اگر به ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) مبتلا شدهاید، طبیعی است که درباره تأثیر این بیماری بر آینده خود و اینکه چه مدت میتوانید زندگی کنید، نگرانی داشته باشید.
خبر خوب این است که تحقیقات نشان میدهد افرادی که درمان HIV را زود شروع میکنند، میتوانند تقریباً به اندازه افرادی که به این ویروس مبتلا نیستند، عمر کنند. این موضوع پیشرفت بزرگی نسبت به آمار سال ۲۰۱۰ محسوب میشود؛ زمانی که مطالعات نشان میدادند HIV میتواند حدود ۱۳ سال از طول عمر فرد کم کند.
اما این تمام ماجرا نیست. افراد مبتلا به HIV بیشتر در معرض برخی مشکلات و چالشهای سلامتی قرار دارند که بعضی از آنها میتوانند جدی باشند. برخی از این مشکلات ممکن است مستقیماً به خود ویروس یا درمان آن مربوط باشند و برخی دیگر میتوانند با عوامل سبک زندگی، مانند سیگار کشیدن، ارتباط داشته باشند.
همچنین همه افراد مبتلا به HIV به یک اندازه از پیشرفتهای حاصلشده در زمینه افزایش امید به زندگی بهرهمند نمیشوند. گروههایی که ممکن است با چالشهای بیشتری روبهرو باشند عبارتاند از:
- افرادی که سفیدپوست نیستند: افراد غیرسفیدپوست مبتلا به HIV ممکن است در برخی شرایط به همان کیفیت مراقبتهای پزشکی دسترسی نداشته باشند.
- افرادی که سابقه تزریق مواد مخدر دارند.
- افرادی که درمان HIV را پس از پیشرفت عفونت به مرحله ایدز (AIDS) آغاز کردهاند.
- افرادی که بیماریهای زمینهای دیگری دارند، مانند دیابت، بیماریهای قلبی یا ریوی و هپاتیت.
چالشهای مرتبط با HIV
ممکن است HIV هیچگاه به یک بیماری کشنده تبدیل نشود، اما همچنان میتواند تأثیر قابلتوجهی بر زندگی و سلامت فرد داشته باشد.
عفونتهای فرصتطلب
یکی از مهمترین مشکلات، عفونتهای فرصتطلب هستند. این عفونتها در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند و تعداد سلولهای سفید خون CD4 آنها پایین است، با شیوع بیشتری رخ میدهند یا شدیدتر هستند.
اگر HIV با استفاده از درمان ضدرتروویروسی (ART) بهخوبی کنترل شود، احتمال بروز این نوع عفونتها پایین خواهد بود. از جمله این عفونتها میتوان به ذاتالریه، سل و عفونتهای شدید ویروسی و قارچی اشاره کرد.
بسیاری از افراد مبتلا به HIV حتی در صورت کنترل بار ویروسی با ART ممکن است با برخی مشکلات سلامتی مواجه شوند. پژوهشگران معتقدند یکی از دلایل آن این است که خود HIV و داروهای مورد استفاده برای درمان آن میتوانند سیستم ایمنی را برای مدت طولانی در وضعیت فعالیت بالا نگه دارند. این وضعیت ممکن است به ایجاد التهاب مزمن در بدن منجر شود.
بیماریهای قلبیعروقی
افراد مبتلا به HIV حدود ۱٫۵ تا ۲ برابر بیشتر در معرض حمله قلبی یا سکته مغزی قرار دارند.
پژوهشگران هنوز در حال بررسی تمام دلایل این افزایش خطر هستند، اما میدانند که التهاب نقش مهمی دارد؛ زیرا التهاب میتواند با ایجاد و تجمع پلاکهای چربی در دیواره عروق ارتباط داشته باشد.
برخی انواع سرطان
با در دسترس قرار گرفتن درمان ضدرتروویروسی (ART)، احتمال بروز چند نوع سرطان در افراد مبتلا به HIV به میزان قابلتوجهی کاهش یافته است.
اگر فرد مبتلا به HIV باشد و بیماری خود را با ART کنترل نکند، خطر ابتلا به سارکوم کاپوزی (Kaposi’s sarcoma) حدود ۵۰۰ برابر و خطر ابتلا به لنفوم غیرهوچکین (Non-Hodgkin lymphoma) حدود ۱۲ برابر بیشتر میشود.
در زنان مبتلا به HIV کنترلنشده، احتمال تشخیص سرطان دهانه رحم حدود سه برابر بیشتر است.
HIV همچنین خطر ابتلا به لنفوم هوچکین و برخی سرطانهای دیگر را افزایش میدهد، از جمله:
- سرطان مقعد
- سرطان کبد: زیرا افراد مبتلا به HIV بیشتر در معرض عفونتهای هپاتیت قرار دارند.
- سرطان حفره دهان و حلق: بهویژه در افراد مبتلا به HIV که سیگار میکشند یا در گذشته سیگار میکشیدهاند. ترک سیگار میتواند این خطر را کاهش دهد.
پوکی استخوان
کاهش تراکم استخوان ناشی از پوکی استخوان احتمال شکستگی استخوانها را افزایش میدهد.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعهای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
این بیماری بیشتر در زنان مسن دیده میشود، اما عفونت HIV و برخی داروهای مورد استفاده برای درمان HIV نیز میتوانند احتمال پوکی استخوان را افزایش دهند.
بیماری کلیوی
برخی از داروهای مورد استفاده برای درمان HIV میتوانند خطر ابتلا به بیماری کلیوی را افزایش دهند.
از سوی دیگر، HIV کنترلنشده و همچنین عفونت هپاتیت C نیز میتوانند خطر بیماری کلیوی را بیشتر کنند.
زوال شناختی و دمانس
دمانس مرتبط با HIV (HIV-associated dementia یا HAD) در گذشته یکی از عوارض نسبتاً شایع و از علل مرگ افراد مبتلا به ایدز بود.
امروزه به لطف درمانهای مؤثر HIV، دمانس مرتبط با HIV بسیار کمتر از گذشته دیده میشود.
کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت
افراد مبتلا به HIV ممکن است حتی در شرایطی که ویروس بهخوبی کنترل شده است، نسبت به افراد فاقد HIV احساس سلامت و رضایت کمتری داشته باشند.
گاهی این مسئله به مشکلات جسمی همراه با HIV مربوط میشود و گاهی عوامل دیگری مانند مشکلات روابط فردی یا افسردگی در آن نقش دارند.
برای حفظ سلامت خود چه کاری میتوانید انجام دهید؟
مهمترین اقداماتی که میتوانید برای حفظ سلامت خود در زندگی با HIV انجام دهید، این است که:
- داروهای ضدرتروویروسی (ART) را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
- بهطور منظم برای پیگیری وضعیت سلامت خود به تیم درمان مراجعه کنید.
علاوه بر این، چند اقدام دیگر نیز میتواند به حفظ سلامت و عملکرد مناسب سیستم ایمنی کمک کند:
تغذیه سالم داشته باشید
یک رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی به حفظ انرژی بدن کمک میکند و از عملکرد سیستم ایمنی برای مقابله با عفونتها حمایت میکند. تغذیه مناسب همچنین به بدن کمک میکند داروها را بهتر دریافت و استفاده کند.
بهطور منظم ورزش کنید
داشتن برنامه منظم فعالیت بدنی به حفظ قدرت و استقامت بدن کمک میکند. ورزش همچنین میتواند برای سلامت روان مفید باشد و به مدیریت استرس کمک کند.
سیگار نکشید
اگر به HIV مبتلا هستید، سیگار کشیدن فقط خطر سرطان، بیماری قلبی، سکته مغزی و مرگ زودرس را افزایش نمیدهد؛ بلکه احتمال بروز زخمهای دهانی را نیز بیشتر میکند؛ مشکلی که در افراد مبتلا به HIV نسبتاً شایع است.
واکسیناسیون و غربالگریهای منظم را جدی بگیرید
واکسنهای توصیهشده را طبق نظر پزشک دریافت کنید و بهطور منظم از نظر عفونتهای منتقله از راه جنسی (STI)، هپاتیت و سل غربالگری شوید.
جمعبندی
امروزه تشخیص HIV لزوماً به معنای کاهش قابلتوجه طول عمر نیست. تشخیص زودهنگام، شروع بهموقع و پایبندی به درمان ضدرتروویروسی و پیگیری منظم پزشکی میتواند نقش بسیار مهمی در کنترل ویروس و حفظ سلامت طولانیمدت داشته باشد.
