آنچه در این مطلب خواهید خواند
توراسنتز: چه انتظاری باید داشت
توراکوسنتز روشی است که در آن پزشک با استفاده از سوزن و کاتتر، مایع اضافی را از فضای بین ریهها و دیواره قفسه سینه، که به عنوان فضای پلور شناخته میشود، خارج میکند. همچنین ممکن است این روش را با نامهای توراکوسنتز، آسپیراسیون پلور یا ضربه پلور نیز بشنوید.
به طور معمول، حدود ۴ قاشق چایخوری مایع در این ناحیه وجود دارد. این مایع به جلوگیری از ساییده شدن غشاهای اطراف ریههای شما (پلور) هنگام تنفس به یکدیگر کمک میکند. اما برخی شرایط سلامتی میتواند باعث تجمع مایع شود، وضعیتی که به آن پلورال افیوژن میگویند . این امر فشار بیشتری به ریههای شما وارد میکند و تنفس را دشوارتر میکند .
پزشکان توراسنتز را هم برای خارج کردن مایع اضافی و هم برای یافتن علت آن انجام میدهند. آنها اغلب از تصویربرداری اولتراسوند برای هدایت سوزن از طریق دیواره قفسه سینه و ورود آن به فضای پلور استفاده میکنند. بسته به شدت بیماری، این عمل میتواند کوتاه و سرپایی باشد.
موارد مصرف توراسنتز
خارج کردن مایع اضافی از فضای پلور، تنگی نفس، درد قفسه سینه و فشار روی ریههای شما را کاهش میدهد . و آزمایشهای آزمایشگاهی روی مایع خارج شده میتواند به تعیین دلیل تجمع آن کمک کند. شایعترین علت، نارسایی احتقانی قلب است ، یعنی زمانی که قلب شما به درستی خون را به بدن شما پمپاژ نمیکند .
سایر شرایطی که ممکن است باعث افیوژن پلور شوند عبارتند از:
- ناحیهای از چرک در فضای پلور (به نام “آمپیم”)
- لخته خون در ریه
- سرطان
- فشار خون بالا در رگهای خونی ریه ( فشار خون ریوی )
- نارسایی کبد
- ذات الریه
- واکنشها به دارو
- سل
- عفونتهای ویروسی، قارچی یا باکتریایی
آماده سازی توراسنتز
علاوه بر توصیههای پزشک، موارد زیر را نیز در نظر داشته باشید:
- پزشک قبل از انجام توراسنتز، فشار خون شما را گرفته و سطح اکسیژن خون شما را اندازهگیری میکند.
- همچنین ممکن است قبل از عمل، آزمایش خون انجام دهید. این آزمایش میتواند نشان دهد که کلیههای شما چگونه کار میکنند و آیا خون شما به طور طبیعی لخته میشود یا خیر.
- اگر سابقه مشکلات خونریزی دارید، به پزشک خود اطلاع دهید.
- فهرستی از تمام داروها و مکملهایی که مصرف میکنید، از جمله داروهای بدون نسخه، تهیه کنید. در صورت مصرف آسپرین، رقیقکنندههای خون یا هر چیز دیگری که میتواند منجر به خونریزی شود، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید. ممکن است لازم باشد قبل از عمل، مصرف برخی داروها را متوقف کنید.
- در مورد هرگونه آلرژی که دارید، از جمله آلرژی به لاتکس، چسب یا بیحسی (دارویی که مانع از احساس درد میشود )، به پزشک خود اطلاع دهید.
- اگر فکر میکنید ممکن است باردار باشید، به پزشک خود اطلاع دهید .
- شما باید لباس بیمارستان بپوشید و هرگونه جواهراتی را که به همراه دارید، درآورید.
- پزشک ممکن است از شما بخواهد که کسی شما را به خانه برساند. ممکن است به دلیل دارویی که برای بیحس کردن درد در طول عمل به شما داده شده است، احساس گیجی داشته باشید.
روش توراسنتز
احتمالاً قبل از توراسنتز، یک اسکن تصویربرداری مانند سونوگرافی یا عکسبرداری از قفسه سینه انجام خواهید داد تا پزشک دقیقاً محل مایع را تشخیص دهد. از آنجا به بعد، بیشتر موارد به این صورت اتفاق میافتند:
- بهترین حالت برای توراسنتز، نشستن روی صندلی یا تخت و قرار دادن دستها روی میز است. این حالت باعث میشود فضای بین دندهها بیشتر شود.
- ناحیهای که پزشک شما این عمل را انجام میدهد، تمیز و بیحس میشود. گاهی اوقات، به کودکان خردسال دارویی داده میشود که باعث خوابآلودگی آنها میشود.
- پزشک سوزن را بین دندههای کمر شما وارد میکند. اغلب، پزشکان از تصاویر سونوگرافی برای هدایت خود در طول این فرآیند استفاده میکنند.
- آنها یک کاتتر (لوله) به سوزن وصل میکنند و مایع را به داخل آن میکشند. ممکن است کمی فشار احساس کنید، اما نباید دردی داشته باشید.
- پزشک ممکن است از شما بخواهد که در زمانهای مختلف بیحرکت باشید، نفس خود را بیرون دهید یا حبس کنید.
- وقتی مایع به اندازه کافی تخلیه شد، سوزن را خارج میکنند و ناحیه مورد نظر پانسمان میشود. محلی که سوزن وارد شده بدون هیچ بخیهای بسته میشود .
- وقتی این عمل کامل شد، پزشک ممکن است سونوگرافی یا عکسبرداری دیگری برای بررسی ریههای شما انجام دهد.
توراسنتز معمولاً حدود ۱۵ دقیقه طول میکشد. اگر مایع زیادی برای خارج کردن وجود داشته باشد، ممکن است بیشتر طول بکشد.
مراقبتهای بعد از عمل توراسنتز
بعد از عمل، یک پرستار فشار خون ، نبض و تنفس شما را به دقت بررسی میکند. همچنین ممکن است قبل از ترخیص، بانداژ شما بررسی شود.
ممکن است تا یک ساعت بعد از آن، به دلیل انبساط مجدد ریهها، سرفههای زیادی داشته باشید.
وقتی به خانه رسیدید، دستورالعملهای پزشک خود را در مورد رژیم غذایی و فعالیت بدنی دنبال کنید . در صورت بروز هر یک از این علائم با آنها تماس بگیرید:
- تب ۱۰۰.۴ درجه فارنهایت یا بالاتر
- قرمزی، تورم و نشت خون یا سایر مایعات از محل تزریق
- مشکلات تنفسی یا درد قفسه سینه
مطب پزشک شما نمونههایی از مایع پلور شما را برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال میکند و نتایج را به شما اطلاع میدهد.
عوارض توراسنتز
هر روش پزشکی خطراتی دارد. اگرچه توراسنتز عموماً بیخطر تلقی میشود، اما ممکن است عوارضی مانند موارد زیر داشته باشید:
- ادم ریوی یا تجمع مایع در ریهها
- پنوموتوراکس یا فروپاشی ریه
- عفونت در محلی که سوزن پوست شما را سوراخ کرده است
- آسیب کبد یا طحال (این مورد نادر است)
نتایج توراسنتز
معمولاً چندین آزمایش روی مایع گرفته شده در طول توراسنتز شما انجام میشود. به این آزمایش، آنالیز مایع پلور گفته میشود. این آزمایش میتواند به پزشک شما نشان دهد که چه نوع مایعی در فضای پلور شما وجود دارد:
ترانسودات مایعی آبکی با سطوح پایین پروتئین است. این مایع زمانی ایجاد میشود که فشار در رگهای خونی باعث نشت مایع به فضای پلور شما شود. این اغلب نشانهای از موارد زیر است:
- نارسایی قلبی
- بیماری کلیوی
- بیماری کبدی، مانند سیروز
اگزودا مایعی کدر حاوی مقادیر بالای پروتئین است. این مایع ممکن است در اثر عفونتها، التهاب و بیماریهایی که سیستم ایمنی یا رگهای خونی شما را درگیر میکنند، مانند موارد زیر، ایجاد شود:
- بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید
- سرطان
- بیماریهای ریوی مانند ذاتالریه یا آسیب ریوی
- پانکراتیت
ترشحات میتواند سرنخهای بیشتری در مورد وضعیت شما ارائه دهد زیرا ممکن است حاوی مواد دیگری مانند خون، سلولهای سرطانی یا باکتری باشد.
پزشک شما ممکن است بسته به آنچه که فکر میکند ممکن است باعث ایجاد پلورال افیوژن شود، آزمایشهای بیشتری روی نمونه مایع شما برای بررسی مواد خاص تجویز کند. همچنین ممکن است به آزمایشهای دیگری مانند آزمایش خون یا ادرار، بیوپسی یا برونکوسکوپی نیاز داشته باشید.
پس از ارزیابی یافتهها، و همچنین علائم و سابقه پزشکی شما، پزشک نتایج را به شما اطلاع میدهد و یک برنامه درمانی ارائه میدهد.
خلاصه مطلب
توراسنتز یک روش کوتاه و غیرجراحی است که در آن پزشک مایع اضافی جمع شده در فضای بین قفسه سینه و ریههای شما را تخلیه میکند. این کار فشار قفسه سینه ناشی از تجمع مایع اضافی را کاهش میدهد. همچنین نمونهای از مایع تهیه میکند که میتواند برای کمک به پزشک در تعیین علت تجمع مایع، آزمایش شود.
سوالات متداول توراسنتز
بهبودی پس از توراسنتز چقدر طول میکشد؟
ممکن است لازم باشد برای چند روز از فعالیتهای شدید خودداری کنید. اما میتوانید به محض اینکه احساس کردید میتوانید فعالیتهای روزمره خود را از سر بگیرید. بانداژ شما میتواند ظرف ۲۴ ساعت برداشته شود.
آیا در طول توراسنتز بیدار هستید؟
شما در طول این عمل کوتاه بیدار خواهید بود. پزشک از بیحسی موضعی برای بیحس کردن ناحیهای که قرار است تزریق انجام شود، استفاده میکند.
توراسنتز چقدر درد دارد؟
ممکن است وقتی پزشک بیحسی موضعی را تزریق میکند، کمی سوزش داشته باشید. و ممکن است هنگام وارد کردن سوزن به فضای پلور، کمی فشار و ناراحتی احساس کنید. اما بیحسی موضعی باعث بیحس شدن ناحیه مورد نظر میشود، بنابراین این عمل نباید دردناک باشد.
