هایفما چیست؟
آسیبها میتوانند باعث خونریزی در قسمت جلویی (یا محفظه قدامی) چشم شما، بین قرنیه و عنبیه شوند. این خونریزی هایفما نامیده میشود.
این قسمت از چشم شما حاوی مایع شفافی به نام زلالیه است. چینهای پشت (یا محفظه خلفی) چشم شما به نام زوائد مژگانی، این مایع را میسازند. سپس این مایع از طریق مردمک چشم به محفظه قدامی منتقل میشود.
علائم هایفما
علائم هایفما عبارتند از:
- درد
- تاری، کدر شدن یا مسدود شدن دید، یا دید با ته رنگ قرمز
- خون جلوی چشم شما
- حساسیت به نور
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
هایفما یک اورژانس پزشکی است. فوراً با چشم پزشک خود تماس بگیرید. اگر در دسترس نبودند، به اورژانس بیمارستان محلی خود مراجعه کنید.
علل و عوامل خطر هایفما
حدود ۷۰٪ از هایفماها در کودکان، به ویژه در مردان ۱۰ تا ۲۰ ساله، رخ میدهند. آنها معمولاً در اثر آسیبهای غیرنافذ ناشی از فعالیتهایی مانند موارد زیر ایجاد میشوند:
- ورزش
- حوادث صنعتی
- دعواها
- تیراندازی با تفنگهای بادی و ایرسافت
علل کمتر شایع عبارتند از:
- جراحی چشم
- رگهای خونی غیرمعمول روی عنبیه چشم شما
- عفونتهای چشمی ناشی از ویروس هرپس
- مشکلات لخته شدن خون
- سرطانهای چشم
برخی از مواردی که بر خون شما تأثیر میگذارند، میتوانند احتمال ابتلا به هایفما را افزایش دهند، مانند:
- سرطان خون
- هموفیلی
- بیماری سلول داسیشکل
- بیماری فون ویلبراند
- داروهای رقیقکننده خون (ضد انعقاد)
تشخیص هایفما
پزشک از شما میپرسد که آیا تا به حال آسیب چشمی داشتهاید و قبل از هایفما چه اتفاقی افتاده است. برای او مهم است که بداند آیا مثلاً با توپ بیسبال به چشم شما ضربه خورده است یا به شاخه درخت برخورد کردهاید.
پزشک معاینه چشم انجام خواهد داد. این معاینه شامل موارد زیر است:
- آزمایش حدت بینایی برای بررسی میزان بینایی شما. همچنین فشار داخل چشم شما (فشار داخل چشم) را بررسی میکنند.
- با استفاده از میکروسکوپ مخصوصی به نام لامپ شکافی، داخل چشم شما را بررسی میکند. هایفما مانند لخته یا خون لایه لایه در جلوی چشم شما به نظر میرسد. اگر محفظه قدامی پر از خون باشد، به آن هایفمای کامل، یا سیاه میگویند. پزشک همچنین میتواند ببیند که آیا شما میکروهایفما دارید یا خیر، که مانند مهی از گلبولهای قرمز خون به نظر میرسد.
- سی تی اسکن برای بررسی حدقه چشم و سایر قسمتهای صورت، در صورت شدید بودن آسیبدیدگی
- غربالگری بیماری سلول داسی شکل یا تالاسمی در افراد آفریقایی تبار
سوالاتی که باید از پزشک خود بپرسید
- هایفما چقدر جدی است؟
- آیا علائمی از آسیب دائمی وجود دارد؟
- آیا علائمی از کاهش دائمی بینایی وجود دارد؟
- چطور میتوانم از تکرار این آسیب جلوگیری کنم؟
- آیا باید مصرف داروهای رقیق کننده خون را قطع کنم؟
- چه زمانی میتوانم به فعالیتهای منظم خود برگردم؟
درمان هایفما
بدون مشورت با چشم پزشک، سعی در درمان هایفما نکنید. چیزی روی چشم خود قرار ندهید، زیرا ممکن است ضرر آن بیشتر از فایدهاش باشد.
درمان پزشکی
حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از افراد مبتلا به هایفما، در عرض ۳ تا ۵ روز خونریزی بیشتری دارند.
بدن شما معمولاً خون را جذب میکند، اما پزشک شما میخواهد مطمئن شود که این روند طبق روال معمول پیش میرود. اگر فشار چشم شما بالا برود یا خونریزی بیشتری داشته باشید، ممکن است لازم باشد در بیمارستان بستری شوید.
پیروی از برنامه درمانی شما مهم است. این برنامه معمولاً شامل موارد زیر است:
- حرکت چشم را محدود کنید. در رختخواب استراحت کنید و سر تخت را تا جایی که میتوانید بالا نگه دارید.
- قطرههای چشمی را دقیقاً طبق دستور پزشک استفاده کنید. پزشک احتمالاً برای گشاد کردن مردمک چشم، آتروپین و برای جلوگیری از ایجاد اسکار، کورتیکواستروئید تجویز خواهد کرد.
- از چشم خود محافظت کنید. آن را با یک محافظ بپوشانید تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود. همچنین ممکن است لازم باشد یک پوشش روی محافظ قرار دهید تا نور به چشم شما نرسد.
- مراقب داروهای خود باشید. هیچ دارویی را با آسپرین مصرف نکنید. این دارو میتواند منجر به خونریزی بیشتر شود. همچنین از داروهای غیراستروئیدی مانند ناپروکسن، ایبوپروفن و بسیاری از داروهای آرتروز خودداری کنید. میتوانید از یک مسکن ملایم مانند استامینوفن استفاده کنید، اما زیاد مصرف نکنید. اگر درد چشم دارید، باید بدانید . ممکن است مربوط به افزایش فشار باشد. اگر درد بدتر شد، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- فشار خود را بررسی کنید. پزشک احتمالاً میخواهد فشار داخل چشم شما را هر روز و به مدت چند روز اندازهگیری کند.
همچنین ممکن است برای جلوگیری از استفراغ ، که میتواند فشار داخل چشم شما را افزایش دهد، دارو دریافت کنید.
گلبولهای قرمز خون که شبکه داخل چشم شما را مسدود میکنند، گاهی اوقات میتوانند فشار را افزایش دهند. اگر فشار چشم شما بالا برود، پزشک ممکن است داروهایی مانند بتا بلاکر به شما بدهد.
کودکان و افراد مسن ممکن است نتوانند برنامه درمانی خانگی را دنبال کنند. آنها و افرادی که عوارض دارند ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشند.
بسته به مورد شما و سایر شرایط پزشکیتان، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشید.
مراقبتهای بعدی
اگر به دلیل هایفما در بیمارستان بستری بودهاید، به مدت ۲ هفته از محافظ چشم استفاده کنید. حداقل ۲ تا ۴ هفته به معاینات بیشتر چشم نیاز خواهید داشت. همچنین، حداقل به مدت ۲ هفته از فعالیتهای دشوار خودداری کنید.
عوارض هایفما
آسیب جدی چشم میتواند خطر ابتلا به گلوکوم را افزایش دهد. پزشک شما باید هر سال آن را بررسی کند.
سایر عوارض هایفما عبارتند از:
- آسیب به عصب بینایی شما
- قرنیه لکهدار
- از دست دادن دائمی بینایی
پیشگیری از هایفما
هایفما میتواند هر زمان که به چشم شما آسیب برسد، رخ دهد. هنگام شرکت در ورزش یا فعالیتی که میتواند منجر به آسیب به چشم شود، از عینک محافظ استفاده کنید.
