید خودتان آن را مانند عفونت قارچی درمان کنید. پزشک شما می‌تواند آنتی‌بیوتیکی تجویز کند که از طریق دهان مصرف می‌شود، مانند مترونیدازول (فلاژیل) یا تینیدازول (تیندامکس). برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها به صورت کرم یا ژل هستند که باید داخل واژن خود قرار دهید.

عفونت قارچی در مقابل عفونت ادراری

یکی دیگر از بیماری‌هایی که به راحتی با عفونت قارچی اشتباه گرفته می‌شود، عفونت دستگاه ادراری (UTI) است. این عفونت در دستگاه ادراری شما رخ می‌دهد که شامل موارد زیر است:

• مثانه
• حالب‌ها
• کلیه
• مجرای ادرار

عفونت ادراری زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌ها از مجرای ادرار شما بالا رفته و در مثانه، کلیه‌ها یا سایر قسمت‌های دستگاه ادراری شما تکثیر شوند. احتمال ابتلا به عفونت ادراری پس از رابطه جنسی، در دوران بارداری و با افزایش سن بیشتر است. افرادی که AFAB داشته‌اند، بیشتر از مردان در معرض ابتلا به عفونت ادراری هستند، زیرا مجرای ادرار کوتاه‌تری دارند.

احساس سوزش هنگام ادرار کردن، هم نشانه عفونت قارچی و هم عفونت ادراری است. در عفونت ادراری، علائمی مانند موارد زیر نیز وجود خواهد داشت:

• نیاز به دفع ادرار، حتی زمانی که مثانه خالی است
• ادرار قرمز، صورتی یا قهوه‌ای – نشانه وجود خون در آن
• ادرار بدبو
• درد در پایین شکم

اگر عفونت به کلیه‌های شما منتقل شود، علائم احتمالی عبارتند از:

• تب
• لرز
• درد در پایین کمر یا پهلو
• حالت تهوع یا استفراغ

پزشک شما می‌تواند با آزمایش ادرار، عفونت ادراری را تشخیص دهد. آنها ممکن است نمونه ادرار شما را برای کشت ادرار به آزمایشگاه بفرستند تا مشخص شود کدام نوع باکتری باعث عفونت شما شده است. دانستن نوع باکتری به پزشک شما کمک می‌کند تا بداند کدام آنتی‌بیوتیک به احتمال زیاد علیه آن مؤثر است. ممکن است برای رفع کامل عفونت، نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک به مدت یک هفته یا بیشتر داشته باشید.

آیا این یک عفونت قارچی، آلرژی یا یک بیماری پوستی دیگر است؟

قرمزی و خارش در ناحیه تناسلی خارجی شما همچنین ممکن است نشانه ای از یک بیماری پوستی به نام درماتیت تناسلی خارجی باشد. این بیماری شامل موارد زیر است:

• درماتیت آتوپیک، مشکلی در سد دفاعی پوست که آن را نسبت به آلرژن‌ها و مواد تحریک‌کننده حساس‌تر می‌کند.
• درماتیت تماسی، واکنشی به چیزی در محیط شما که باعث ایجاد بثورات خارش‌دار می‌شود

اگر به محصولاتی مانند موارد زیر حساسیت دارید، ممکن است به درماتیت فرج مبتلا شوید:

• حمام صابون و کف
• ورق‌های خشک‌کن مواد شوینده و نرم‌کننده لباس
• لباس زیر ساخته شده از مواد مصنوعی مانند نایلون
• دوش واژینال، تامپون و اسپری‌های بهداشتی زنانه
• دستمال توالت معطر
• رنگ‌ها

درد در هنگام رابطه جنسی نشانه ای از عفونت قارچی و درماتیت است. در صورت ابتلا به درماتیت، ممکن است هنگام قرار دادن تامپون یا معاینه لگن توسط متخصص زنان و زایمان نیز احساس درد کنید.

درماتیت فرج همچنین علائمی مانند موارد زیر را در فرج ایجاد می‌کند:

• خارش، سوزش یا گزش 
• تکه‌های ضخیم پوست 
• رنگ قرمز یا تیره پوست 
• ترشح مایع از پوست آسیب دیده

برای تشخیص، پزشک در مورد علائم شما سؤال می‌کند و شما را معاینه می‌کند. آنها ممکن است نمونه‌ای از ترشحات واژن شما را آزمایش کنند یا آزمایش پچ پوستی انجام دهند تا ببینند آیا آلرژی دارید یا خیر.

درمان با اجتناب از هر ماده‌ای که پوست شما را تحریک می‌کند شروع می‌شود. پزشک ممکن است پماد کورتیکواستروئید یا داروی ضد خارش را برای تسکین علائمی مانند قرمزی، تورم، خارش و سوزش تجویز کند.

آیا این یک عفونت قارچی است یا ولویت؟

قرمزی، تورم، خارش و ترشح همچنین می‌تواند علائم یک واکنش آلرژیک به فرج به نام ولویت باشد. ولویت عفونت نیست، بلکه واکنشی به محصولاتی مانند صابون یا مواد شوینده لباسشویی است. گاهی اوقات عفونت باعث ولویت می‌شود.

در ولویت، خارش شدید است. به علاوه، ممکن است علائم زیر را داشته باشید:

• ترک‌های کوچک در پوست ناحیه تناسلی خارجی
• تاول‌های پر از مایع که ممکن است بترکند، ترشح کنند و پوسته پوسته شوند
• لکه‌های پوستی ضخیم، سفید و پوسته پوسته روی فرج شما

برای تشخیص ولویت، پزشک شما معاینه لگن انجام می‌دهد. آنها ممکن است آزمایش خون و ادرار انجام دهند و شما را از نظر بیماری‌های مقاربتی بررسی کنند. همچنین ممکن است آزمایش پاپ اسمیر انجام دهید که نه تنها سرطان را غربالگری می‌کند، بلکه به تشخیص عفونت‌ها و التهاب نیز کمک می‌کند.

برای درمان ولویت، ابتدا از ماده‌ی محرکی که باعث آن شده است، اجتناب کنید. کرم‌های کورتیزون می‌توانند خارش و سوزش را کاهش دهند. نشستن در وان آب گرم (سیتز وان) به کاهش خارش کمک می‌کند.

آیا این یک عفونت قارچی است یا بواسیر؟

بواسیر، رگ‌های متورم در رکتوم یا پوست اطراف مقعد هستند. آنها گاهی اوقات باعث خارش، تورم و درد در داخل و اطراف واژن می‌شوند. اما عمدتاً، شما خارش و ناراحتی را در اطراف مقعد احساس خواهید کرد. در بواسیر، در واقع می‌توانید تورمی را در اطراف رکتوم خود احساس کنید و ممکن است خونریزی داشته باشید.

آیا سطح پایین استروژن می‌تواند باعث علائم عفونت قارچی شود؟

عفونت‌های قارچی با افزایش سن کمتر شایع هستند. اگر علائمی مانند سوزش واژن دارید و یائسگی را پشت سر گذاشته‌اید، می‌تواند به دلیل کمبود استروژن باشد.

با افزایش سن، سطح  استروژن شما کاهش می‌یابد. این امر باعث تغییراتی در بدن شما می‌شود، مانند نازک شدن پوست واژن که آتروفی واژن نامیده می‌شود. با آتروفی، ممکن است علائمی شبیه عفونت داشته باشید، مانند سوزش یا خارش واژن و درد در هنگام رابطه جنسی.

سایر علائم کمبود استروژن با علائم عفونت قارچی بسیار متفاوت است. برای تشخیص این دو بیماری از یکدیگر، به دنبال علائمی مانند موارد زیر باشید:

• پوست خشک
• سینه‌های دردناک
• دمدمی مزاج بودن
• مشکل در تمرکز
• گرگرفتگی و تعریق شبانه
• افزایش وزن، به خصوص در ناحیه شکم
• خستگی
• مشکل در خوابیدن
• کاهش میل جنسی

ترشحات ناشی از عفونت قارچی و کمبود استروژن چگونه است؟

ترشحات ناشی از عفونت قارچی غلیظ و سفید است و بو ندارد. در صورت کمبود استروژن، ترشحات رقیق، آبکی و زرد رنگ می‌شوند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

از آنجا که علائم بسیاری از بیماری‌های دیگر شبیه عفونت قارچی است، بهتر است برای تشخیص و درمان به متخصص زنان و زایمان یا پزشک دیگری مراجعه کنید، به خصوص اگر قبلاً هرگز به یکی از این عفونت‌ها مبتلا نشده‌اید. پزشک شما می‌تواند آزمایش‌هایی انجام دهد تا نوع بیماری شما را تأیید کند. سپس اگر عفونت قارچی داشته باشید، می‌تواند یک داروی ضد قارچ قوی‌تر از داروهای بدون نسخه تجویز کند. 

اگرچه اگر قبلاً به عفونت قارچی مبتلا شده‌اید و می‌دانید چه دارویی برای شما مؤثر است، می‌توانید خودتان آن را درمان کنید، اما اگر باردار هستید از داروهای ضد قارچ استفاده نکنید. برخی از این داروها می‌توانند به جنین در حال رشد شما آسیب برسانند.

اگر مرتباً به عفونت‌های قارچی مبتلا می‌شوید، ممکن است یک بیماری مزمن مانند دیابت پشت آنها باشد. پزشک شما می‌تواند علت را تشخیص داده و درمان‌هایی را برای جلوگیری از این عفونت‌ها در آینده توصیه کند.

خلاصه مطلب

عفونت‌های قارچی آنقدر شایع هستند که اکثر افرادی که واژن دارند حداقل یکی از آنها را در طول زندگی خود تجربه می‌کنند. این عفونت‌ها علائمی مانند سوزش، خارش، سوزش و ترشحات واژن ایجاد می‌کنند. بسیاری از بیماری‌های دیگر نیز علائم مشابهی ایجاد می‌کنند. بنابراین، اگر علائمی مانند این دارید، به خصوص اگر اولین عفونت قارچی شما است، برای تشخیص و درمان به پزشک مراقبت‌های اولیه یا متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید.

سوالات متداول در مورد عفونت قارچی

سریع‌ترین راه برای خلاص شدن از شر عفونت قارچی چیست؟

از داروهای ضد قارچ بدون نسخه یا تجویزی استفاده کنید. این داروها می‌توانند عفونت قارچی را در عرض ۳ تا ۷ روز از بین ببرند.

آیا عفونت قارچی خود به خود از بین می‌رود؟

برخی از عفونت‌های قارچی خفیف خود به خود از بین می‌روند، اما نه همه آنها. اکثر این عفونت‌ها پس از مصرف داروی ضد قارچ به مدت چند روز از بین می‌روند. برخی دیگر به درمان طولانی‌تری نیاز دارند.

آیا باید خودم عفونت قارچی را درمان کنم؟

اگر قبلاً به این عفونت‌ها مبتلا شده‌اید، می‌توانید خودتان با استفاده از داروهای ضد قارچ بدون نسخه آنها را درمان کنید. اما اگر این اولین عفونت قارچی شماست یا علائم شما با درمان بدون نسخه بهبود نمی‌یابد، به پزشک مراجعه کنید.

چطور مطمئن شوم که عفونت قارچی دارم؟

تنها راه برای اطمینان از ابتلا به عفونت قارچی، مراجعه به پزشک است. پزشک برای تشخیص، معاینه لگن و آزمایش مایع واژن انجام می‌دهد.

آیا عفونت قارچی می‌تواند باعث کمردرد شود؟

کمردرد علامت معمول عفونت قارچی نیست. علت کمردرد به احتمال زیاد یک مشکل عضلانی، رباطی یا مفصلی مانند آرتروز یا بیرون زدگی دیسک است.