آنچه در این مطلب خواهید خواند
- آلرژی غذایی چگونه ایجاد می‌شود؟
- کدام آلرژی‌های غذایی شایع‌تر هستند؟
- واکنش متقاطع و آلرژی‌ها
- آلرژی غذایی ناشی از ورزش
- آیا واقعاً آلرژی غذایی است؟
- تشخیص آلرژی غذایی
- آزمایش‌های تشخیص آلرژی غذایی
- روش‌های اثبات‌نشده برای تشخیص آلرژی غذایی
- درمان آلرژی غذایی
- آلرژی غذایی در نوزادان و کودکان
- مشکلاتی که به‌اشتباه به آلرژی غذایی نسبت داده می‌شوند
بسیاری از افراد پس از خوردن یک ماده غذایی، واکنش ناخوشایندی را تجربه می‌کنند و تصور می‌کنند که به آن ماده غذایی آلرژی دارند. اما ممکن است علت واکنش چیز دیگری باشد؛ حالتی که به آن «عدم تحمل غذایی» گفته می‌شود.
تفاوت این دو چیست؟
آلرژی غذایی زمانی ایجاد می‌شود که سیستم ایمنی بدن، بدون آنکه نیازی به چنین واکنشی باشد، به ماده غذایی واکنش نشان دهد.
در عدم تحمل غذایی، سیستم ایمنی مسئول بروز واکنش نیست. در اغلب موارد، مشکل به فرایند هضم غذا مربوط می‌شود.
برای مثال، داشتن آلرژی به شیر با ناتوانی در هضم صحیح آن به دلیل عدم تحمل لاکتوز متفاوت است.
برخی افراد از خانواده‌هایی هستند که در آن‌ها آلرژی شایع است؛ البته لزوماً نه آلرژی غذایی، بلکه ممکن است آلرژی‌هایی مانند تب یونجه، آسم یا کهیر در اعضای خانواده وجود داشته باشد. اگر هر دو والد شما آلرژی داشته باشند، احتمال ابتلای شما به آلرژی غذایی بیشتر از زمانی است که فقط یکی از والدین آلرژی داشته باشد.
اگر تصور می‌کنید به یک ماده غذایی آلرژی دارید، برای تأیید عامل ایجادکننده واکنش و دریافت راهنمایی درباره کنترل و درمان آن به پزشک مراجعه کنید. گاهی واکنش‌های آلرژیک به غذا می‌توانند شدید و حتی تهدیدکننده زندگی باشند.
آلرژی غذایی چگونه ایجاد می‌شود؟
آلرژی‌های غذایی به IgE یا پروتئین‌های غیرمرتبط با IgE و نحوه تأثیر آن‌ها بر سلول‌های ماست‌سل وابسته هستند. این سلول‌ها در تمام بافت‌های بدن وجود دارند، اما به‌ویژه در نواحی‌ای مانند بینی، گلو، ریه‌ها، پوست و دستگاه گوارش فراوان‌اند. IgE مخفف ایمونوگلوبولین E است و نوعی پروتئین به نام آنتی‌بادی یا پادتن محسوب می‌شود که در خون گردش می‌کند.
اولین باری که ماده غذایی حساسیت‌زا را می‌خورید، برخی سلول‌ها مقدار زیادی IgE علیه بخشی از آن ماده غذایی تولید می‌کنند که عامل ایجاد آلرژی است و «آلرژن» نامیده می‌شود. IgE آزادشده به سطح سلول‌های ماست‌سل متصل می‌شود. در این مرحله هنوز واکنشی بروز نمی‌کند، اما بدن برای نشان دادن واکنش در مواجهه بعدی آماده شده است.
بار بعد که همان ماده غذایی را می‌خورید، آلرژن با IgE تعامل می‌کند و باعث می‌شود سلول‌های ماست‌سل مواد شیمیایی‌ای مانند هیستامین آزاد کنند. این مواد، بسته به بافتی که در آن آزاد می‌شوند، علائم مختلفی ایجاد می‌کنند. از آنجا که برخی آلرژن‌های غذایی با حرارت پخت‌وپز، اسید معده یا آنزیم‌های گوارشی تجزیه نمی‌شوند، می‌توانند وارد جریان خون شوند. سپس از طریق خون به بخش‌های مختلف بدن می‌رسند و واکنش‌های آلرژیک گسترده‌ای ایجاد می‌کنند.
فرایند هضم غذا بر زمان بروز و محل ظهور علائم تأثیر می‌گذارد. ممکن است ابتدا در دهان خود احساس خارش کنید. پس از آن، علائمی مانند استفراغ، اسهال یا درد شکم بروز کنند. آلرژن‌های غذایی موجود در خون می‌توانند باعث افت فشارخون شوند. هنگامی که این مواد به پوست می‌رسند، ممکن است کهیر یا اگزما ایجاد کنند. در ریه‌ها نیز می‌توانند موجب خس‌خس سینه شوند. تمام این اتفاقات ممکن است ظرف چند دقیقه تا یک ساعت رخ دهند.
آلرژی‌های غذایی غیرمرتبط با IgE با شروع تأخیری علائم مشخص می‌شوند؛ به‌طوری‌که نشانه‌ها ممکن است چند ساعت و حتی چند روز پس از خوردن ماده غذایی ظاهر شوند.
کدام آلرژی‌های غذایی شایع‌تر هستند؟
در بزرگسالان، آلرژن‌های غذایی شایع عبارت‌اند از:
- بادام‌زمینی
- مغزهای درختی، مانند گردو
- صدف‌داران، از جمله میگو، شاه‌میگو، لابستر و خرچنگ
در کودکان، مواد غذایی‌ای که بیشتر از سایر غذاها باعث بروز مشکلات آلرژیک می‌شوند عبارت‌اند از:
- تخم‌مرغ
- شیر
- بادام‌زمینی
آلرژی‌های بزرگسالان معمولاً از بین نمی‌روند، اما برخی کودکان با افزایش سن بر آلرژی خود غلبه می‌کنند. احتمال برطرف شدن آلرژی به شیر، تخم‌مرغ و سویا در کودکان بیشتر از آلرژی به بادام‌زمینی، ماهی و میگو است.
مواد غذایی‌ای که به آن‌ها واکنش نشان می‌دهید، اغلب همان غذاهایی هستند که به‌طور منظم مصرف می‌کنید. برای مثال، آلرژی به برنج در ژاپن دیده می‌شود و آلرژی به ماهی کاد در کشورهای اسکاندیناوی شایع است.
واکنش متقاطع و آلرژی‌ها
اگر به یک ماده غذایی واکنش آلرژیک تهدیدکننده زندگی نشان داده باشید، احتمالاً پزشک توصیه می‌کند از مصرف غذاهای مشابه نیز خودداری کنید. برای مثال، اگر به میگو واکنش نشان دهید، ممکن است به سایر صدف‌داران مانند خرچنگ، لابستر و شاه‌میگو نیز آلرژی داشته باشید. به این پدیده «واکنش متقاطع» گفته می‌شود.
نمونه دیگری از واکنش متقاطع، سندرم آلرژی دهانی است. این حالت در افرادی رخ می‌دهد که به‌شدت به گرده گیاه ابروسیا حساس هستند. در فصل گرده‌افشانی ابروسیا، هنگام خوردن خربزه‌ها، به‌ویژه طالبی، ممکن است دهان آن‌ها دچار خارش شود. به همین ترتیب، افرادی که به‌شدت به گرده درخت توس آلرژی دارند، ممکن است به پوست سیب نیز واکنش نشان دهند.
آلرژی غذایی ناشی از ورزش
حداقل یک نوع آلرژی غذایی وجود دارد که برای ایجاد واکنش، صرفاً خوردن آلرژن کافی نیست. اگر به آلرژی غذایی ناشی از ورزش مبتلا باشید، واکنش آلرژیک زمانی بروز می‌کند که پس از خوردن ماده غذایی، فعالیت بدنی انجام دهید. با افزایش دمای بدن، ممکن است دچار خارش و احساس سبکی سر شوید و کهیر یا حتی آنافیلاکسی را تجربه کنید.
خوشبختانه، راه پیشگیری ساده است: تا چند ساعت پیش از ورزش، آن ماده غذایی را مصرف نکنید.
آیا واقعاً آلرژی غذایی است؟
تشخیص افتراقی فرایندی است که از طریق آن، آلرژی غذایی از عدم تحمل غذایی و سایر بیماری‌ها متمایز می‌شود. هنگامی که به پزشک مراجعه می‌کنید و می‌گویید «فکر می‌کنم آلرژی غذایی دارم»، پزشک باید مجموعه‌ای از علل دیگر را نیز بررسی کند که ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند و با آلرژی غذایی اشتباه گرفته شوند. این موارد عبارت‌اند از:
- مسمومیت غذایی
- مسمومیت ناشی از هیستامین
- افزودنی‌های غذایی، از جمله سولفیت‌ها، مونوسدیم گلوتامات (MSG) و رنگ‌های خوراکی
- عدم تحمل لاکتوز
- عدم تحمل گلوتن
- سایر بیماری‌ها
- عوامل روان‌شناختی
مواد غذایی ممکن است به باکتری‌ها و سموم آلوده شوند. برای مثال، گوشت آلوده گاهی علائمی شبیه آلرژی غذایی ایجاد می‌کند، درحالی‌که علت واقعی، نوعی مسمومیت غذایی است.
اگر پنیر، برخی انواع شراب یا بعضی ماهی‌ها، به‌ویژه ماهی تن و ماهی خال‌مخالی، به‌درستی در یخچال نگهداری نشده باشند، ممکن است مقادیر زیادی هیستامین در آن‌ها تجمع پیدا کند. مصرف غذاهای حاوی هیستامین زیاد می‌تواند واکنشی شبیه واکنش آلرژیک ایجاد کند. به این وضعیت «مسمومیت ناشی از هیستامین» گفته می‌شود.
سولفیت‌ها به‌طور طبیعی هنگام تخمیر شراب تولید می‌شوند و برای افزایش تردی یا جلوگیری از رشد کپک به برخی مواد غذایی دیگر نیز اضافه می‌شوند. غلظت بالای سولفیت‌ها می‌تواند برای افراد مبتلا به آسم شدید مشکل‌ساز باشد. این مواد گازی به نام دی‌اکسید گوگرد آزاد می‌کنند که فرد هنگام خوردن غذا آن را تنفس می‌کند. این گاز ریه‌ها را تحریک می‌کند و می‌تواند حمله آسم را برانگیزد. به همین دلیل، سازمان غذا و دارو (FDA) استفاده از سولفیت‌ها را به‌عنوان نگهدارنده اسپری‌شونده برای میوه‌ها و سبزیجات تازه ممنوع کرده است. بااین‌حال، سولفیت‌ها همچنان در برخی مواد غذایی استفاده می‌شوند.
مونوسدیم گلوتامات (MSG) به‌طور طبیعی در مواد غذایی‌ای مانند گوجه‌فرنگی، پنیر و قارچ وجود دارد. این ماده برای تقویت طعم به برخی غذاهای دیگر نیز افزوده می‌شود. مصرف مقادیر زیاد آن می‌تواند باعث برافروختگی پوست، احساس گرما، سردرد، احساس فشار در صورت، درد قفسه سینه یا احساس جدا شدن از محیط اطراف شود.
رنگ زرد شماره ۵ نیز می‌تواند باعث کهیر شود، هرچند این اتفاق نادر است.
عدم تحمل لاکتوز، که شایع‌ترین نوع عدم تحمل غذایی است، دست‌کم یک نفر از هر ۱۰ نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. لاکتاز آنزیمی است که در پوشش داخلی روده وجود دارد و لاکتوز، یعنی نوعی قند موجود در شیر و سایر محصولات لبنی، را تجزیه می‌کند. اگر بدن لاکتاز کافی نداشته باشد، نمی‌تواند لاکتوز را به‌درستی هضم کند. در این شرایط، باکتری‌ها لاکتوز را مصرف می‌کنند و در نتیجه گاز تولید می‌شود. این فرایند می‌تواند باعث نفخ، درد شکم و اسهال شود. پزشک می‌تواند با آزمایش نمونه‌های خون، واکنش بدن شما به لاکتوز را ارزیابی کند.
عدم تحمل گلوتن با بیماری سلیاک یکسان نیست. بیماری سلیاک در اثر یک پاسخ غیرطبیعی سیستم ایمنی به گلوتن ایجاد می‌شود؛ گلوتن پروتئینی است که در گندم و برخی غلات دیگر وجود دارد. در مقابل، عدم تحمل گلوتن به نحوه برخورد دستگاه گوارش با گلوتن مربوط می‌شود. هر دوی این شرایط با آلرژی غذایی متفاوت‌اند.
چندین بیماری دیگر نیز علائمی مشابه آلرژی غذایی دارند؛ از جمله زخم‌ها و سرطان‌های دستگاه گوارش. این بیماری‌ها می‌توانند باعث استفراغ، اسهال یا دردهای شکمیِ گرفتگی‌مانند شوند که هنگام غذا خوردن تشدید می‌شوند.
برخی افراد ممکن است دچار عدم تحمل غذایی با منشأ روان‌شناختی باشند. یک تجربه ناخوشایند، اغلب در دوران کودکی، که با خوردن ماده غذایی خاصی ارتباط داشته است، می‌تواند در دفعات بعدی مصرف همان غذا، حتی در بزرگسالی، مجموعه‌ای از احساسات ناخوشایند را ایجاد کند.
تشخیص آلرژی غذایی
ابتدا پزشک پرسش‌های دقیقی درباره واکنش شما مطرح می‌کند، از جمله:
- آیا واکنش به‌سرعت، یعنی ظرف یک ساعت پس از خوردن غذا، شروع شد؟
- آیا افراد دیگری نیز بیمار شدند؟
- پیش از شروع واکنش چه مقدار از آن ماده غذایی خورده بودید؟
- غذا چگونه آماده شده بود؟
- آیا هم‌زمان غذای دیگری نیز خورده بودید؟
- آیا آنتی‌هیستامین مصرف کردید یا اقدام دیگری انجام دادید؟ آیا مؤثر بود؟
- آیا هر بار که آن ماده غذایی را می‌خورید، این اتفاق رخ می‌دهد؟
پاسخ به این پرسش‌ها به پزشک کمک می‌کند شرایط را بهتر درک کند و ممکن است به شناسایی علتی غیر از آلرژی غذایی منجر شود. برای مثال، اگر ماهی آلوده به هیستامین خورده باشید، احتمال دارد تمام افرادی که از همان ماهی مصرف کرده‌اند نیز بیمار شوند.
برخی افراد فقط در صورت خوردن ماهی خام یا نیم‌پز، واکنش آلرژیک شدیدی نشان می‌دهند؛ زیرا حرارت، آلرژن‌هایی را که به آن‌ها حساس هستند از بین می‌برد. همچنین ممکن است سایر غذاهای مصرف‌شده در همان وعده غذایی، فرایند هضم را به تأخیر بیندازند و در نتیجه واکنش آلرژیک دیرتر شروع شود.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
پزشک ممکن است از شما بخواهد یک دفترچه ثبت مواد غذایی داشته باشید و در آن هر وعده غذایی و هر واکنشی را که تجربه می‌کنید ثبت کنید. این کار اطلاعات دقیق‌تری در اختیار شما و پزشک قرار می‌دهد تا الگوهای احتمالی را شناسایی کنید. ممکن است متوجه شوید که شدت واکنش شما به مقدار غذای مصرف‌شده ارتباط دارد.
مرحله بعدی ممکن است پیروی از یک رژیم حذفی با کمک پزشک باشد. در این روش، ابتدا مصرف ماده غذایی مشکوک، مانند تخم‌مرغ، را متوقف می‌کنید. اگر علائم برطرف شوند، این موضوع قویاً احتمال آلرژی را مطرح می‌کند. سپس همان ماده غذایی را دوباره مصرف می‌کنید تا مشخص شود آیا علائم بازمی‌گردند یا خیر؛ بازگشت علائم می‌تواند تشخیص را تأیید کند.
بااین‌حال، اگر واکنش‌های شما شدید هستند، نباید این روش را انجام دهید؛ زیرا نمی‌خواهید عمداً واکنش شدیدی را تحریک کنید. همچنین اگر واکنش‌ها به‌ندرت رخ می‌دهند، این روش ممکن است مناسب نباشد.
آزمایش‌های تشخیص آلرژی غذایی
اگر پزشک احتمال دهد که به ماده غذایی مشخصی آلرژی دارید، ممکن است آزمایش‌هایی برای اندازه‌گیری پاسخ آلرژیک شما درخواست کند.
یکی از این آزمایش‌ها، تست خراش یا پونکسیون پوستی است. پزشک یا کارشناس آزمایشگاه، قطره‌ای از محلول تهیه‌شده از ماده غذایی را روی ساعد یا پشت شما قرار می‌دهد. سپس با عبور دادن سوزن از میان قطره، پوست را سوراخ می‌کند و از نظر بروز تورم یا قرمزی آن را بررسی می‌کند.
آزمایش‌های پوستی سریع، ساده و نسبتاً ایمن هستند. بااین‌حال، متخصصان توصیه نمی‌کنند که تشخیص صرفاً بر اساس آزمایش پوستی انجام شود. ممکن است آزمایش پوستی شما وجود آلرژی به یک ماده غذایی را نشان دهد، درحالی‌که هنگام خوردن آن ماده هیچ واکنش آلرژیکی نداشته باشید. بنابراین، پزشک تنها زمانی آلرژی غذایی را تشخیص می‌دهد که هم نتیجه آزمایش پوستی مثبت باشد و هم سابقه واکنش به همان ماده غذایی وجود داشته باشد.
اگر آلرژی بسیار شدید دارید و واکنش‌های شدیدی را تجربه می‌کنید، آزمایش پوستی ممکن است خطرناک باشد. همچنین در صورت ابتلا به اگزمای شدید نمی‌توان این آزمایش را انجام داد. در چنین شرایطی، پزشک می‌تواند از آزمایش‌های خون مانند RAST و ELISA استفاده کند که مقدار IgE اختصاصیِ ماده غذایی را اندازه‌گیری می‌کنند. این آزمایش‌ها ممکن است پرهزینه‌تر باشند و آماده شدن نتایج آن‌ها زمان بیشتری ببرد. همچنین نتیجه مثبت این آزمایش‌ها لزوماً به معنای وجود آلرژی غذایی نیست.
آزمون خوراکی مواد غذایی یا آزمون مواجهه غذایی، روش دیگری برای تأیید یا رد آلرژی است. این آزمون در حضور پزشک انجام می‌شود. شما هر ۱۵ تا ۳۰ دقیقه، مقدار کمی از ماده غذایی مشکوک را مصرف می‌کنید و مقدار آن به‌تدریج افزایش می‌یابد تا زمانی که واکنش بروز کند یا بتوانید یک وعده غذایی با اندازه معمول را بخورید.
در آزمونی که «دو‌سو‌کور» نامیده می‌شود، نه شما و نه پزشک نمی‌دانید غذایی که مصرف می‌کنید حاوی آلرژن است یا خیر. این نوع آزمایش بیشتر زمانی انجام می‌شود که پزشک احتمال دهد واکنش شما ناشی از یک ماده غذایی مشخص نیست. نتیجه آزمایش می‌تواند شواهدی فراهم کند که نشان دهد باید برای یافتن علت واقعی واکنش، عوامل دیگری بررسی شوند.
البته افرادی که واکنش‌های شدیدی دارند، نمی‌توانند آزمون خوراکی را انجام دهند. همچنین بررسی هم‌زمان بیش از یک آلرژی غذایی دشوار است. این آزمایش پرهزینه نیز هست، زیرا زمان زیادی می‌برد.
روش‌های اثبات‌نشده برای تشخیص آلرژی غذایی
برخی روش‌ها نمی‌توانند آلرژی غذایی را به‌طور مؤثر شناسایی کنند. این روش‌ها عبارت‌اند از:
آزمایش سمیت سلولی (Cytotoxicity testing): آلرژن غذایی را به نمونه خون فرد اضافه می‌کنند. سپس کارشناس نمونه را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کند تا ببیند آیا گلبول‌های سفید خون از بین می‌روند یا خیر.
آزمون تحریک زیرزبانی یا زیرجلدی: این روش مشابه آزمایش پوستی است، اما نمونه حاوی آلرژن غذایی زیر زبان قرار داده می‌شود یا به زیر پوست تزریق می‌شود.
آزمون کمپلکس‌های ایمنی (Immune complex assay): این آزمایش خون، مجموعه‌هایی از آنتی‌بادی‌های خاص متصل به آلرژن غذایی را بررسی می‌کند. بااین‌حال، چنین مجموعه‌هایی به‌طور طبیعی در جریان هضم غذا تشکیل می‌شوند و اگر آزمایش به‌اندازه کافی حساس باشد، در بدن همه افراد قابل شناسایی هستند.
آزمایش زیرگروه‌های IgG: این آزمایش خون انواع خاصی از آنتی‌بادی‌های IgG را بررسی می‌کند، درحالی‌که این آنتی‌بادی‌ها بخشی از پاسخ ایمنی طبیعی بدن هستند.
درمان آلرژی غذایی
مهم‌ترین راه کنترل آلرژی غذایی، اجتناب از ماده غذایی حساسیت‌زاست. در افراد بسیار حساس، حتی مقادیر بسیار ناچیز آلرژن، برای مثال به‌اندازه یک چهل‌وچهار هزارم مغز بادام‌زمینی، می‌تواند واکنش ایجاد کند. افرادی که حساسیت کمتری دارند ممکن است بتوانند مقادیر اندکی از ماده غذایی حساسیت‌زا را تحمل کنند.
پس از شناسایی ماده غذایی عامل آلرژی، باید مصرف آن را متوقف کنید. این کار ممکن است مستلزم مطالعه فهرست‌های طولانی و دقیق ترکیبات غذایی باشد؛ زیرا بسیاری از مواد غذایی آلرژی‌زا در محصولاتی وجود دارند که انتظار ندارید حاوی آن‌ها باشند. برای مثال، ممکن است بادام‌زمینی به‌عنوان منبع پروتئین به یک محصول اضافه شده باشد یا تخم‌مرغ در ترکیب برخی سس‌های سالاد وجود داشته باشد. هنگام غذا خوردن در رستوران نیز ممکن است لازم باشد درباره ترکیبات غذاهای خاص یا مواد مورد استفاده در آشپزخانه سؤال کنید.
حتی افرادی که بسیار مراقب هستند نیز ممکن است اشتباه کنند. بنابراین، اگر آلرژی غذایی شدیدی دارید، باید برای درمان مواجهه تصادفی با آلرژن آماده باشید. اگر قبلاً دچار واکنش آنافیلاکسی ناشی از یک ماده غذایی شده‌اید، باید دستبند یا گردنبند هشدار پزشکی استفاده کنید. همچنین باید دو دوز اپی‌نفرین همراه داشته باشید؛ به شکل تزریق‌کننده خودکار مانند Adrenaclick، Auvi-Q یا EpiPen، یا اسپری بینی مانند Neffy، و در صورت احساس شروع واکنش، آماده استفاده از آن باشید.
علائم خفیفی مانند احساس گزگز در دهان و گلو یا ناراحتی معده ممکن است ناشی از واکنش آلرژیک نباشند، اما همچنان باید تزریق اپی‌نفرین را انجام دهید. این کار به شما آسیب نمی‌رساند و ممکن است جانتان را نجات دهد. سپس با شماره ۹۱۱ تماس بگیرید یا برای مراجعه به اورژانس از وسیله نقلیه استفاده کنید.
والدین و مراقبان باید کودکان را از مواد غذایی محرک آلرژی دور نگه دارند و بدانند در صورت خوردن آن‌ها توسط کودک چه اقدامی انجام دهند. مدارس نیز باید برای رسیدگی به موارد اضطراری مرتبط برنامه مشخصی داشته باشند. کودکان ۴ تا ۱۷ ساله مبتلا به آلرژی شدید به بادام‌زمینی ممکن است از داروی Palforzia سود ببرند. این دارو می‌تواند به کاهش شدت واکنش کمک کند، اما با وجود مصرف آن، همچنان باید از بادام‌زمینی اجتناب کنند.
داروها می‌توانند به تسکین علائم آلرژی غذایی که بخشی از واکنش آنافیلاکسی نیستند کمک کنند:
- آنتی‌هیستامین‌ها: برای مشکلات گوارشی، کهیر، عطسه و آبریزش بینی
- گشادکننده‌های برونش: برای باز شدن راه‌های هوایی تنگ‌شده یا تسکین علائم مشابه آسم
اما مصرف این داروها پیش از خوردن ماده غذایی نمی‌تواند از بروز واکنش آلرژیک جلوگیری کند. هیچ دارویی چنین اثری ندارد. قرار دادن محلول رقیق‌شده یک ماده غذایی در زیر زبان، حدود نیم ساعت پیش از خوردن آن، با هدف «خنثی کردن» مواجهه با آلرژن نیز مؤثر نیست.
قرص‌ها و تزریق‌های ضدآلرژی به‌عنوان روش‌هایی برای کاهش حساسیت افراد به آلرژن‌های غذایی در حال بررسی هستند. در این روش‌ها، مقادیر کمی از عصاره مواد غذایی در طول یک دوره طولانی و به‌طور منظم به فرد داده می‌شود تا بدن او به‌تدریج نوعی تحمل ایجاد کند. بااین‌حال، پژوهشگران هنوز اثربخشی تزریق‌های ضدآلرژی را برای درمان آلرژی غذایی اثبات نکرده‌اند.
مطالعاتی که ایمنی‌درمانی خوراکی را بررسی کرده‌اند، توانسته‌اند در برخی کودکان خردسال، موجب فروکش کردن آلرژی به بادام‌زمینی شوند. پژوهشی از مؤسسه ملی سلامت آمریکا نشان داد که تجویز ایمنی‌درمانی خوراکی با بادام‌زمینی به کودکان ۱ تا ۳ سالهای که آلرژی شدید به بادام‌زمینی داشتند، توانست در بیشتر آن‌ها حساسیت‌زدایی ایمن ایجاد کند و در یک‌پنجم آن‌ها موجب فروکش کردن آلرژی به بادام‌زمینی شود.
آلرژی غذایی در نوزادان و کودکان
آلرژی به شیر و سویا به‌ویژه در نوزادان و کودکان خردسال شایع است که احتمالاً به این دلیل است که سیستم ایمنی و دستگاه گوارش آن‌ها هنوز در حال تکامل است. این آلرژی‌ها ممکن است از چند روز تا چند ماه پس از تولد ظاهر شوند. علائم آن‌ها لزوماً به شکل کهیر یا آسم نیست، بلکه ممکن است باعث کولیک، وجود خون در مدفوع یا رشد ناکافی شوند.
معمولاً پزشک با کودکی روبه‌رو می‌شود که به دلیل کولیک، بسیار بی‌قرار است و شب‌ها خواب خوبی ندارد. پزشک ممکن است تا حدی بر اساس تغییر رژیم غذایی، مانند جایگزین کردن شیر گاو با شیرخشک سویا، به تشخیص آلرژی غذایی برسد. این نوع آلرژی معمولاً طی چند سال برطرف می‌شود.
پزشکان به دلایل متعدد توصیه می‌کنند که در صورت امکان، نوزادان در ۴ تا ۶ ماه نخست زندگی فقط با شیر مادر تغذیه شوند؛ اما شواهدی وجود ندارد که نشان دهد این کار از بروز آلرژی غذایی در سالهای بعد جلوگیری می‌کند.
ممکن است برخی زنان باردار امیدوار باشند که محدود کردن رژیم غذایی در دوران بارداری یا شیردهی به پیشگیری از آلرژی در فرزندانشان کمک کند، اما متخصصان در این زمینه اتفاق نظر ندارند و چنین اقدامی را توصیه نمی‌کنند. استفاده از شیرخشک سویا نیز روش مناسبی برای پیشگیری از آلرژی نیست.
مشکلاتی که به‌اشتباه به آلرژی غذایی نسبت داده می‌شوند
اگرچه برخی افراد تصور می‌کنند که بعضی بیماری‌ها در اثر آلرژی غذایی ایجاد می‌شوند، شواهد از این ادعاها پشتیبانی نمی‌کنند. برای مثال، هیستامین موجود در پنیر یا شراب قرمز می‌تواند میگرن را تحریک کند، اما نمی‌توان گفت که آلرژی غذایی واقعاً باعث میگرن می‌شود.
آرتریت روماتوئید و استئوآرتریت با مصرف مواد غذایی تشدید نمی‌شوند. آلرژی غذایی موجب «سندرم خستگی ناشی از تنش آلرژیک» نمی‌شود؛ وضعیتی که در آن فرد احساس خستگی و عصبی بودن دارد و ممکن است با مشکلات تمرکز یا سردرد نیز مواجه شود.
حتی در محیط‌هایی که بسیار تمیز هستند، برخی افراد از مشکلات عمومی متعددی مانند اختلال در تمرکز، خستگی یا افسردگی شکایت دارند. بیماری‌های مرتبط با محیط ممکن است ناشی از مقادیر اندک آلرژن‌ها یا سموم باشند، اما علت آن‌ها آلرژی غذایی نیست.
پژوهشگران دریافته‌اند که بیش‌فعالی در کودکان ممکن است با افزودنی‌های غذایی ارتباط داشته باشد، اما این ارتباط فقط در موارد محدودی دیده می‌شود و معمولاً زمانی مطرح است که کودک مقدار زیادی از این افزودنی‌ها را دریافت کرده باشد. آلرژی غذایی مستقیماً بر رفتار کودک تأثیر نمی‌گذارد، هرچند علائم آن ممکن است کودک را بدخلق و بی‌قرار کند و داروهای ضدآلرژی نیز می‌توانند باعث خواب‌آلودگی او شوند.
مطالب مرتبط با این موضوع
حساسیت به لاتکسمطالعه مطلب ←
آیا این ماده غذایی باعث بروز واکنش آلرژیک در من می‌شود؟مطالعه مطلب ←
عوامل شایع محرک آلرژی غذاییمطالعه مطلب ←
