آنچه در این مطلب خواهید خواند
اگر به آرتریت روماتوئید (RA) مبتلا هستید، پزشک ممکن است مهارکنندههای جانوس کیناز (JAK) را برای کمک به کاهش درد و تورم مفاصل شما پیشنهاد کند. این داروها سیستم ایمنی بیش فعال شما – دفاع بدن در برابر میکروبها – را تضعیف میکنند تا از آسیب به مفاصل شما جلوگیری شود.
مهارکنندههای JAK به خانوادهای از داروها به نام DMARDها (داروهای ضد روماتیسمی اصلاحکننده بیماری) تعلق دارند. سه مهارکننده JAK، باریسیتینیب (Olumiant)، توفاسیتینیب (Xeljanz) و آپاداسیتینیب (Rinvoq)، توسط سازمان غذا و دارو برای درمان آرتریت روماتوئید تأیید شدهاند. در صورت موفقیت در آزمایشهای بالینی، تعداد بیشتری از آنها در چند سال آینده عرضه خواهند شد.
نحوه عملکرد مهارکنندههای JAK
اگر به آرتریت روماتوئید مبتلا هستید، بدن شما پروتئینهای زیادی به نام سیتوکین تولید میکند که در التهاب نقش دارند. برخی از سیتوکینها به گیرندههای سلولهای ایمنی متصل میشوند، مانند کلیدی که در قفل جا میشود. وقتی این اتفاق میافتد، پیامهایی به سلول ارسال میشود تا سیتوکینهای بیشتری تولید کند.
مهارکنندههای JAK با مسدود کردن مسیر پیامرسانی، روند کار را مختل میکنند. این کار سیستم ایمنی بدن شما را آرام کرده و به کاهش علائم آرتریت روماتوئید شما کمک میکند.
چه کسی سود میبرد؟
ممکن است شما جزو افراد زیادی باشید که مبتلا به آرتریت روماتوئید هستند و علائمشان با داروهای قدیمیتر مانند آدالیموماب (هومیرا) یا متوترکسات (ترکسال) به خوبی کنترل میشود. در این صورت، ممکن است به مهارکننده JAK نیازی نداشته باشید.
اما داروهای قدیمیتر همیشه برای همه مؤثر نیستند. به عنوان مثال، حدود ۶۵٪ از افرادی که داروهای DMARD مصرف میکنند، از علائم رهایی مییابند. اگر شما در این گروه نیستید، یک مهارکننده JAK ممکن است تفاوتی ایجاد کند. در یک مطالعه، حدود نیمی از افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید که با داروهای بیولوژیکی بهبود نیافتند ، پس از مصرف مهارکننده JAK توفاسیتینیب به مدت ۳ ماه، علائمی داشتند که شدت کمتری داشت.
یکی دیگر از مزایای مهارکنندههای JAK این است که میتوانید آنها را از طریق دهان مصرف کنید. شما باید داروهای بیولوژیکی مانند آدالیموماب را به پوست خود تزریق کنید، در حالی که پزشکان سایر داروها را به جریان خون تزریق میکنند. اما میتوانید مهارکنندههای JAK را به صورت قرص مصرف کنید.
عوارض جانبی
از آنجا که مهارکنندههای JAK برخی از فعالیتهای سیستم ایمنی را متوقف میکنند، میتوانند شما را در معرض انواع مختلف عفونتها قرار دهند. در آزمایشهای بالینی، تعداد انگشتشماری از افرادی که توفاسیتینیب مصرف میکردند، به سل (TB)، یک بیماری جدی باکتریایی ریه، مبتلا شدند. همچنین ممکن است هنگام مصرف مهارکنندههای JAK، احتمال ابتلا به بیماریهای ویروسی رایج مانند هرپس زوستر (زونا) افزایش یابد. اما این داروها “نیمه عمر” کوتاهی دارند، به این معنی که اگر مصرف آنها را متوقف کنید، بدن شما به زودی توانایی کامل خود را برای مبارزه با عفونت به دست میآورد.
مهارکنندههای JAK گاهی اوقات میتوانند به دلیل تأثیری که بر پروتئینی در بدن شما که برای ساخت گلبولهای قرمز خون لازم است، میگذارند، باعث کمخونی شوند. آنها همچنین میتوانند تعداد گلبولهای سفید خون را کاهش دهند.
این داروها ممکن است سطح کلسترول شما را بالا ببرند، اما میتوانید با مصرف همزمان یک داروی استاتین مانند آتورواستاتین (لیپیتور) از این عارضه جانبی جلوگیری کنید.
برخی از پزشکان همچنین نگران این هستند که اگر مهارکنندههای JAK مصرف کنید، احتمال ابتلا به سرطان در شما افزایش یابد، زیرا این داروها فرآیندهای سیستم ایمنی را که از تومورها جلوگیری میکنند، مسدود میکنند. همچنین ممکن است هنگام استفاده از این داروها، احتمال لخته شدن خون در شما افزایش یابد. پزشک شما هنگام تصمیمگیری در مورد مناسب بودن مهارکنندههای JAK برای شما، خطرات ناشی از آنها را در نظر خواهد گرفت، به خصوص اگر سیگاری هستید یا در معرض خطر بیماری قلبی یا سرطان هستید.
از آنجا که این داروها نسبتاً جدید هستند، پزشکان ایمنی طولانی مدت آنها را زیر نظر دارند. با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که مصرف این داروها همراه با داروهای دیگر هیچ آسیبی ایجاد نمیکند.
