آنچه در این مطلب خواهید خواند
- آلرژی به مغزهای درختی چیست؟
- علائم آلرژی به مغزهای درختی
- علل آلرژی به مغزهای درختی
- تشخیص آلرژی به مغزهای درختی
- زندگی با آلرژی به مغزهای درختی
- درمان آلرژی به مغزهای درختی
- پیشگیری از آلرژی به مغزهای درختی
- نکات کلیدی
- پرسش‌های متداول درباره آلرژی به مغزهای درختی
- آیا مصرف شکلات در افراد مبتلا به آلرژی به مغزهای درختی مجاز است؟
- آلرژی به مغزهای درختی چقدر شایع است؟
- علائم آلرژی به مغزهای درختی چه مدت پس از مواجهه ظاهر می‌شوند؟
- اولین علائم آلرژی به مغزها چیست؟
- آیا ممکن است فرد در بزرگسالی به‌طور ناگهانی به مغزهای درختی آلرژی پیدا کند؟
- آیا بوی مغزهای درختی می‌تواند باعث واکنش آلرژیک شود؟
آلرژی به مغزهای درختی چیست؟
آلرژی به مغزهای درختی زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن نسبت به پروتئین‌های موجود در مغزهایی که روی درخت رشد می‌کنند، مانند بادام، بادام هندی و گردو، واکنش بیش‌ازحد نشان دهد. سیستم ایمنی این پروتئین‌ها را تهدیدی بالقوه تلقی می‌کند و برای مقابله با آن‌ها واکنش نشان می‌دهد. این پاسخ ایمنی، واکنش آلرژیک نامیده می‌شود.
حتی مقدار اندکی از این مواد که بلعیده یا استنشاق شود، می‌تواند واکنش آلرژیک ایجاد کند. پرهیز از مصرف خود مغزها نسبتاً آسان است، اما از آنجا که این مواد در بسیاری از محصولات غذایی نیز به کار می‌روند، ممکن است فرد همیشه از وجود آن‌ها در غذا آگاه نباشد.
آلرژی به یک نوع مغز درختی لزوماً به معنای حساسیت به همه انواع آن نیست. بااین‌حال، برخی از این مغزها ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند؛ برای مثال، بادام هندی با پسته و گردو با پکان. بنابراین، ممکن است فرد به بیش از یک نوع مغز درختی حساسیت داشته باشد.
در بیشتر افراد، آلرژی به مغزهای درختی از دوران کودکی آغاز می‌شود و تا پایان عمر باقی می‌ماند. بااین‌حال، حدود ۱۰ درصد از کودکانی که به این مواد آلرژی دارند، در نهایت حساسیت خود را از دست می‌دهند.
تفاوت آلرژی به مغزهای درختی با آلرژی به بادام‌زمینی
آلرژی به مغزهای درختی با آلرژی به بادام‌زمینی یکسان نیست. بادام‌زمینی در زیر زمین رشد می‌کند و از نظر گیاه‌شناسی در گروه حبوبات، مانند لوبیا و نخود، قرار می‌گیرد. حدود ۳۰ درصد از افراد مبتلا به آلرژی به بادام‌زمینی، به دست‌کم یکی از مغزهای درختی نیز حساسیت دارند.
علائم آلرژی به مغزهای درختی
علائم این آلرژی ممکن است خفیف یا شدید باشند و شدت آن‌ها قابل پیش‌بینی نیست. خفیف بودن واکنش در یک نوبت، به این معنا نیست که علائم در مواجهه بعدی نیز خفیف خواهند بود.
علائم آلرژی به مغزهای درختی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
- کهیر؛ برجستگی‌های خارش‌دار روی پوست
- تورم لب‌ها
- بثورات پوستی
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- احساس گزگز در دهان یا گلو، یا احساس تنگی در گلو
- درد شکم، تهوع یا استفراغ
- اسهال
- دشواری در بلع
- خارش دهان، گلو، چشم‌ها، پوست یا سایر نواحی بدن
- تنگی نفس
در صورت بروز هر یک از این علائم پس از مصرف هر نوع مغز، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
آلرژی به مغزهای درختی و علائم آنافیلاکسی
مغزهای درختی، همراه با بادام‌زمینی و صدف‌های خوراکی، از جمله مواد غذایی هستند که بیشتر از سایر مواد می‌توانند واکنش آلرژیک شدید موسوم به آنافیلاکسی (Anaphylaxis) ایجاد کنند. آنافیلاکسی تنفس را مختل می‌کند، ممکن است باعث شوک شود و می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد.
علائم آنافیلاکسی عبارت‌اند از:
- دشواری در تنفس یا تنفس صدادار
- خس‌خس سینه یا سرفه‌های مکرر
- احساس تنگی در گلو یا قفسه سینه
- تورم زبان
- دشواری در بلع
- گرفتگی صدا یا دشواری در صحبت کردن
- سرگیجه یا غش
- رنگ‌پریدگی یا شل‌شدن بدن در کودکان بسیار کم‌سن
آنافیلاکسی یک وضعیت اورژانسی است. اگر شما یا فردی که در کنارتان است دچار این علائم شدید، در صورت امکان فوراً از خودتزریق‌کننده اپی‌نفرین استفاده کنید و با شماره 115 تماس بگیرید.
علل آلرژی به مغزهای درختی
پروتئین‌های موجود در مغزهای درختی تحت تأثیر عواملی مانند حرارت و اسید قرار نمی‌گیرند؛ بنابراین، حتی پس از فرآوری، پخت یا هضم نیز ممکن است ساختار آن‌ها حفظ شود. برخی افراد به این پروتئین‌ها حساس هستند و بدن آن‌ها برای مقابله با این مواد، آنتی‌بادی تولید می‌کند.
پروتئین‌های موجود در مغزها به این آنتی‌بادی‌ها متصل می‌شوند و در نتیجه، سیستم ایمنی ماده‌ای شیمیایی به نام هیستامین آزاد می‌کند. هیستامین عامل ایجاد بسیاری از علائم واکنش آلرژیک است.
مغزهای درختی شامل موارد زیر هستند:
- بادام
- آجیل برزیلی
- بادام هندی
- شاه‌بلوط
- فندق
- فندق درختی
- مغز درخت هیکوری
- پکان
- پسته
- گردو
نارگیل نیز روی درخت رشد می‌کند، اما از نظر گیاه‌شناسی میوه محسوب می‌شود، نه مغز درختی. بسیاری از افراد مبتلا به آلرژی به مغزهای درختی می‌توانند نارگیل را بدون مشکل مصرف کنند. همچنین ممکن است بتوانند دانه کاج و ماکادمیا را که در واقع دانه هستند، مصرف کنند. درباره ایمن بودن مصرف این مواد با متخصص آلرژی مشورت کنید.
عوامل خطر آلرژی به مغزهای درختی
احتمال ابتلا به آلرژی به مغزهای درختی ممکن است در شرایط زیر بیشتر باشد:
- ابتلا به آلرژی به بادام‌زمینی
- وجود سابقه خانوادگی آلرژی به مغزها یا سایر انواع آلرژی
- ابتلا به اگزما، آسم یا آلرژی به تخم‌مرغ در سنین پایین
تشخیص آلرژی به مغزهای درختی
برای تشخیص این آلرژی، پزشک ابتدا درباره علائم، سابقه پزشکی و وجود آلرژی در سایر اعضای خانواده سؤال می‌کند. سپس ممکن است آزمایش‌های زیر انجام شوند:
۱. تست خراش پوستی (Skin Prick Test)
پزشک یا پرستار با استفاده از یک سوزن، پوست بازو یا پشت را به‌آرامی خراش می‌دهد و مقدار کمی از پروتئین مغز موردنظر را روی آن قرار می‌دهد. ایجاد بثورات پوستی یا برجستگی در محل آزمایش می‌تواند نشان‌دهنده حساسیت به آن ماده باشد.
۲. آزمایش خون (Blood Test)
در این آزمایش، نمونه خون برای بررسی آنتی‌بادی اختصاصی مرتبط با واکنش آلرژیک بررسی می‌شود. آنتی‌بادی نوعی پروتئین است که سیستم ایمنی بدن تولید می‌کند.
۳. آزمون خوراکی مواجهه با ماده غذایی (Oral Food Challenge)
در این روش، فرد مقدار کمی از پروتئین ماده غذایی موردنظر را مصرف می‌کند و پزشک واکنش بدن را تحت نظر می‌گیرد. این آزمون در مطب یا مرکز درمانی انجام می‌شود تا در صورت بروز واکنش آلرژیک، درمان فوری در دسترس باشد.
زندگی با آلرژی به مغزهای درختی
زندگی با این آلرژی مستلزم توجه دائمی به مواد غذایی مصرفی است. حتی اگر فرد فقط به یک نوع مغز حساسیت داشته باشد، ممکن است پزشک توصیه کند از مصرف تمام انواع مغزهای درختی و همچنین بادام‌زمینی پرهیز کند. ابتلا به آلرژی به یک نوع مغز، احتمال حساسیت به انواع دیگر را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، مواد غذایی حاوی مغزهای مختلف ممکن است هنگام فرآوری با یکدیگر تماس پیدا کنند. این وضعیت آلودگی متقاطع (Cross-contamination) نامیده می‌شود.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
در ایالات متحده، روی بسته‌بندی مواد غذایی باید مشخص شود که محصول حاوی مغزهای درختی است و چه نوع مغزی در آن وجود دارد. بااین‌حال، در بیشتر رستوران‌ها و گردهمایی‌های اجتماعی لازم است درباره ترکیبات غذا سؤال کنید تا مطمئن شوید ماده حساسیت‌زا در آن وجود ندارد. حتی اگر غذا مستقیماً حاوی مغز نباشد، ممکن است در همان محل یا با همان تجهیزاتی تهیه شده باشد که برای غذاهای حاوی مغز استفاده می‌شوند؛ در نتیجه، احتمال آلودگی متقاطع وجود دارد.
برخی افراد کارتی با عنوان «کارت آشپز» (Chef Card) همراه دارند که حساسیت غذایی آن‌ها را برای کارکنان رستوران توضیح می‌دهد.
افراد مبتلا به آلرژی به مغزهای درختی باید همیشه دو عدد خودتزریق‌کننده اپی‌نفرین همراه داشته باشند تا در صورت بروز واکنش شدید، بتوانند از آن‌ها استفاده کنند.
مواد غذایی که در صورت ابتلا به آلرژی باید از آن‌ها پرهیز کرد
فهرست مواد غذایی قابل اجتناب شامل موارد زیر است:
- کره مغزها: مانند کره بادام، بادام هندی و سایر مغزها
- خمیر مغزها: مانند مارزیپان، خمیر بادام و نوقا
- روغن مغزها: به‌ویژه انواع تصفیه‌نشده
- شیرهای گیاهی تهیه‌شده از مغزها: مانند شیر بادام و شیر بادام هندی
- آرد تهیه‌شده از مغزها
- عصاره مغزهای درختی: مانند عصاره بادام
- سس پستو
غذاهای رایجی که ممکن است حاوی مغزهای درختی باشند
پیش از مصرف مواد غذایی زیر، ترکیبات آن‌ها را بررسی کنید؛ زیرا ممکن است حاوی مغزهای درختی باشند:
- محصولات پخته‌شده: مانند کلوچه، شیرینی، خمیر پای و انواع شیرینی‌جات
- آبنبات و شکلات: به‌ویژه شکلات‌های حاوی مغز، پرالین، نوقا و مارزیپان
- سایر دسرها: مانند بستنی، دسرهای منجمد، پودینگ و شکلات داغ
- غلات صبحانه و گرانولا
- مخلوط مغزها و میوه‌های خشک
- نان‌های تهیه‌شده از غلات
- بارهای انرژی‌زا
- کراکرها
- عسل
- غذاهای بین‌المللی: مغزها از ترکیبات رایج در غذاهای آفریقایی و آسیایی، به‌ویژه غذاهای تایلندی و هندی، و همچنین غذاهای مکزیکی و مدیترانه‌ای هستند.
- گوشت‌های سرد و فرآوری‌شده: مانند مورتادلا، نوعی فرآورده گوشتی ایتالیایی که ممکن است حاوی پسته باشد.
- برگرهای گیاهی
- سس‌ها: مانند سس باربیکیو، سس تند، پستو، سس گوشت، سس مولِه، لعاب‌های خوراکی و مارینادها
- سالادها و سس‌های سالاد
سایر موادی که ممکن است باعث مواجهه با پروتئین مغزهای درختی شوند
گاهی پروتئین مغزها در موادی یافت می‌شود که انتظار نمی‌رود حاوی آن‌ها باشند، از جمله:
- غذاها و تشویقی‌های حیوانات خانگی
- صابون‌ها، لوسیون‌ها و محصولات آرایشی حاوی روغن مغزها
- برس‌ها یا اسفنج‌های طبیعی حاوی پوسته گردو
- مکمل‌های تغذیه‌ای
- قهوه‌های طعم‌دار
- نوشیدنی‌های الکلی
هنگامی که کودک شما به مغزهای درختی آلرژی دارد
اگر کودک شما به مغزهای درختی آلرژی دارد:
- به‌محض آنکه توانایی خواندن پیدا کرد، خواندن برچسب مواد غذایی را به او آموزش دهید.
- به او بیاموزید که غذای خود را با دیگران به اشتراک نگذارد و هیچ ماده غذایی ناشناخته‌ای را مصرف نکند.
- ناهار و میان‌وعده‌های او را آماده کنید. اگر قرار است در مهمانی یا گردش شرکت کند، خوراکی‌های فاقد مغز برای او بفرستید.
- اطمینان حاصل کنید که معلمان، مربیان و سایر بزرگسالانی که با کودک در ارتباط هستند، نسخه‌ای از برنامه اقدام در برابر آلرژی کودک را که متخصص آلرژی توصیه کرده است، در اختیار داشته باشند. همچنین مطمئن شوید که آن‌ها نحوه استفاده از خودتزریق‌کننده اپی‌نفرین را می‌دانند.
- درباره اختصاص دادن یک میز مخصوص کودکان بدون آلرژی به مغزها در سالن غذاخوری مدرسه، با مسئولان مدرسه صحبت کنید.
- اگر در خانه غذایی حاوی مغز تهیه می‌کنید، پس از آن دست‌ها، وسایل آشپزخانه و تمام سطوحی را که با ماده حساسیت‌زا تماس داشته‌اند، کاملاً تمیز کنید.
- استفاده از دستبند یا گردنبند هشدار پزشکی حاوی اطلاعات مربوط به آلرژی کودک را در نظر بگیرید.
درمان آلرژی به مغزهای درختی
برای واکنش‌های آلرژیک خفیف، ممکن است آنتی‌هیستامین‌ها برای کنترل علائم کافی باشند.
بااین‌حال، هر زمان که به‌طور تصادفی ماده غذایی حاوی مغز مصرف کردید، باید علائم آنافیلاکسی را زیر نظر داشته باشید. در صورت بروز این علائم:
- به پشت دراز بکشید.
- اگر اپی‌نفرین در دسترس دارید، از آن استفاده کنید. اگر علائم بهبود نیافتند، پس از ۵ تا ۱۵ دقیقه دوز دیگری تزریق کنید.
- با شماره 115 تماس بگیرید و کمک پزشکی دریافت کنید. حتی اگر اپی‌نفرین علائم را بهبود داد، باز هم باید کمک پزشکی دریافت کنید.
همیشه دو عدد خودتزریق‌کننده اپی‌نفرین، مانند AUVI-Q، Adrenaclick، EpiPen یا Symjepi، همراه داشته باشید و نحوه استفاده از آن‌ها را بدانید.
برای کاهش احتمال بروز واکنش شدید پس از مواجهه تصادفی با مغزها، متخصص آلرژی ممکن است ایمنی‌درمانی خوراکی (Oral Immunotherapy) را توصیه کند. در این روش، مقادیر بسیار کمی از پروتئین مغز به فرد داده می‌شود و مقدار آن به‌تدریج افزایش می‌یابد. هدف این است که حساسیت سیستم ایمنی نسبت به ماده آلرژی‌زا کاهش یابد. ایمنی‌درمانی خوراکی نمی‌تواند از بروز واکنش جلوگیری کند یا آلرژی به مغزها را درمان قطعی کند، اما ممکن است اطمینان خاطر بیشتری برای فرد فراهم کند.
دارویی به نام اومالیزوماب (Omalizumab) با نام تجاری Xolair نیز می‌تواند احتمال واکنش‌های شدید را کاهش دهد و در برابر مواجهه تصادفی با مغزهای درختی محافظت ایجاد کند. این دارو با اتصال به آنتی‌بادی‌هایی که در ایجاد علائم واکنش آلرژیک نقش دارند، عمل می‌کند. اومالیزوماب به‌صورت تزریق و در فواصل هر ۲ تا ۴ هفته تجویز می‌شود.
پیشگیری از آلرژی به مغزهای درختی
برخی شواهد علمی نشان می‌دهند که آشنا کردن کودکان با آلرژن‌های غذایی رایج در سنین پایین ممکن است به پیشگیری از ایجاد آلرژی غذایی کمک کند.
برای سال‌ها به والدین توصیه می‌شد از دادن مغزها، بادام‌زمینی، لبنیات، تخم‌مرغ و ماهی به نوزادان خودداری کنند؛ زیرا نگرانی وجود داشت که این مواد باعث واکنش‌های آلرژیک شدید شوند. اما امروزه متخصصان توصیه می‌کنند کودکان خردسال با طیف متنوعی از مواد غذایی آشنا شوند.
معرفی این مواد غذایی را می‌توان پس از شروع تغذیه تکمیلی، در حدود سن ۴ تا ۶ ماهگی، آغاز کرد. مواد غذایی جدید را یکی‌یکی معرفی کنید و کودک را از نظر بروز علائم واکنش آلرژیک زیر نظر داشته باشید. به‌ویژه اگر آلرژی غذایی در خانواده وجود دارد یا کودک عوامل خطری مانند اگزما دارد، بهتر است ابتدا با متخصص اطفال مشورت کنید.
هرگز مغزهای کامل را به نوزادان ندهید؛ زیرا خطر خفگی دارند. به‌جای آن‌ها می‌توان از شکل‌های نرم، مانند کره بادام یا کره بادام هندی، استفاده کرد.
نکات کلیدی
در آلرژی به مغزهای درختی، سیستم ایمنی بدن نسبت به پروتئین‌های موجود در این مغزها واکنش بیش‌ازحد نشان می‌دهد. بهترین راه مدیریت این آلرژی، پرهیز از مصرف مغزهای حساسیت‌زا و هر محصول حاوی آن‌هاست. افراد مبتلا باید در صورت بروز آنافیلاکسی، خودتزریق‌کننده اپی‌نفرین همراه داشته باشند. همچنین می‌توان درباره گزینه‌های درمانی مانند ایمنی‌درمانی خوراکی یا اومالیزوماب که احتمال واکنش شدید پس از مواجهه تصادفی را کاهش می‌دهند، با پزشک مشورت کرد.
پرسش‌های متداول درباره آلرژی به مغزهای درختی
آیا مصرف شکلات در افراد مبتلا به آلرژی به مغزهای درختی مجاز است؟
پیش از مصرف محصولات شکلاتی، برچسب آن‌ها را بررسی کنید. خود شکلات لزوماً حاوی مغزهای درختی نیست، اما بسیاری از شکلات‌ها و آبنبات‌های شکلاتی حاوی این مواد هستند. محصولات شکلاتی صبحانه با طعم فندق نیز از این دسته‌اند.
آلرژی به مغزهای درختی چقدر شایع است؟
آلرژی به مغزهای درختی یکی از ۹ آلرژی غذایی شایع در کودکان و بزرگسالان است. این آلرژی حدود ۰٫۵ تا ۱ درصد از جمعیت ایالات متحده را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
علائم آلرژی به مغزهای درختی چه مدت پس از مواجهه ظاهر می‌شوند؟
علائم معمولاً ظرف چند دقیقه پس از مواجهه با پروتئین‌های مغزهای درختی ظاهر می‌شوند، اما در برخی موارد ممکن است چند ساعت طول بکشد.
اولین علائم آلرژی به مغزها چیست؟
علائم در افراد مختلف و حتی در واکنش‌های متفاوت یک فرد می‌توانند متغیر باشند. بااین‌حال، نخستین نشانه‌ها ممکن است خفیف باشند، از جمله:
- بثورات پوستی یا کهیر
- احساس گزگز یا تنگی در دهان و گلو
- آبریزش بینی
- تورم لب‌ها
- علائم گوارشی مانند دل‌پیچه، تهوع یا استفراغ
این علائم ممکن است با واکنش‌های شدیدتر دنبال شوند.
آیا ممکن است فرد در بزرگسالی به‌طور ناگهانی به مغزهای درختی آلرژی پیدا کند؟
بیشتر افراد مبتلا به این آلرژی، نخستین علائم را پیش از پنج‌سالگی تجربه می‌کنند. بااین‌حال، بروز آلرژی به مغزهای درختی در بزرگسالی نیز امکان‌پذیر است؛ حتی اگر فرد پیش از آن، این مواد را بدون هیچ مشکلی مصرف کرده باشد.
آیا بوی مغزهای درختی می‌تواند باعث واکنش آلرژیک شود؟
بوی مغزهای درختی به‌تنهایی نمی‌تواند واکنش آلرژیک ایجاد کند؛ زیرا بو به‌خودی‌خود حاوی پروتئین‌های مغز نیست. بااین‌حال، اگر هنگام آسیاب کردن یا خرد کردن مغزها، ذرات حاوی پروتئین وارد هوا شوند و فرد آن‌ها را استنشاق کند، ممکن است واکنش آلرژیک رخ دهد.
