آنچه در این مطلب خواهید خواند
اگر تا به حال مواد افیونی را بهصورت نادرست مصرف کردهاید، یا همچنان مصرف میکنید، حتی با وجود اینکه احتمال میدهید برایتان مشکلساز شده باشند، احتمالاً احساس کردهاید دیگران شما را قضاوت میکنند. برخی افراد ممکن است اختلال مصرف مواد افیونی را تقصیر خودتان بدانند. حتی ممکن است زمانی که برای درمان و قطع مصرف از داروهایی مانند متادون یا بوپرنورفین استفاده میکنید نیز مورد قضاوت قرار بگیرید.
دلایل شکلگیری این انگ اجتماعی یا انگ مرتبط با مصرف مواد پیچیده است. ممکن است برخی افراد باورهای محکمی درباره مصرف مواد داشته باشند یا اطلاعات کافی درباره عواملی که به مصرف نادرست، وابستگی و اختلال مصرف مواد منجر میشوند نداشته باشند. خبر خوب این است که آگاهی عمومی درباره خطرات این داروهای قدرتمند در حال افزایش است. کاهش انگ و افزایش درک و آگاهی میتواند به افراد کمک کند احساس حمایت و پذیرش بیشتری داشته باشند.
چگونه با قضاوت دیگران درباره مصرف مواد افیونی کنار بیایم؟
بخش زیادی از قضاوتها بیشتر بر پایه باورها و سوگیریهای نادرست است تا واقعیت. برخی افراد ممکن است درباره اختلالات مصرف مواد، باورهای قدیمی یا نادرستی داشته باشند که به برداشتهای اشتباه مختلف منجر میشود.
«مصرف مواد افیونی جرم است.»
مواد افیونی با نسخه پزشک قانونی هستند، اما امکان تهیه غیرقانونی آنها نیز وجود دارد. حتی اگر دارو را با نسخه دریافت کرده باشید، ممکن است بعضی افراد همچنان تصور کنند که مادهای غیرقانونی در اختیار دارید. البته برخی افراد زمانی که بدانند دارو توسط پزشک تجویز شده است، ممکن است برخورد راحتتر و قضاوت کمتری نسبت به مصرف شما داشته باشند.
«اعتیاد یک انتخاب شخصی است.»
در نظرسنجیهایی که در ایالات متحده انجام شده است، تقریباً از هر ۵ آمریکایی، ۴ نفر افرادی را که به اختلال مصرف مواد افیونی (OUD) مبتلا هستند، مسئول مشکل خود میدانستند. بسیاری به اشتباه تصور میکنند علت این اختلال، نداشتن اراده یا کنترل کافی بر رفتار است. برخی دیگر پزشکانی را که بیش از حد دارو تجویز میکنند یا افرادی را که مواد را بهصورت غیرقانونی میفروشند، مقصر میدانند. در حالی که اختلال مصرف مواد افیونی یک بیماری مزمن است.
چرا درمان با متادون نیز با انگ اجتماعی همراه است؟
پژوهشها نشان دادهاند که اگر فردی تحت درمان با متادون باشد، اطرافیان ممکن است تصور کنند که او قبلاً از مواد مخدری مانند هروئین استفاده کرده است. در حالی که حدود نیمی از افرادی که تحت درمان نگهدارنده با متادون (MMT) قرار دارند، مصرف مواد افیونی را در ابتدا با نسخه پزشک آغاز کردهاند.
همچنین رایج است که افراد متادون را صرفاً «یک ماده دیگر برای نشئه شدن» بدانند یا تصور کنند که فرد فقط مشکل مصرف یک ماده را با مشکل مادهای دیگر عوض کرده است. این تصور نادرست است. متادون یک داروی تجویزی برای درمان است.
متأسفانه پژوهشها نشان دادهاند که اگر همکاران فرد از درمان با متادون او باخبر شوند، برخی ممکن است او را فردی کمتوان یا غیرقابل اعتماد تصور کنند.
در یک نظرسنجی، تنها حدود نیمی از آمریکاییها معتقد بودند که برای اختلال مصرف مواد افیونی، درمان طولانیمدتی وجود دارد که مؤثر باشد. این در حالی است که گزارشی از آکادمیهای ملی علوم، مهندسی و پزشکی آمریکا تأکید کرده است که داروهای مؤثر و مورد تأیید FDA برای کمک به ترک سوءمصرف مواد افیونی وجود دارد.
بنابراین، آگاهی از واقعیتهای مربوط به اختلال مصرف مواد افیونی میتواند به شما کمک کند هم اطلاعات درستتری به دیگران بدهید و هم با انگ و قضاوت کمتری درمان خود را دنبال کنید.

انگ مرتبط با OUD در مقایسه با سایر مواد چگونه است؟
یک مطالعه نشان داد اگر فردی مواد افیونی مصرف کند یا به اختلال مصرف مواد افیونی مبتلا باشد، احتمال زیادی وجود دارد که اطرافیان او را قضاوت کنند. با این حال، میزان این سوگیری ممکن است در مقایسه با افرادی که از برخی مواد دیگر استفاده میکنند کمتر باشد؛ احتمالاً یکی از دلایل آن این است که مواد افیونی تجویزی از نظر قانونی مجاز هستند.
با این وجود، بیشتر افراد شرکتکننده در این نظرسنجی همچنان خود مصرفکننده را مسئول مشکل میدانستند.
این مطالعه همچنین نشان داد:
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعهای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
- اگر فردی با مصرف مواد افیونی تجویزی علائم اختلال مصرف مواد افیونی داشته باشد، مردم در مقایسه با اختلالاتی مانند افسردگی اساسی، اسکیزوفرنی یا اختلال مصرف الکل بیشتر احتمال دارد مشکل او را یک بیماری جسمی بدانند تا یک بیماری روانی.
- افراد مبتلا به OUD ممکن است از دید دیگران در مدیریت امور شخصی و انجام وظایف مختلف، کمتوانتر از افراد مبتلا به اختلال مصرف الکل ارزیابی شوند.
جنبههای فرهنگی، جنسیتی و نژادی انگ اجتماعی چیست؟
جامعه اغلب انگ مربوط به مصرف مواد افیونی را با دیگر انواع سوگیری و تبعیض، از جمله تبعیض بر اساس جنسیت، گرایش جنسی، نژاد و طبقه اجتماعی، درهم میآمیزد.
یکی از نمونههای آن «جنگ علیه مواد مخدر» در آمریکا است که در جریان آن شمار زیادی از افراد، بهویژه در جوامع سیاهپوست و لاتینتبار، زندانی شدند.
نمونههای دیگر عبارتاند از:
- میزان OUD در میان افراد سیاهپوست و سفیدپوست مشابه است، اما برآورد یک مطالعه نشان میدهد به ازای هر فرد متعلق به یک نژاد یا فرهنگ دیگر، برای ۳۵ فرد سفیدپوست نسخه درمان با داروهای افیونی صادر میشود.
- بررسی پوشش رسانهای نشان داده است که اخبار و گزارشهای حمایتگرانه درباره افراد سفیدپوست مبتلا به OUD بیشتر از گزارشهای مشابه درباره افراد سیاهپوست و لاتینتبار بوده است.
- زنان باردار و مادران به دلیل باورهای نادرست درباره مصرف و سوءمصرف مواد، و این تصور که عمداً به نوزاد خود آسیب میزنند یا مادران خوبی نیستند، با انگ اجتماعی بیشتری مواجه میشوند.
- جامعه همچنان از تصویر کلیشهای «زن منحرف یا سقوطکرده» برای قضاوت درباره زنان مبتلا به OUD استفاده میکند؛ گویی آنها از نقشهای سنتی خود در خانواده و خانه فاصله گرفتهاند.
چگونه میتوانم با انگ اجتماعی مقابله کنم؟
داستان خود را با دیگران در میان بگذارید.
بیان تجربه شخصی شما میتواند تصویری واقعی از فرد مبتلا به اختلال مصرف مواد افیونی به دیگران نشان دهد؛ تصویری که شاید پیش از این هرگز ندیده باشند. این کار میتواند نگرشها را تغییر دهد، باورهای نادرست را اصلاح کند و به افزایش آگاهی کمک کند.
صرفنظر از اینکه اکنون در چه مرحلهای از مصرف یا درمان قرار دارید، میتوانید:
- توضیح دهید که اختلال مصرف مواد صرفاً ناشی از ضعف شخصیتی یا تلاش برای فرار از مشکلات نیست و ممکن است برای هر کسی اتفاق بیفتد.
- اشاره کنید که حدود ۱ نفر از هر ۱۴ نفر در آمریکا به یک نوع اختلال مصرف مواد مبتلاست.
- به افرادی که در گذشته یا اکنون از مواد افیونی استفاده کردهاند نشان دهید که تنها نیستند و میتوانند درباره تجربه خود صحبت کنند.
اطلاعات نادرست را اصلاح کنید.
هر زمان با افسانهها، اطلاعات غلط یا مطالب جانبدارانه مواجه شدید، آن دیدگاه را به چالش بکشید یا اطلاعات صحیح ارائه کنید. منابع معتبر و مفید را در اختیار افراد و گروهها قرار دهید تا بتوانند اطلاعات بیشتری کسب کنند.
از زبان و واژگان بدون انگ استفاده کنید.
اعتیاد چیزی نیست که فرد «باشد»؛ بلکه شرایطی است که فرد «به آن مبتلاست» یا «با آن زندگی میکند». بهتر است از عبارتهای محترمانه و خنثی به جای واژههای منفی استفاده شود. برای مثال:
- به جای «معتاد» بگویید: «فرد مبتلا به اختلال مصرف مواد» یا «فرد مبتلا به اختلال مصرف مواد افیونی».
- بهتر است به جای عبارتهایی مانند «از اعتیاد رنج میبرد» یا «قربانی اعتیاد است»، از بیانهای خنثیتری مانند «به اختلال مصرف مواد مبتلاست» یا «اختلال مصرف مواد دارد» استفاده شود.
- تا حد امکان از واژههای «سوءمصرفکننده» یا «مصرفکننده متخلف» و اصطلاحات مشابه که میتوانند انگ و قضاوت ایجاد کنند، پرهیز کنید.
مؤسسه Research Recovery Institute نیز در راهنمایی با عنوان «Addictionary» پیشنهادهایی برای استفاده از واژگان مثبت و بدون انگ ارائه کرده است.
اعضای خانواده و دوستان را به جلسات مرتبط با OUD دعوت کنید.
ممکن است احساس کنید خانواده و دوستانتان بیش از همه درباره اختلال مصرف مواد افیونی شما قضاوت میکنند. دعوت از آنها برای همراهی در جلسات میتواند به اصلاح باورهای نادرست درباره درمان کمک کند و به آنها نشان دهد که چرا درمان برای شما اهمیت دارد. آنها نیز میتوانند آموختههای خود را با دیگر اعضای خانواده و دوستان در میان بگذارند.
در برنامههای آموزشی و آگاهیرسانی شرکت کنید.
این برنامهها میتوانند به شما کمک کنند بهصورت حضوری یا آنلاین درباره اختلال مصرف مواد افیونی با دیگران گفتوگو کنید. این کار به دیگران نشان میدهد که افراد مبتلا به OUD، افرادی واقعی با زندگی، اهداف و آرزوهای واقعی هستند. شما میتوانید داستان خود را تعریف کنید و درباره برنامهها و رؤیاهایتان برای آینده صحبت کنید.
این برنامهها گاهی امکان نوشتن وبلاگ درباره مسیر درمان یا تجربه شما از OUD یا ایجاد یک پروفایل آنلاین برای به اشتراک گذاشتن داستانتان را نیز فراهم میکنند. افراد زیادی ممکن است این مطالب را ببینند و از آنها بهره ببرند.
برای بسیاری از افراد، به اشتراک گذاشتن تجربه شخصی میتواند راهی مؤثر و رضایتبخش برای افزایش آگاهی، حمایت از دیگران و کاهش انگ اجتماعی باشد.