۱. بادام‌زمینی
بادام‌زمینی در بسیاری از محصولات، از جمله انواع محصولات پخته‌شده و سس‌ها، وجود دارد. همیشه برچسب مواد غذایی را بررسی کنید. روی بسته‌بندی‌ها باید وجود بادام‌زمینی ذکر شده باشد. هنگام غذا خوردن در رستوران، درباره نحوه آماده‌سازی غذا سؤال کنید و به کارکنان اطلاع دهید که به بادام‌زمینی حساسیت دارید. همچنین، اگر به مغزهای درختی مانند گردو یا بادام واکنش نشان می‌دهید، باید از مصرف آن‌ها نیز خودداری کنید.
۲. محصولات لبنی
شیر یکی از شایع‌ترین عوامل ایجاد آلرژی غذایی در کودکان است. بیشتر کودکان با افزایش سن، این آلرژی را پشت سر می‌گذارند. در این فاصله، ممکن است لازم باشد برای شیرخوار خود از شیرخشک هیپوآلرژنیک (با احتمال حساسیت‌زایی کمتر) یا شیرخشک سویا استفاده کنید.
برچسب مواد غذایی بسته‌بندی‌شده را بررسی کنید. حتی محصولاتی مانند تن ماهی نیز ممکن است حاوی پروتئین شیر باشند. گاهی این ماده با نام کازئین در فهرست ترکیبات درج می‌شود.
۳. تخم‌مرغ
مشکل فقط به املت محدود نمی‌شود. تخم‌مرغ در بسیاری از مواد غذایی، از جمله رشته‌های غذایی، مایونز و محصولات پخته‌شده، وجود دارد. همچنین ممکن است در موارد غیرمنتظره‌ای مانند کف روی برخی نوشیدنی‌ها یا لایه تخم‌مرغی روی چوب‌شورهای پیچ‌خورده (پرِتزل) به کار رفته باشد.
تخم‌مرغ همچنین برای تولید بیشتر واکسن‌های آنفلوانزا استفاده می‌شود؛ بنابراین، پیش از تزریق این واکسن با پزشک خود مشورت کنید.
۴. صدف‌های خوراکی و سخت‌پوستان دریایی
ممکن است فرد در بزرگسالی به‌طور ناگهانی به غذاهای دریایی آلرژی پیدا کند. در این صورت، این آلرژی معمولاً تا پایان عمر باقی می‌ماند.
میگو، خرچنگ، شاه‌میگو و لابستر همگی می‌توانند واکنش‌های آلرژیک شدیدی ایجاد کنند. صدف‌های دوکفه‌ای، ماسل، اسکالوپ، حلزون خوراکی، اختاپوس و ماهی مرکب نیز ممکن است محرک آلرژی باشند. اگر به این گروه غذایی آلرژی دارید، از مصرف تمام انواع صدف‌های خوراکی و سخت‌پوستان دریایی خودداری کنید.
۵. مغزهای درختی
مغزهای درختی حتی ممکن است در لوسیون‌هایی که از روغن این مغزها تهیه می‌شوند، مانند روغن شی‌باتر، وجود داشته باشند. وجود آن‌ها در محصولات غذایی بسته‌بندی‌شده باید روی برچسب ذکر شود؛ اما اجتناب از آن‌ها در رستوران‌ها و نانوایی‌ها دشوارتر است.
اگر به این گروه غذایی آلرژی دارید، مراقب گردو، بادام، پکان، فندق، بادام هندی، پسته، مغز برزیلی و دانه کاج باشید.
جوز هندی، شاه‌بلوط آبی، تخمه آفتابگردان و دانه کنجد جزو مغزهای درختی محسوب نمی‌شوند و مصرف آن‌ها باید مشکلی ایجاد نکند.
۶. ماهی
برخی افراد به ماهی‌های تازه‌ای مانند سالمون، تن یا هالیبوت آلرژی دارند. اگر به یک نوع ماهی حساسیت داشته باشید، ممکن است به انواع دیگر نیز واکنش نشان دهید.
در مصرف سس ماهی که در غذاهای تایلندی و چینی استفاده می‌شود، احتیاط کنید. همین موضوع درباره سس سزار و سس ووسترشایر نیز صدق می‌کند؛ زیرا این سس‌ها اغلب حاوی آنچوی (نوعی ماهی کوچک) هستند.
۷. سویا
نان، کلوچه، سوپ‌های کنسروی، گوشت‌های فرآوری‌شده و تنقلات ممکن است حاوی سویا باشند. اگر به سویا آلرژی دارید، برچسب مواد غذایی را بخوانید تا از مصرف محصولات حاوی آن اجتناب کنید.
همچنین از فرآورده‌های سنتی سویا، مانند ادامامه، توفو، شیر سویا، میسو و سس سویا، پرهیز کنید.
آلرژی به سویا در نوزادان و کودکان شایع‌تر از بزرگسالان است.
۸. گندم
گندم در بسیاری از محصولات، از نان و آبجو گرفته تا سس سالاد و گوشت‌های آماده و برش‌خورده، وجود دارد. چرا؟ پروتئین‌های گندم به چسبیدن مواد غذایی فرآوری‌شده به یکدیگر و ایجاد بافت مناسب در آن‌ها کمک می‌کنند.
اگر به گندم آلرژی دارید، ممکن است بتوانید غلات دیگری مانند جو، جو دوسر، چاودار، ذرت و برنج را با خیال راحت مصرف کنید. بااین‌حال، ممکن است لازم باشد از مصرف بلغور گندم، کوسکوس و فارینا خودداری کنید.
ممکن است فرد به گندم آلرژی داشته باشد، اما بتواند گلوتن را بدون مشکل مصرف کند.
۹. آیا به گلوتن حساسیت دارید؟
ممکن است بدن شما به ماده‌ای حساس باشد، بدون آنکه به آن آلرژی داشته باشید.
گلوتن معمولاً در گندم، چاودار و جو یافت می‌شود. اگر به گلوتن آلرژی داشته باشید، سیستم ایمنی بدن شما به هر ماده غذایی حاوی آن واکنش نشان می‌دهد.
در بیماری سلیاک، مصرف گلوتن می‌تواند به روده‌ها آسیب دائمی وارد کند. حتی بدون ابتلا به سلیاک یا داشتن آلرژی، ممکن است متوجه شوید که گلوتن دستگاه گوارش شما را دچار مشکل می‌کند. این وضعیت موجب آسیب دائمی نمی‌شود، اما ممکن است ترجیح دهید از مصرف گلوتن خودداری کنید.
۱۰. آلرژی غذایی چگونه ایجاد می‌شود؟
وقتی ماده غذایی محرک آلرژی را می‌خورید یا می‌نوشید، سیستم ایمنی بدن شما فعال می‌شود. ممکن است در اولین مواجهه، هیچ علامتی مانند بثورات پوستی یا خارش مشاهده نکنید؛ اما بدن شما آن ماده را برای مواجهه‌های بعدی شناسایی می‌کند.
بار بعد که همان ماده غذایی را مصرف می‌کنید، بدن شما آن را مضر تلقی کرده و ماده شیمیایی‌ای به نام هیستامین آزاد می‌کند. هیستامین موجب بروز علائم آلرژی، مانند بثورات پوستی، خارش و تورم می‌شود.
۱۱. علائم آلرژی را بشناسید
اگر ماده غذایی‌ای را که به آن آلرژی دارید مصرف کنید، علائم احتمالاً به‌سرعت آغاز می‌شوند؛ گاهی ظرف چند دقیقه و گاهی تا دو ساعت پس از مصرف.
علائم احتمالی عبارت‌اند از:
- کهیر یا سایر بثورات پوستی
- احساس گزگز یا خارش در دهان
- تورم صورت، زبان یا لب‌ها
- سرفه یا خس‌خس سینه
- استفراغ، اسهال یا دل‌پیچه
- تورم گلو و تارهای صوتی
- دشواری در تنفس
۱۲. خطرناک‌ترین واکنش آلرژیک
گاهی علائم آلرژی می‌توانند تهدیدکننده زندگی باشند. این وضعیت آنافیلاکسی نام دارد. در آنافیلاکسی ممکن است تنفس دشوار شود و فشار خون کاهش یابد.
اگر آلرژی غذایی دارید، ممکن است پزشک برای شما یک تزریق‌کننده خودکار اپی‌نفرین، مانند آدرنالیک، آویو-کیو یا اپی‌پن، یا اسپری بینی اپی‌نفرین، مانند نفی، تجویز کند تا همیشه آن را همراه داشته باشید.
با مشاهده نخستین علائم، با شماره اورژانس 115 تماس بگیرید و اپی‌نفرین را تزریق کنید.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
همچنین ممکن است برای کودکانی که آلرژی شدید به بادام‌زمینی دارند، داروی جدیداً تأییدشده پالفرزیا تجویز شود تا به کاهش علائم کمک کند.
۱۳. نمی‌توان واکنش آلرژیک را همیشه پیش‌بینی کرد
دفعه قبل، یک لقمه غذای دریایی خوردید و مشکلی پیش نیامد. آیا این به معنی آن است که مصرف همان مقدار برای شما بی‌خطر است؟ لزوماً خیر؛ به‌ویژه اگر آلرژی داشته باشید.
به‌طور کلی، شدت واکنش آلرژیک به میزان حساسیت فرد و مقدار ماده غذایی محرک مصرف‌شده بستگی دارد. بااین‌حال، واکنش‌ها همیشه قابل پیش‌بینی نیستند و ممکن است در مواجهه بعدی شدیدتر باشند.
۱۴. عدم تحمل غذایی یا آلرژی؟
حتی اگر در هضم ماده‌ای مانند شیر یا گلوتن مشکل داشته باشید، لزوماً به آن آلرژی ندارید.
ممکن است بدن شما نتواند آن ماده غذایی را به‌خوبی تحمل کند و در نتیجه دچار نفخ، دل‌پیچه و اسهال شوید. اما اگر سیستم ایمنی در این واکنش دخالتی نداشته باشد، این وضعیت آلرژی محسوب نمی‌شود.
برای مثال، در عدم تحمل لاکتوز، بدن نمی‌تواند لاکتوز، یعنی قند موجود در شیر و محصولات لبنی، را تجزیه کند.
۱۵. افزودنی‌های غذایی چطور؟
ممکن است افزودنی‌های غذایی نیز بدون آنکه موجب آلرژی شوند، واکنش‌هایی در بدن ایجاد کنند.
مونوسدیم گلوتامات (MSG) ممکن است باعث برافروختگی پوست، احساس گرما، سردرد و ناراحتی قفسه سینه شود.
سولفیت‌ها که در برخی میوه‌های خشک، شراب و مواد غذایی دیگر وجود دارند، ممکن است در افراد مبتلا به آسم مشکلات تنفسی ایجاد کنند. وجود سولفیت‌ها باید روی برچسب مواد غذایی درج شود.
۱۶. سندرم آلرژی دهانی چیست؟
برخی افراد مبتلا به تب یونجه، به‌ویژه افرادی که علائم آن‌ها با گرده درخت توس یا گیاه ابروسیا تحریک می‌شود، به مصرف سیب، گیلاس، کیوی، کرفس، گوجه‌فرنگی و فلفل سبز خام واکنش نشان می‌دهند.
این افراد ممکن است در لب‌ها، زبان یا گلو احساس گزگز و خارش داشته باشند یا دچار تورم شوند. همچنین ممکن است چشم‌هایشان اشک‌آلود یا دچار خارش شود و آبریزش بینی و عطسه داشته باشند.
۱۷. وقتی ورزش باعث بروز واکنش آلرژیک می‌شود
این مشکل در برخی افراد زمانی رخ می‌دهد که اندکی پیش از ورزش، ماده غذایی‌ای را مصرف می‌کنند که به آن آلرژی دارند.
با افزایش دمای بدن، ماده غذایی می‌تواند باعث بروز واکنش آلرژیک شود. این واکنش ممکن است به شکل خارش، کهیر، احساس سبکی سر یا حتی آنافیلاکسی بروز کند.
غذاهایی که بیشتر با این نوع آلرژی مرتبط هستند عبارت‌اند از صدف‌های خوراکی و سخت‌پوستان دریایی، الکل، گوجه‌فرنگی، پنیر و کرفس.
چند ساعت پیش از ورزش از مصرف مواد غذایی‌ای که محرک آلرژی شما هستند، خودداری کنید.
۱۸. آیا باید رژیم غذایی حذفی را امتحان کنید؟
اگر مطمئن نیستید چه چیزی باعث واکنش آلرژیک شده است، مواد غذایی مصرفی و احساس خود پس از خوردن آن‌ها را یادداشت کنید. این کار می‌تواند به شناسایی عوامل محرک احتمالی کمک کند.
همچنین می‌توانید درباره اجرای رژیم غذایی حذفی با پزشک خود مشورت کنید. در این روش، هر بار یک ماده غذایی مشکوک را از رژیم غذایی حذف می‌کنید. این کار ممکن است به شما کمک کند مشخص کنید کدام ماده غذایی موجب واکنش می‌شود.
۱۹. چگونه می‌توان با اطمینان تشخیص داد؟
برای تشخیص آلرژی غذایی ممکن است به انجام آزمایش نیاز داشته باشید.
آزمایش پوستی پریک (Skin prick test): این آزمایش از رایج‌ترین روش‌هاست. متخصص آلرژی یک قطره از محلول موردنظر را روی پوست قرار می‌دهد و سپس پوست را به‌آرامی خراش می‌دهد تا محلول وارد آن شود. نبود واکنش نشان می‌دهد که به آن ماده آلرژی ندارید.
آزمایش خون: پزشک نمونه‌ای از خون شما می‌گیرد تا بررسی کند آیا بدن به عوامل محرک خاصی واکنش نشان می‌دهد یا خیر.
آزمون خوراکی تحت نظارت پزشک: در این روش، درحالی‌که پزشک بر وضعیت شما نظارت دارد، مقدار مشخصی از ماده غذایی را مصرف می‌کنید تا مشخص شود آیا واکنش آلرژیک بروز می‌کند یا خیر.
۲۰. آیا کودک شما با افزایش سن آلرژی را پشت سر می‌گذارد؟
احتمال برطرف شدن آلرژی به شیر، تخم‌مرغ، گندم و سویا در کودکان بیشتر است. اما کودکان مبتلا به آلرژی به بادام‌زمینی، مغزهای درختی، ماهی و صدف‌های خوراکی و سخت‌پوستان دریایی معمولاً تا پایان عمر با این آلرژی زندگی می‌کنند.
اگر می‌خواهید بدانید آیا آلرژی فرزندتان برطرف شده است یا خیر، پزشک می‌تواند آزمایش خون انجام دهد.
برای بررسی این موضوع، خودتان به کودک غذای مشکوک ندهید. حتی مقدار اندکی از آن ممکن است واکنشی تهدیدکننده زندگی ایجاد کند.
۲۱. توصیه‌هایی برای مدیریت آلرژی غذایی
باید از مواد غذایی محرک آلرژی خودداری کنید و برچسب محصولات را برای بررسی ترکیبات آن‌ها بخوانید.
برای شرایطی که شما یا فرزندتان به‌طور تصادفی ماده غذایی ممنوعه‌ای را مصرف می‌کنید، از قبل برنامه‌ای مشخص داشته باشید.
با مشاهده نخستین علائم آنافیلاکسی، مانند خس‌خس سینه، دشواری در تنفس یا سرگیجه، با شماره اورژانس 115 تماس بگیرید و از تزریق اپی‌نفرین استفاده کنید. اگر علائم بهبود نیافتند، یک دوز دیگر تزریق کنید.
همچنین بهتر است دستبند شناسایی پزشکی به دست داشته باشید یا وسیله‌ای همراه خود حمل کنید که مشخص کند به آلرژی غذایی مبتلا هستید.
