هیستروسکوپی چیست؟

هیستروسکوپی روشی است که پزشکان برای تشخیص و درمان بیماری‌های مربوط به رحم و دهانه رحم ، مانند خونریزی غیرطبیعی رحم، ضخیم شدن غیرطبیعی آندومتر، خونریزی بعد از یائسگی و ناباروری استفاده می‌کنند. 

در طول هیستروسکوپی، پزشک شما یک هیستروسکوپ – یک لوله نازک با چراغ در انتهای آن – را وارد واژن، از طریق دهانه رحم و رحم شما می‌کند. آنها می‌توانند داخل دهانه رحم و داخل رحم شما را ببینند. در صورت مشاهده هر مورد غیرطبیعی، می‌توانند نمونه‌ای را برای آزمایش‌های بعدی بردارند.

هیستروسکوپی تشخیصی

هیستروسکوپی تشخیصی به پزشک اجازه می‌دهد تا علل خونریزی غیرطبیعی رحم را بررسی کند. پزشکان ممکن است از این روش برای تشخیص بیماری‌هایی از جمله موارد زیر استفاده کنند:

• ضخیم شدن غیرطبیعی آندومتر
• خونریزی پس از یائسگی
• لوله‌های فالوپ مسدود شده
• سرطان آندومتر
• چسبندگی داخل رحمی (IUA) یا بافت اسکار در رحم
• ناباروری

هیستروسکوپی جراحی

هیستروسکوپی جراحی، جراحی است که در آن یک هیستروسکوپ از طریق دهانه رحم وارد رحم می‌شود. این روش برای درمان ناهنجاری‌های رحم استفاده می‌شود. پزشک ممکن است هیستروسکوپی جراحی را برای شرایطی مانند موارد زیر توصیه کند:

• خونریزی غیرطبیعی رحم 
• فیبروم‌ها
• سایر اختلالات رحم

پزشک ممکن است از هیستروسکوپی جراحی برای جراحی‌هایی جهت درمان بیماری‌هایی که واژن، دهانه رحم و رحم را تحت تأثیر قرار می‌دهند، استفاده کند. این جراحی‌ها عبارتند از:

• تخریب آندومتر، برای از بین بردن پوشش رحم
• برداشتن سپتوم، برای درمان سپتوم واژن یا دیواره بافتی که واژن را از هم جدا می‌کند
• میومکتومی، برای برداشتن فیبروم‌ها بدون برداشتن رحم 
• پولیپکتومی، برای برداشتن هرگونه رشد غیرطبیعی در رحم

پزشک ممکن است هیستروسکوپی تشخیصی و جراحی را همزمان انجام دهد تا مجبور نباشید برای درمان هر مشکلی که پیدا کرده است، جراحی دیگری انجام دهید.

چرا به هیستروسکوپی نیاز دارم؟

شایع‌ترین دلایل انجام هیستروسکوپی، پریودهای طولانی‌تر یا شدیدتر از حد معمول یا خونریزی بین پریودها است. در این شرایط ممکن است به این عمل نیاز داشته باشید:

• نتایج آزمایش پاپ اسمیر شما سلول‌های آندومتر غیرطبیعی را نشان می‌دهد.
•  بعد از یائسگی خونریزی داشته‌اید.
• فیبروم، پولیپ، چسبندگی یا جای زخم روی رحم شما وجود دارد.
• بیش از یک سقط جنین داشته‌اید.
• شما مشکل ناباروری داشتید.
• آی یو دی شما  از جای خود خارج شده است.
• برای تأیید نتایج سونوگرافی، هیستروسالپنگوگرافی (HSG) یا سایر آزمایش‌های بررسی دهانه رحم و رحم
• برای باز کردن لوله‌های فالوپ مسدود شده
• برای جراحی برای درمان فیبروم، پولیپ، جای زخم و موارد دیگر
• همراه با لاپاراسکوپی، که به پزشک شما اجازه می‌دهد قسمت بیرونی رحم و همچنین سایر اندام‌های لگن شما را ببیند.
• گاهی اوقات، ممکن است قبل از عمل کامل کورتاژ تشخیصی (D&C)، هیستروسکوپی به همراه بیوپسی آندومتر انجام شود.

روش هیستروسکوپی

شما می‌توانید هیستروسکوپی را در بیمارستان یا مطب پزشک خود انجام دهید. در طول عمل، ممکن است تحت بی‌حسی موضعی بیدار باشید یا تحت بیهوشی عمومی به خواب بروید. اگر بیهوشی عمومی داشته باشید، پزشک ممکن است از شما بخواهد که به مدت ۶ تا ۱۲ ساعت چیزی نخورید یا ننوشید. اگر بیدار باشید، پزشک به شما دارو می‌دهد تا به آرامش شما کمک کند. آنها همچنین از دارو یا ابزاری به نام گشادکننده برای کمک به باز شدن دهانه رحم شما استفاده می‌کنند.

پزشک شما احتمالاً از ابزاری به نام اسپکولوم برای باز نگه داشتن واژن شما استفاده خواهد کرد. اگر تا به حال آزمایش پاپ اسمیر انجام داده‌اید ، احتمالاً پزشک شما نیز در طول آن عمل از آن استفاده کرده است.

آنها به آرامی هیستروسکوپ را از طریق دهانه رحم وارد رحم شما می‌کنند و گاز یا محلول نمکی مایع مانند را از طریق هیستروسکوپ به داخل رحم شما فشار می‌دهند تا آن را منبسط کنند. این کار به آنها دید واضحی از پوشش داخلی رحم و دهانه لوله‌های فالوپ شما می‌دهد.

سپس آنها با تصاویری که روی مانیتور ویدیویی ظاهر می‌شوند، داخل رحم شما را مشاهده می‌کنند.

اگر هیستروسکوپی برای درمان بیماری‌هایی مانند پولیپ یا فیبروم باشد، پزشک شما دستگاه‌هایی را برای برداشتن بافت غیرطبیعی از طریق هیستروسکوپ وارد می‌کند.

بهترین زمان برای انجام هیستروسکوپی در صورت داشتن پریودهای منظم، هفته اول پس از پایان پریود است. اگر یائسگی را پشت سر گذاشته‌اید، می‌توانید در هر زمانی هیستروسکوپی انجام دهید. در صورت وجود شرایط زیر، پزشک هیستروسکوپی انجام نمی‌دهد:

• در دوره پریود خود هستید
• باردار هستید
• عفونت لگنی داشته باشید
• تبخال تناسلی دارید یا علائمی دارید که ممکن است به آن مبتلا باشید، مانند ضایعات فعال
• سرطان دهانه رحم یا آندومتر داشته باشید

همچنین اگر بیماری قلبی دارید یا به راحتی خونریزی می‌کنید، پزشک ممکن است هیستروسکوپی را توصیه نکند. قبل از هیستروسکوپی در مورد هرگونه بیماری که ممکن است داشته باشید با پزشک خود صحبت کنید. 

اگر به طور غیرمنتظره در هفته‌ی انجام عمل پریود شدید، به پزشک خود اطلاع دهید. ممکن است لازم باشد زمان آن را تغییر دهند. همچنین، ۲۴ ساعت قبل از عمل از داروهای واژینال، دوش واژینال یا تامپون استفاده نکنید.

هیستروسکوپی چقدر طول می‌کشد؟

هیستروسکوپی معمولاً ۵ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد. در برخی موارد، می‌تواند حدود یک ساعت طول بکشد. مدت زمان انجام این عمل بستگی به این دارد که آیا شما هیستروسکوپی تشخیصی، هیستروسکوپی جراحی، هیستروسکوپی تشخیصی و جراحی یا جراحی دیگری همراه با هیستروسکوپی انجام می‌دهید.

آیا هیستروسکوپی دردناک است؟

هیستروسکوپی می‌تواند دردناک باشد. درد گاهی اوقات می‌تواند مانع از اتمام عمل توسط پزشک شود. اما ممکن است بدون درد نیز باشد یا فقط درد خفیفی ایجاد کند. میزان درد شما به این بستگی دارد که آیا قبل از عمل مضطرب بوده‌اید، چقدر طول می‌کشد، آیا تا به حال زایمان کرده‌اید و موارد دیگر. 

با پزشک خود در مورد روش، گزینه‌های بیهوشی و داروهایی که ممکن است به شما در آرامش کمک کنند صحبت کنید. 

 بهبودی پس از هیستروسکوپی

احتمالاً می‌توانید کمی بعد به خانه بروید و غذا و نوشیدنی میل کنید. اما اگر بیهوشی موضعی یا عمومی دریافت کرده‌اید، به کسی نیاز دارید که شما را برساند.

شما باید حداقل به مدت ۲ هفته پس از عمل از رابطه جنسی و وارد کردن هر چیزی به واژن خود خودداری کنید. پزشک همچنین ممکن است به شما بگوید که در طول دوره نقاهت از وان آب گرم، حمام و شنا خودداری کنید. قبل از اینکه مرخص شوید، پزشک در مورد نحوه مراقبت از خود پس از جراحی به شما اطلاعات بیشتری خواهد داد.

عوارض جانبی هیستروسکوپی

ممکن است تا چند روز پس از عمل، گرفتگی خفیف یا خونریزی داشته باشید. همچنین ممکن است نفخ داشته باشید که حدود ۲۴ ساعت طول می‌کشد. پزشک ممکن است برای تسکین هرگونه درد، دارو تجویز کند. همچنین ممکن است عوارض جانبی دیگری مانند موارد زیر داشته باشید:

• درد معده
• سبکی سر یا سرگیجه
• حالت تهوع خفیف

عوارض هیستروسکوپی

مانند هر روش پزشکی، ممکن است عوارضی از هیستروسکوپی داشته باشید، مانند:

• مشکلات ناشی از بیهوشی
• عفونت
• خونریزی بیش از حد
• پارگی یا آسیب به دهانه رحم، اگرچه این مورد نادر است
• مشکلات مربوط به گاز یا مایع از رحم
• آسیب به اندام‌های مجاور مانند مثانه، روده یا تخمدان‌ها
• بیماری التهابی لگن
• عفونت

اگر علائمی مانند تب، درد شدید معده یا خونریزی شدید بعد از هیستروسکوپی دارید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.

خلاصه مطلب

پزشک ممکن است هیستروسکوپی را برای تشخیص و درمان بیماری‌های مربوط به اندام‌های تولید مثلی شما، مانند ناباروری، فیبروم رحم و موارد دیگر توصیه کند. این عمل بیش از یک ساعت طول نمی‌کشد و معمولاً هیچ عارضه جانبی جدی یا مشکل سلامتی ایجاد نمی‌کند. اگر در مورد این عمل و نحوه مراقبت از خود در دوران نقاهت نگرانی دارید، با پزشک خود صحبت کنید. 

سوالات متداول هیستروسکوپی

آیا هیستروسکوپی با بیهوشی انجام می‌شود یا بدون بیهوشی؟

هیستروسکوپی ممکن است با یا بدون بیهوشی انجام شود، بسته به اینکه چه چیزی برای شما مناسب است. بیهوشی باعث می‌شود عمل شما بدون درد باشد. در این مورد با پزشک خود صحبت کنید.

آیا هیستروسکوپی همان کورتاژ تشخیصی (D&C) است؟

اگرچه هر دو روش برای تشخیص و درمان بیماری مؤثر بر رحم شما استفاده می‌شوند، اما هیستروسکوپی با کورتاژ تشخیصی (D&C) متفاوت است. کورتاژ تشخیصی نوعی جراحی است که شامل گشاد کردن دهانه رحم با ابزارهای کوچک یا دارو و سپس تراشیدن پوشش رحم با یک شیء قاشقی شکل یا تیز برای حذف بافت غیرطبیعی از رحم شما می‌شود.