HIV و دیابت

افرادی که با اچ‌آی‌وی (HIV) زندگی می‌کنند، در مقایسه با افراد غیرمبتلا به HIV، بیشتر در معرض ابتلا به دیابت هستند. در یک مطالعه مشخص شد که شیوع دیابت در افراد مبتلا به HIV می‌تواند تا چهار برابر بیشتر باشد.

دیابت یک مشکل شایع سلامت است. عوامل مختلفی احتمال ابتلا به آن را افزایش می‌دهند؛ از جمله داشتن سابقه خانوادگی دیابت، اضافه‌وزن و افزایش سن. با این حال، برخی افراد مبتلا به HIV ممکن است در سنین پایین‌تر و حتی بدون اضافه‌وزن به دیابت مبتلا شوند.

چرا خطر ابتلا افزایش می‌یابد؟

یکی از دلایل افزایش تعداد افرادی که هم‌زمان با HIV و دیابت زندگی می‌کنند این است که پیشرفت در تشخیص و درمان HIV باعث شده است افراد مبتلا امروزه طول عمر بیشتری داشته باشند. با افزایش طول عمر، تعداد بیشتری از این افراد نیز به دلایلی مشابه سایر افراد به دیابت مبتلا می‌شوند. برخی برآوردها نشان می‌دهند افرادی که درمان HIV را در مراحل اولیه دریافت می‌کنند، از نظر طول عمر متوسط ممکن است تقریباً به اندازه افراد بدون HIV عمر کنند.

با این حال، برخی عوامل اختصاصی نیز می‌توانند خطر ابتلا به دیابت را در افراد مبتلا به HIV افزایش دهند.

افزایش قند خون می‌تواند یکی از عوارض جانبی برخی داروهای مورد استفاده برای درمان HIV باشد. پزشکان به افزایش قند خون هیپرگلیسمی (Hyperglycemia) می‌گویند. اگرچه افراد مبتلا به دیابت کنترل‌نشده نیز قند خون بالایی دارند، اما بالا بودن قند خون همیشه به معنای ابتلا به دیابت نیست. با این حال، مصرف برخی از داروهای HIV می‌تواند خطر ابتلا به هیپرگلیسمی و همچنین دیابت را افزایش دهد. به نظر می‌رسد داروهای جدیدتر HIV با همین میزان خطر همراه نباشند.

برخی داروهای مورد استفاده برای درمان HIV ممکن است باعث افزایش وزن شوند. از آنجا که افزایش وزن یکی از عوامل خطر مهم برای دیابت است، این مسئله می‌تواند احتمال ابتلا به دیابت را در افراد مبتلا به HIV افزایش دهد.

بسیاری از افراد مبتلا به HIV همچنین به هپاتیت C مبتلا هستند. هپاتیت C نیز با افزایش خطر ابتلا به دیابت ارتباط داشته است.

افراد مبتلا به HIV در نتیجه عفونت، دچار التهاب در بدن می‌شوند. این التهاب ممکن است در روند ایجاد دیابت نیز نقش داشته باشد.

این موضوع چه تأثیری بر درمان دارد؟

کارشناسان توصیه می‌کنند افراد مبتلا به HIV پیش از شروع درمان HIV، قند خون خود را بررسی کنند. پزشک ممکن است بررسی قند خون را به‌طور منظم تکرار کند تا اطمینان حاصل شود که سطح قند خون در محدوده مناسب قرار دارد. همچنین ممکن است آزمایش هموگلوبین A1C (HbA1C) انجام شود که میانگین سطح قند خون را در طول زمان نشان می‌دهد.

اگر فردی هم‌زمان به HIV و افزایش قند خون یا دیابت مبتلا باشد، این وضعیت ممکن است بر انتخاب و نحوه درمان HIV تأثیر بگذارد. افراد دارای قند خون بالا ممکن است لازم باشد از مصرف برخی داروهای ضد HIV اجتناب کنند.

برخی داروهای رایج برای درمان دیابت، مانند متفورمین، احتمالاً همچنان می‌توانند به کنترل قند خون کمک کنند. با این حال، افراد مبتلا به HIV ممکن است به درمان دیابت دقیقاً به همان شکلی که افراد بدون HIV پاسخ می‌دهند، پاسخ ندهند.

از طرف دیگر، برخی داروهای کاهش‌دهنده قند خون ممکن است با داروهای مورد استفاده برای کنترل HIV تداخل دارویی داشته باشند و موجب افزایش وزن یا بروز سایر عوارض ناخواسته شوند. بنابراین، همکاری نزدیک با پزشکان برای کاهش این خطرات و انتخاب ترکیبی از درمان‌ها که برای فرد مناسب باشد، اهمیت دارد.

پیشگیری از دیابت

اگر به HIV مبتلا هستید و درباره خطر ابتلا به دیابت نگرانی دارید، بهتر است درباره این خطر و راه‌های محافظت از سلامت خود با پزشک مشورت کنید.

بهترین راه برای پیشگیری از دیابت یا به تأخیر انداختن بروز آن، مراقبت مناسب از سلامت است؛ از جمله داشتن تغذیه سالم، فعالیت و ورزش منظم و مصرف داروها دقیقاً طبق دستور پزشک.