آنچه در این مطلب خواهید خواند
اگر در تنفس مشکل دارید، پزشک ممکن است چند آزمایش برای تشخیص علت آن توصیه کند.
بعضی از آنها میزان هوای دم و بازدم یا میزان اکسیژنی که از ریههای شما به بقیه بدن میرود را اندازهگیری میکنند، در حالی که برخی دیگر میتوانند نشان دهند که آیا عفونت یا مشکل دیگری دارید که مانع از تنفس خوب شما میشود یا خیر.
آزمایشهای ساده
اسپیرومتری. این سادهترین و رایجترین آزمایش ریه است. شما از طریق یک لوله تا جایی که میتوانید نفس عمیق میکشید و بازدم میکنید و پزشک شما حجم هوای بازدم شده را در زمانهای خاص در طول یک بازدم قوی و کامل پس از یک دم حداکثری اندازهگیری میکند. این آزمایش میتواند به تشخیص بیماریهایی که بر میزان هوای قابل نگهداری ریههای شما تأثیر میگذارند، مانند بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD) کمک کند. پزشکان اسپیرومتری را قبل و بعد از استفاده از گشادکننده برونش آلبوترول آزمایش میکنند و بررسی میکنند که آیا با مصرف دارو بهبودی حاصل میشود یا خیر، که در آسم دیده میشود، اما در COPD دیده نمیشود.
تست چالش. پزشک ابتدا اسپیرومتری انجام میدهد، سپس از شما میخواهد اسپری دارویی به نام متاکولین را استنشاق کنید، که میتواند مجاری هوایی شما را تحریک کرده و آنها را تنگ کند. پزشک اسپیرومتری دیگری انجام میدهد تا ببیند اسپری چگونه بر تنفس شما تأثیر میگذارد. آنها این کار را با دوزهای افزایشی تکرار میکنند و اندازهگیری میکنند که آیا اسپیرومتری شما پس از هر دوز تغییر میکند یا خیر. این آزمایش به طور معمول برای تشخیص آسم انجام نمیشود، اما هنگام تلاش برای تأیید تشخیص استفاده میشود.
اگر پزشک شما فکر میکند که شما به بیماری به نام آسم ناشی از ورزش مبتلا هستید، ممکن است نسخه مشابهی از این آزمایش به نام چالش ورزشی را انجام دهد. به جای متاکولین، پزشک از شما میخواهد که از تردمیل یا دوچرخه ثابت استفاده کنید و ببیند که این فعالیت بدنی چگونه بر تنفس شما تأثیر میگذارد.
آزمایش FeNO. با این روش، شما به آرامی و به طور پیوسته در دستگاهی فوت میکنید و دستگاه میزان اکسید نیتریک موجود در هوای بازدم شما را اندازهگیری میکند. این آزمایش برای افرادی که انواع خاصی از آسم دارند استفاده میشود تا مشخص شود که آیا التهابی در ریههای آنها وجود دارد یا خیر و اینکه استروئیدها چقدر در کنترل التهاب مؤثر هستند. این آزمایش ایمن و غیرتهاجمی است، میتوان بارها و بارها آن را انجام داد و در کودکانی که انجام اسپیرومتری دشوار است، استفاده میشود.
اندازهگیری حداکثر جریان هوا. در این روش از یک دستگاه پلاستیکی کوچک برای بررسی میزان هوایی که میتوانید از ریههای خود خارج کنید، استفاده میشود. شما یک نفس عمیق میکشید و سپس با تمام سرعت و شدتی که میتوانید، بازدم خود را انجام میدهید. این روش اغلب در افراد مبتلا به آسم، بیماری که مجاری هوایی منتهی به ریههای شما را تنگ میکند، استفاده میشود. این آزمایش هر نتیجه را با بهترین نتیجه شما مقایسه میکند. عددی بالاتر از ۸۰٪ از بهترین نتیجه شما خوب است؛ عددی کمتر از ۵۰٪ به این معنی است که باید فوراً کمک بگیرید. این آزمایش میتواند از قبل در مورد حمله آسم به شما هشدار دهد.
پالس اکسیمتری. این آزمایش از دستگاهی استفاده میکند که میزان اکسیژن حمل شده توسط گلبولهای قرمز خون شما را اندازهگیری میکند. این دستگاه معمولاً به نوک انگشت شما متصل میشود، اما میتواند به بینی، پا ، گوش یا انگشتان پا نیز متصل شود. نتایج به صورت درصد نشان داده میشوند و نتیجه خوب بالای ۹۰٪ است. اگر اعداد شما زیر ۹۰٪ باشد، پزشک ممکن است برای کمک به تنفس به شما اکسیژن بدهد.
آزمونهای پیشرفته
پلتیسموگرافی. این روش به پزشک شما اندازهگیری دقیقتری از میزان هوایی که ریههای شما میتوانند در خود نگه دارند، میدهد. شما در یک اتاقک با گیرهای که بینی شما را بسته نگه میدارد، مینشینید و از طریق یک دهانگیر نفس میکشید. این روش میتواند به پزشک شما بگوید که آیا مجاری هوایی شما نمیتوانند هوای محبوس شده را خارج کنند یا اینکه ریههای شما به دلیل آسیب کوچک شدهاند یا خیر. همچنین میتواند به پزشک شما کمک کند تا تصمیم بگیرد که به چه داروهایی نیاز دارید یا اینکه آیا ممکن است به جراحی نیاز داشته باشید یا خیر.
آزمایش ظرفیت انتشار. این آزمایش میزان انتقال اکسیژن توسط ریهها به خون را اندازهگیری میکند. شما به مدت چند دقیقه از طریق یک لوله دم و بازدم انجام میدهید و پزشک ممکن است برای محاسبه نتایج، نمونهای از خون شما را بگیرد. این آزمایش میتواند نشان دهد که آیا ریههای شما آسیب دیدهاند یا در جریان خون شما مشکل دارید.
آزمایشهای تصویربرداری
عکسبرداری با اشعه ایکس از قفسه سینه. این عکسبرداری میتواند برای بررسی مشکلاتی مانند نومونی (پنومونی یا ذاتالریه)، عفونتی که باعث تجمع مایع در ریهها میشود، استفاده شود. همچنین میتواند به تشخیص سرطان یا تجمع بافت اسکار در ریهها که به عنوان فیبروز ریوی شناخته میشود، کمک کند.
اسکن توموگرافی کامپیوتری (سیتی اسکن) یا توموگرافی انتشار پوزیترون (پت اسکن). اینها آزمایشهای تصویربرداری پیشرفتهتری هستند که میتوانند برای یافتن مشکلاتی که اشعه ایکس ممکن است تا زمان پیشرفت آنها را تشخیص ندهد، مانند سرطان، استفاده شوند. سیتی اسکن مجموعهای از اشعه ایکس است که از زوایای مختلف گرفته شده و برای ایجاد تصویر کاملتر در کنار هم قرار میگیرند. اسکن پت اسکن از یک رنگ مخصوص استفاده میکند که به پزشک شما اجازه میدهد قسمتهایی از بدن شما را واضحتر ببیند.
سونوگرافی قفسه سینه. این روش از امواج صوتی با فرکانس بالا برای ایجاد تصویری از ریههای شما استفاده میکند. این روش میتواند به پزشک شما کمک کند تا ببیند آیا تجمع مایع در ریهها یا اطراف آنها وجود دارد یا خیر.
آنژیوگرافی ریوی. این نوعی سیتیاسکن است که بر روی شریانهای ریوی – رگهای خونی که قلب و ریههای شما را به هم متصل میکنند – تمرکز دارد. از این روش برای تشخیص لخته خون بالقوه تهدیدکننده زندگی در ریههای شما که به عنوان آمبولی ریوی شناخته میشود ، استفاده میشود.
آزمایشهای تهاجمی
برونکوسکوپی. پزشک شما یک لوله کوچک با دوربینی در انتهای آن را وارد مجاری هوایی شما میکند. این دوربین به آنها اجازه میدهد تا داخل این مجاری را برای یافتن چیزهایی مانند مخاط ، خون یا تومور بررسی کنند. قبل از آزمایش به شما دارویی داده میشود تا خوابآلود شوید یا مجاری هوایی شما را بیحس کند و ممکن است در طول آزمایش اکسیژن دریافت کنید. ممکن است بعد از آن گلودرد داشته باشید . برونکوسکوپ همچنین میتواند نمونههای کوچکی از بافت را برای آزمایش جمعآوری کند. این عمل به عنوان بیوپسی شناخته میشود و معمولاً برای جستجوی بیماریهایی مانند سرطان استفاده میشود.
سونوگرافی درون برونشی ( EBUS ). EBUS از سونوگرافی برای کمک به پزشک در هدایت برونکوسکوپ به ناحیه خاصی از ریه شما استفاده میکند. سونوگرافی از امواج صوتی برای تولید تصاویر و همچنین تعیین محل دقیق جمعآوری نمونه بافت و مایع از ریهها و/یا غدد لنفاوی اطراف استفاده میکند.
مدیاستینوسکوپی. در این روش از ابزاری مشابه برای بررسی فضای بین لوبهای ریه راست و چپ شما در پشت استخوان سینه استفاده میشود. اما پزشکان برای قرار دادن دستگاه باید سوراخ کوچکی در سینه شما ایجاد کنند. به همین دلیل، به شما دارویی داده میشود تا در طول عمل بخوابید . این روش معمولاً برای برداشتن غدد لنفاوی و جستجوی علائم سرطان که از ریههای شما پخش شده است، انجام میشود. این روش میتواند به پزشکان کمک کند تا بهترین راه برای درمان بیماری را تشخیص دهند.
