خارش و سوزش واژن

سوزش واژن چیست؟

سوزش واژن به احساس خارش یا حساسیت در  ناحیه واژن گفته می‌شود. در بیشتر موارد، خارش و سوزش ناحیه تناسلی نگرانی عمده‌ای نیست. اما گاهی اوقات، ممکن است ناشی از عفونت یا مشکل دیگری باشد.

انواع سوزش واژن

واژن شما شبیه یک لوله است. از دهانه رحم تا لابیا امتداد دارد، پوست در دهانه واژن چین می‌خورد. می‌توانید خارش یا سوزش واژن را در هر جایی از واژن و اطراف دهانه آن تجربه کنید. سوزش یا خارش واژن نسبتاً شایع است و معمولاً نیازی به درمان ندارد. اغلب، خود به خود از بین می‌رود.

خارش لب‌های واژن

لب‌های واژن (لابیا) بخشی از فرج، اندام تناسلی خارجی شما هستند. لب‌های واژن شما می‌توانند به دلایل مختلفی دچار خارش شوند. بسته به علت، این خارش می‌تواند مداوم باشد یا به صورت دوره‌ای بروز کند.

یکی از دلایل شایع خارش لب‌های واژن، تحریک ناشی از صابون‌های حمام، محصولات بهداشتی زنانه معطر و اصطکاک (سایش) با پد یا پارچه‌های مصنوعی است. در این صورت، خارش احتمالاً زمانی که لب‌های واژن شما در معرض آنها قرار نگیرند، متوقف می‌شود و اگر دوباره از آنها استفاده کنید، ممکن است دوباره عود کند.

خارش دهانه رحم

اگر در بالای واژن، نزدیک دهانه رحم، احساس خارش دارید، این می‌تواند ناشی از التهابی باشد که به آن سرویسیت می‌گویند.

سوزش واژن

بسته به علت، سوزش یا خارش واژن می‌تواند موقتاً برطرف شود یا ثابت باشد. به عنوان مثال، اگر سوزش ناشی از دوش واژینال، تامپون یا کاندوم لاتکس باشد، وقتی علت دیگر وجود نداشته باشد، این احساس باید کاهش یابد. اما اگر احساس سوزش ناشی از عفونتی مانند عفونت قارچی باشد، تا زمانی که آن را درمان نکنید، این احساس باقی می‌ماند یا بدتر می‌شود.

قرمزی و سوزش فرج

قرمزی و سوزش فرج می‌تواند در صورت بروز عفونت، متناوب یا مداوم باشد. همچنین بیماری به نام ولوودینیا وجود دارد، نوعی درد در ناحیه فرج که هیچ توضیحی برای آن وجود ندارد.

خارش واژن و ترشحات سفید رنگ

خارش واژن و ترشحات سفید ناشی از محصولاتی مانند صابون، دوش واژینال و سایر محصولات بهداشتی گاه به گاه خواهد بود و با قطع استفاده از این محصولات متوقف می‌شود. اما اگر این احساس مداوم باشد و از بین نرود، یا اگر ترشحات سفید بدتر شود یا بو بدهد، می‌تواند نشانه عفونت باشد.

علل سوزش واژن

چندین علت شایع برای خارش، سوزش و تحریک واژن وجود دارد.

سوزش و خارش واژن

عفونت‌ها (مخمر، باکتری و انگلی) از علل شایع سوزش و خارش واژن هستند:

واژینوز باکتریایی. وجود ترکیبی سالم از باکتری‌ها در واژن طبیعی است. با این حال، رشد باکتری‌های نامناسب در آنجا می‌تواند منجر به عفونت شود. علاوه بر خارش، علائم دیگری که با واژینوز باکتریایی همراه هستند عبارتند از التهاب، سوزش، ترشح و بوی ماهی.

عفونت‌های مقاربتی (STIs). کلامیدیا، تبخال تناسلی، زگیل تناسلی، تریکومونیازیس، سوزاک و سایر بیماری‌های مقاربتی می‌توانند باعث خارش و سوزش واژن/فرج و سایر علائم شوند.

عفونت قارچی (کاندیدیازیس واژن). حدود ۳ نفر از هر ۴ نفر از زنان،در مقطعی از زندگی خود به عفونت قارچی مبتلا می‌شوند. عفونت‌های قارچی زمانی رخ می‌دهند که کاندیدای قارچی بیش از حد در واژن و فرج رشد کند. بارداری، رابطه جنسی، آنتی‌بیوتیک‌ها و سیستم ایمنی ضعیف، همگی می‌توانند احتمال شروع عفونت قارچی را افزایش دهند. علاوه بر خارش و سوزش، عفونت قارچی باعث ایجاد ترشحات غلیظ، سفید و پنیری شکل می‌شود.

یائسگی. کاهش تولید استروژن که در پایان سال‌های باروری فرد رخ می‌دهد، می‌تواند باعث نازک شدن و خشک شدن دیواره‌های واژن شود. این می‌تواند منجر به خارش و سوزش شود. نازک شدن دیواره‌های واژن در برخی از افرادی که شیر می‌دهند نیز مشکل‌ساز است.

محرک‌های شیمیایی. بسیاری از مواد شیمیایی، از جمله کرم‌ها، دوش واژینال، کاندوم ، فوم‌های ضدبارداری، مواد شوینده لباسشویی، صابون‌ها، دستمال توالت معطر و نرم‌کننده‌های پارچه، می‌توانند واژن و فرج را تحریک کنند.

لیکن اسکلروز. این یک بیماری نادر است که باعث ایجاد لکه‌های سفید نازک روی پوست، به خصوص در اطراف فرج می‌شود. این لکه‌ها می‌توانند به طور دائم ناحیه واژن را زخم کنند. افراد یائسه بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.

پرتودرمانی برای سرطان. پرتودرمانی در ناحیه لگن می‌تواند باعث سوزش واژن یا فرج شود.

خارش فرج که شب‌ها بدتر می‌شود

اگر بیمار هستید یا درد دارید، معمولاً شب‌ها هنگام خواب بدتر می‌شود. خارش فرج نیز همین‌طور است. دلیلی برای آن وجود دارد: بدن شما شب‌ها متفاوت عمل می‌کند.

• دمای مرکزی بدن شما در شب کاهش می‌یابد و بدن شما سعی می‌کند اندام‌های انتهایی خود را گرم کند.
• خون بیشتری به پوست شما می‌رسد.
• رطوبت پوست خود را از دست می‌دهید و این باعث خشکی آن می‌شود.

اما همه چیز فیزیکی نیست. در طول روز، ممکن است سرتان شلوغ باشد یا حواستان پرت باشد، بنابراین خارش ممکن است چندان آزاردهنده نباشد، اما وقتی سعی می‌کنید بخوابید، بیشتر قابل توجه می‌شود.

سوزش واژن بدون ترشح

ممکن است بدون هیچ ترشحی، اطراف ناحیه واژن خود دچار سوزش شوید. این سوزش معمولاً در اثر استفاده از چیزهایی مانند دستمال توالت رنگی، پدهای قاعدگی یا تامپون‌های معطر، حمام کف و محصولات پاک‌کننده زنانه یا حتی پوشیدن لباس حمام مرطوب یا شنا در استخر کلردار ایجاد می‌شود.

سوزش واژن بعد از پریود

احساس سوزش واژن بعد از پریود یا قبل از آن غیرمعمول نیست. این می‌تواند مربوط به تغییرات هورمونی در بدن شما باشد، زیرا رحم شما آماده ریزش پوشش خود می‌شود و پس از آن، زمانی که به حالت قبل از پریود خود برمی‌گردد، این اتفاق می‌افتد. 

خارش و سوزش واژن در دوران بارداری

بارداری می‌تواند مشکلات ناراحت‌کننده زیادی از جمله خارش و سوزش واژن ایجاد کند. این می‌تواند به دلیل مشکلات معمول یا تغییرات در دیواره واژن باشد.

خارش و سوزش واژن ناشی از یائسگی

یکی از شکایات رایج در دوران یائسگی، خشکی واژن است که می‌تواند منجر به خارش و سوزش شود. این خشکی ناشی از  آتروفی واژن، یا تخریب دیواره‌های واژن، است.

سوزش واژن ناشی از صابون

ممکن است  در ناحیه فرج و اطراف لابیا در دهانه واژن، دچار درماتیت تماسی شوید. این می‌تواند باعث سوزش و خارش شود.

خارش واژن بعد از اصلاح

پوست ناحیه فرج، از جمله اطراف دهانه واژن، بسیار حساس است. اگر تصمیم به اصلاح این ناحیه بگیرید، ممکن است تحریک شده و باعث خارش شود. این مشکل باید پس از مدتی برطرف شود، البته تا زمانی که پوست را بیشتر تحریک نکنید.

خارش واژن و بیماری‌های مقاربتی و بیماری‌های آمیزشی

بیماری‌های مقاربتی (STDs)، که اکنون عفونت‌های مقاربتی (STIs) نامیده می‌شوند، می‌توانند باعث خارش واژن شوند. یکی از مواردی که معمولاً باعث خارش واژن می‌شود، تریکومونیازیس است. سایر بیماری‌های مقاربتی معمولاً بیشتر از خارش، باعث درد واژن می‌شوند.

درمان سوزش واژن

سوزش واژن اغلب خود به خود بهبود می‌یابد. اما اگر سوزش ادامه پیدا کرد، شدید بود یا پس از درمان دوباره عود کرد، به پزشک مراجعه کنید. پزشک می‌تواند معاینه لگن انجام دهد. پزشک احتمالاً نمونه‌ای از ترشحات را نیز برای یافتن منبع مشکل برمی‌دارد.

نحوه درمان ناراحتی واژن به علت ایجاد مشکل بستگی دارد:

• واژینوز باکتریایی و بیماری‌های مقاربتی باکتریایی با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند.
• تریکومونیازیس با یک داروی ضد انگلی درمان می‌شود.
• عفونت‌های قارچی با داروهای ضد قارچ درمان می‌شوند. این داروها به شکل کرم، پماد یا شیاف داخل واژن قرار داده می‌شوند ، یا به صورت خوراکی مصرف می‌شوند. اگر قبلاً عفونت قارچی در شما تشخیص داده نشده است، قبل از مصرف هرگونه داروی بدون نسخه به پزشک مراجعه کنید.
• خارش مرتبط با یائسگی را می‌توان با کرم، قرص یا مرطوب‌کننده واژن استروژن درمان کرد.
• انواع دیگر خارش و سوزش ممکن است با کرم‌ها یا لوسیون‌های استروئیدی که التهاب را کاهش می‌دهند، تسکین یابند. یک کرم استروئیدی قوی تجویزی ممکن است سوزش ناشی از لیکن اسکلروز را کاهش دهد.

درمان‌های خانگی سوزش واژن

می‌توانید درمان‌های خانگی زیادی برای خارش واژن به صورت آنلاین پیدا کنید. قبل از اینکه آنها را امتحان کنید، نکات زیر را در نظر بگیرید:

روغن نارگیل. برخی افراد ممکن است استفاده از روغن نارگیل را برای خارش واژن پیشنهاد کنند. هیچ مطالعه‌ای نشان نداده است که این روش، روشی مؤثر برای کاهش خارش واژن است، اما ممکن است برای خارش فرج مفید باشد. این روغن می‌تواند مانعی روی پوست شما ایجاد کند که به کاهش سوزش کمک می‌کند. با این حال، آن را داخل واژن خود قرار ندهید زیرا می‌تواند باعث سوزش بیشتر شود.

سرکه سیب. مانند روغن نارگیل، بسیاری از سایت‌های اینترنتی سرکه سیب را برای کمک به تسکین خارش واژن یا فرج توصیه می‌کنند. شواهد کمی وجود دارد که نشان دهد این روش واقعاً مؤثر است.

جوش شیرین. خیساندن در محلول جوش شیرین می‌تواند به تسکین خارش ناحیه تناسلی خارجی، از جمله اطراف دهانه واژن، کمک کند. روزی یک تا سه بار در آب گرم حاوی ۴ تا ۵ قاشق غذاخوری جوش شیرین غوطه‌ور شوید. می‌توانید به جای آن از حمام نشیمن استفاده کنید و ۱ تا ۲ قاشق چایخوری جوش شیرین به آب اضافه کنید.

سایر درمان‌های خانگی خارش واژن

• از پد یا دستمال توالت معطر، کرم‌ها، کف حمام، اسپری‌های بهداشتی و دوش واژینال خودداری کنید.
• برای تمیز کردن منظم ناحیه تناسلی خارجی خود از آب و صابون ساده و بدون عطر استفاده کنید. اما بیش از یک بار در روز نشویید. انجام این کار می‌تواند خشکی را افزایش دهد.
• همیشه بعد از اجابت مزاج، خود را از جلو به عقب پاک کنید.
• شورت نخی (بدون پارچه‌های مصنوعی) بپوشید و هر روز لباس زیر خود را عوض کنید.
• پوشک نوزادان دختر را مرتباً عوض کنید.
• برای جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های مقاربتی، در طول رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید.
• اگر خشکی واژن دارید، از مرطوب‌کننده واژن استفاده کنید. قبل از رابطه جنسی از روان‌کننده‌های پایه آب (KY، Astroglide) استفاده کنید.
• تا زمانی که علائم شما بهبود نیافته است، از رابطه جنسی خودداری کنید.
• آن را نخارانید — ممکن است ناحیه را بیشتر تحریک کنید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر دچار خارش واژن یا ناراحتی دیگری در ناحیه تناسلی خود هستید، از صحبت با پزشک یا سایر متخصصان مراقبت‌های بهداشتی خجالت نکشید. این یک مشکل رایج است که معمولاً با کمی درمان قابل حل است. بیشتر خارش‌های واژن به خودی خود از بین می‌روند، اما برخی شرایط وجود دارد که مراجعه به پزشک را ضروری می‌کند:

• کودکان زیر ۱۰ سال، زیرا این می‌تواند نشانه سوءاستفاده جنسی باشد.
• اگر در دوران پس از یائسگی هستید
• اگر متوجه تغییر در ترشحات معمول واژن از نظر رنگ، مقدار یا بو شدید، به خصوص در دوران بارداری
• اگر دلیلی وجود دارد که احتمال ابتلا به بیماری‌های مقاربتی/STI را افزایش دهد یا اگر علائم شما پس از رابطه جنسی با شریک جدید شروع شود

خلاصه مطلب

خارش واژن و خارش یا سوزش اطراف ناحیه فرج بسیار رایج است. این ناراحتی اغلب خود به خود از بین می‌رود، به خصوص اگر ناشی از مسائلی مانند استفاده از محصولات بهداشتی زنانه معطر یا مالیدن پوست به محصولات مرطوب یا مصنوعی باشد. اگر خارش ناشی از عفونت باشد، درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضد قارچ یا ضد انگل معمولاً به خلاص شدن از شر آن کمک می‌کند.

سوالات متداول در مورد خارش واژن

آیا اسپرم می‌تواند باعث خارش واژن شود؟

افراد می‌توانند به اسپرم حساسیت داشته باشند، اما این اتفاق نادر است. وقتی کسی به اسپرم حساسیت دارد، می‌تواند باعث خارش واژن شود.

چطور خارش اون پایین رو متوقف کنم؟

بستگی به علت آن دارد. ممکن است لازم باشد از خودتان چند سوال بپرسید تا به شما در تشخیص علت کمک کند. آیا شروع به استفاده از یک محصول بهداشتی یا قاعدگی معطر جدید کرده‌اید؟ آیا با لباس حمام خیس نشسته‌اید؟ آیا ناحیه فرج خود را اصلاح کرده‌اید؟ آیا ممکن است عفونت داشته باشید؟ وقتی فهمیدید چه چیزی باعث خارش می‌شود، می‌توانید علت را برطرف کنید یا برای درمان عفونت به پزشک مراجعه کنید.

واژینیت چه شکلی است؟

علائم واژینیت عبارتند از:

• تغییر در بو یا ظاهر معمول ترشحات واژن، و معمولاً بیشتر شدن آن
• خارش واژن
• سوزش واژن
• رابطه جنسی دردناک
• ادرار دردناک، مانند عفونت ادراری
• لکه بینی یا خونریزی سبک واژن

بهترین کرم برای خارش واژن چیه؟

قبل از استفاده از کرم در ناحیه تناسلی خود، باید با پزشک خود مشورت کنید. نباید هیچ کرمی را در واژن خود بمالید. برخی از پزشکان کرم کورتیکواستروئید با دوز پایین را برای ناحیه فرج توصیه می‌کنند، اما فقط برای مدت کوتاهی. اگر به لیکن اسکلروز مبتلا شده‌اید، پزشک ممکن است کرم یا پماد کورتیکواستروئید قوی تجویز کند.