آنچه در این مطلب خواهید خواند
برای کنترل عفونت HIV لازم است داروهای خود را هر روز و دقیقاً طبق برنامه مصرف کنید تا بار ویروسی (Viral Load) پایین بماند. پایین بودن بار ویروسی به حفظ سلامت شما کمک می‌کند و خطر انتقال ویروس به دیگران را نیز کاهش می‌دهد. مصرف صحیح داروها همچنین باعث می‌شود داروها برای مدت طولانی‌تری اثربخشی خود را در کنترل HIV حفظ کنند.
اگر داروهای خود را دقیقاً مطابق دستور مصرف نکنید، نه‌تنها ممکن است بار ویروسی افزایش پیدا کند، بلکه ویروس می‌تواند نسبت به این داروها مقاوم (مقاوم به دارو) شود؛ در این صورت، داروها ممکن است دیگر اثر کافی نداشته باشند.
برای افرادی که بار ویروسی آنها غیرقابل‌تشخیص (Undetectable) است و ممکن است به‌جای مصرف روزانه قرص، تزریق دوره‌ای را ترجیح دهند، CABENUVA در دسترس است. این درمان هر دو ماه یک‌بار و به‌صورت دو تزریق انجام می‌شود؛ هر تزریق حاوی یکی از دو داروی موجود در این ترکیب است.
Lenacapavir (Sunlenca) به‌صورت دو تزریق و هر شش ماه یک‌بار تجویز می‌شود، اما باید همراه با سایر داروهای ضد HIV مصرف شود که معمولاً به شکل قرص‌های روزانه هستند.
Ibalizumab (Trogarzo) نیز یک داروی تزریقی است که هر دو هفته یک‌بار تجویز می‌شود.
در مورد اینکه آیا این روش‌ها برای شما مناسب هستند یا خیر، با پزشک خود مشورت کنید.
اگر برنامه درمانی شما شامل مصرف قرص است، چگونه می‌توانید به خاطر بسپارید که هر روز داروهای خود را به‌موقع مصرف کنید؟ استفاده از فناوری‌های جدید در کنار روش‌های ساده و قدیمی می‌تواند به شما کمک کند درمان HIV خود را منظم ادامه دهید.
چرا رعایت برنامه مصرف دارو دشوار است؟
امروزه رژیم‌های درمانی یک‌قرصی در روز نیز وجود دارند، اما برنامه درمان HIV در برخی افراد ممکن است نیازمند مصرف داروها در زمان‌های مختلف روز باشد. ممکن است لازم باشد بعضی قرص‌ها را همراه غذا و برخی دیگر را با معده خالی مصرف کنید. رعایت چنین برنامه‌ای حتی در شرایط عادی نیز ممکن است دشوار باشد.
این کار ممکن است در شرایط زیر برای شما سخت‌تر شود:
- بعضی روزها بسیار مشغول باشید یا حواستان پرت شود.
- بلعیدن بعضی قرص‌ها دشوار باشد یا عوارض جانبی آنها باعث شود تمایلی به مصرف دارو نداشته باشید.
- سال‌هاست داروهای HIV مصرف می‌کنید و به‌مرور از مصرف مکرر قرص‌ها در طول روز خسته شده باشید.
- مجبور باشید تا دیر وقت کار کنید یا خارج از خانه باشید و از برنامه معمول روزانه خود فاصله بگیرید.
- دچار افسردگی باشید.
- مصرف دارو آن‌قدر برایتان به یک کار روزمره و عادی تبدیل شده باشد که گاهی فراموش کنید آن را مصرف کنید.
نکاتی برای مصرف منظم داروها
برای اینکه رعایت برنامه درمانی برایتان آسان‌تر شود، می‌توانید این راهکارهای ساده را امتحان کنید:
مطمئن شوید که دقیقاً می‌دانید داروها را چگونه مصرف کنید.
هر سؤال یا ابهامی درباره نحوه و زمان مصرف داروهای HIV دارید، از داروساز بپرسید. اطلاعات همراه دارو مشخص می‌کند که هر قرص را چند بار در روز باید مصرف کنید و اینکه آیا باید آن را همراه غذا یا با معده خالی مصرف کنید.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
دشواری‌های خود را با پزشک در میان بگذارید.
اگر رعایت برنامه درمان HIV برایتان دشوار است، در اسرع وقت پزشک خود را در جریان بگذارید. اگر داروها باعث بروز عوارض جانبی می‌شوند، پزشک ممکن است بتواند دوز دارو را تغییر دهد یا توصیه کند هنگام مصرف دارو چه غذایی بخورید. همچنین ممکن است راهکارهایی برای آسان‌تر شدن بلع قرص‌ها ارائه دهد. اگر برنامه کاری نامنظمی دارید یا مرتباً خارج از خانه هستید، ممکن است بتوانید مقدار بیشتری از دارو دریافت کنید تا هم در خانه و هم در محل کار دارو در دسترس داشته باشید.
یک برنامه مشخص برای مصرف دارو تنظیم کنید.
یک برنامه ساده روی کاغذ یا رایانه تهیه کنید و زمان مصرف هر دارو را در هر روز مشخص کنید. اگر لازم است بعضی داروها را همراه غذا مصرف کنید، وعده‌های غذایی روزانه خود و داروهایی را که باید همراه هر وعده مصرف شوند نیز در برنامه بنویسید.
زمان مصرف دارو را به کارهای روزمره خود مرتبط کنید.
اگر کافی است دارو را در زمان مشخصی از روز مصرف کنید، می‌توانید مصرف آن را با فعالیتی که هر روز تقریباً در همان ساعت انجام می‌دهید همراه کنید؛ برای مثال، دوش گرفتن، مسواک زدن یا خواندن اخبار.
زمان مصرف داروها را روی تقویم یادداشت کنید.
در یک تقویم کاغذی یا تقویم قابل‌نوشتن، زمان مصرف داروها را در ساعات مختلف روز مشخص کنید. همچنین زمان لازم برای تهیه مجدد دارو را از قبل یادداشت کنید تا داروهایتان تمام نشوند.
از تلفن همراه یا ساعت هوشمند خود استفاده کنید.
اگر تلفن هوشمند یا ساعت هوشمند دارید، می‌توانید از برنامه‌های یادآور مصرف دارو استفاده کنید تا در زمان مشخص، به شما اعلان بدهند. اگر تمایلی به نصب برنامه جدید ندارید، می‌توانید از قابلیت هشدار یا تقویم خود تلفن یا ساعت استفاده کنید. برای زمان‌های مشخص مصرف دارو، یادآورهای تکرارشونده تنظیم کنید.
داروها را در جعبه مخصوص نگهداری کنید.
می‌توانید یک جعبه تقسیم‌بندی‌شده مخصوص دارو از داروخانه یا فروشگاه تهیه کنید. در این جعبه‌ها معمولاً محفظه‌های جداگانه برای روزهای هفته یا ماه وجود دارد و می‌توانید داروهای روزانه خود را در آنها قرار دهید. وقتی محفظه مربوط به یک روز خالی باشد، می‌دانید که داروهای آن روز را مصرف کرده‌اید. بعضی از جعبه‌های دارو حتی دارای سیستم هشدار هستند و زمان مصرف دارو را به شما یادآوری می‌کنند.
از یادداشت‌های چسبان استفاده کنید.
یادداشت‌های یادآوری را روی آینه حمام، درِ یخچال یا صفحه رایانه خود بچسبانید. وقتی صبح مسواک می‌زنید، صبحانه می‌خورید یا وارد رایانه می‌شوید، این یادداشت‌ها به شما یادآوری می‌کنند که داروهای خود را مصرف کنید.
داروها را در محلی قرار دهید که به‌راحتی آنها را ببینید.
جعبه دارو را کنار قهوه‌ساز، ساعت زنگ‌دار، شارژر تلفن همراه یا مسواک خود قرار دهید تا هر روز با دیدن آن، مصرف دارو را به خاطر بیاورید.
از اعضای خانواده یا دوستان کمک بگیرید.
اگر اعضای خانواده یا دوستانتان از برنامه جدید درمانی شما حمایت می‌کنند، از آنها بخواهید گاهی از طریق پیامک یا ایمیل، زمان مصرف داروها را به شما یادآوری کنند.
برای تهیه مجدد دارو، تمدید خودکار فعال کنید.
داروخانه ممکن است بتواند برای نسخه‌های شما امکان تهیه خودکار مجدد دارو را فعال کند تا داروهایتان تمام نشود. در این صورت، داروخانه پس از آماده شدن دارو به شما اطلاع می‌دهد یا در صورت نیاز به تمدید نسخه، با پزشک شما تماس می‌گیرد.
