آنچه در این مطلب خواهید خواند
عوامل زیادی در اعتیاد به مواد مخدر، که به عنوان اختلال مصرف مواد نیز شناخته میشود، نقش دارند. چرا برخی افراد به مواد معتاد میشوند، در حالی که برخی دیگر نه؟ هیچ پاسخ واحدی وجود ندارد. احتمال اعتیاد شما هم به ژنهایتان و هم به محیط کلیتان بستگی دارد.
چه عواملی منجر به اعتیاد به مواد مخدر میشود؟
برای اینکه به اعتیاد مبتلا شوید، ابتدا باید مواد مخدر را امتحان کنید. پس از استفاده مکرر از دارو، اعتیاد به یک احتمال تبدیل میشود. از آنجا به بعد، ژنتیک شما یکی از عواملی است که احتمال معتاد شدن شما را تعیین میکند.
مطالعات نشان میدهد که حدود نیمی از خطر ابتلا به اعتیاد به مواد مخدر در یک فرد، به ساختار ژنتیکی او بستگی دارد. این بدان معناست که ژنهای خاصی که در خانواده شما به ارث رسیدهاند، ممکن است شما را در معرض خطر بیشتری برای اعتیاد به مواد مخدر قرار دهند.
اما اگرچه ژنتیک میتواند نقش بزرگی در اعتیاد داشته باشد، اما تنها چیزی نیست که منجر به این بیماری میشود. محیط اطراف شما – خانواده، دوستان، سبک زندگی و سایر موارد در محیط شما – نیز میتوانند شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آن قرار دهند.
برای درک خطر اعتیاد به مواد مخدر، بررسی این دو عامل در کنار هم مهم است. متخصصان از اپیژنتیک برای توضیح سوءمصرف مواد استفاده میکنند. این مطالعهای است که نشان میدهد چگونه بخشهایی از محیط شما میتوانند بر عملکرد کد ژنتیکی شما تأثیر بگذارند.
اپیژنتیک توضیح میدهد که چرا یکی از دوقلوهای همسان ممکن است به مواد مخدر اعتیاد پیدا کند، در حالی که دیگری نه. این دو دوقلو با ژنهای یکسان متولد شدهاند. بنابراین، از نظر ژنتیکی، خطر اعتیاد به مواد مخدر در آنها یکسان است. اما با بزرگ شدن، دوقلوها ممکن است در معرض تأثیرات متفاوتی قرار بگیرند. آنها به طور متفاوتی رشد میکنند و این امر خطر ابتلای فردی آنها به اعتیاد را تغییر میدهد.
از طریق اپیژنتیک، متخصصان میتوانند بفهمند که چگونه عوامل ژنتیکی و انتخابهای سبک زندگی بر خطر ابتلای فرد به اعتیاد تأثیر میگذارند.
اپیژنتیک و اعتیاد به مواد مخدر
یک مطالعه به بررسی جوانان و ابتلای آنها به برخی اختلالات پرداخت. این مطالعه نشان داد که مصرف مواد مخدر در افراد در اوایل نوجوانی به شدت با عوامل محیطی مانند خانواده و عوامل اجتماعی مرتبط است.
اما با ورود فرد به جوانی و میانسالی، مصرف برخی مواد مخدر بیشتر به ژنتیک و کمتر به تأثیرات خانوادگی و اجتماعی مرتبط بود. با افزایش سن، خطر ژنتیکی اعتیاد به مواد مخدر اندکی کاهش مییافت.
اما درک این موضوع که آیا اعتیاد به مواد مخدر در یک فرد ناشی از عوامل ژنتیکی است یا تأثیر خانواده در صورتی که والدین او نیز معتاد باشند، دشوار است. برای درک بیشتر خطر ژنتیکی، متخصصان کودکانی را که به فرزندی پذیرفته شدهاند و والدین بیولوژیکی آنها به مواد مخدر معتاد بودند، بررسی کردند.
آنها دریافتند که اگر والدین بیولوژیکی فرزندخوانده معتاد باشند، خطر اعتیاد به مواد مخدر در آنها بیشتر است. کارشناسان همچنین دریافتند که اگر والدین بیولوژیکی فرزندخوانده به الکل، محکومیتهای کیفری یا بیماری روانی شدید مبتلا باشند، خطر اعتیاد به مواد مخدر در او بیشتر است.
این خطر تنها در صورتی افزایش مییافت که والدین فرزندخوانده، کودک را در معرض اختلالات محیطی بیشتری قرار دهند، مانند:
- مرگ یا طلاق
- والدینی که اعتیاد به الکل داشتند
- سوء مصرف مواد مخدر توسط خواهر و برادر
با بزرگ شدن، محیط اطراف شما رفتارهای شما را شکل میدهد. اتفاقات داخل و خارج از خانه بر شما تأثیر میگذارند. احتمال سوءمصرف مواد مخدر در شما بر اساس موارد زیر بیشتر است:
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعهای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
دسترسی به مواد مخدر. توانایی شما در تهیه مواد مخدر در ایجاد اعتیاد به مواد مخدر مهم است. اگر بتوانید به راحتی مواد مخدر بخرید و مصرف کنید، بیشتر در معرض خطر اعتیاد خواهید بود.
فشار همسالان. اگر همسالانتان شما را به سمت سوءمصرف مواد مخدر سوق دهند، احتمال سوءمصرف مواد مخدر در شما بیشتر میشود. این امر به ویژه در مورد جوانان صادق است.
میزان دخالت خانواده. اگر شرایط خانوادگی سختی دارید یا پیوندهای ضعیفی با خواهر و برادرها و والدین خود دارید، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای اعتیاد باشید. در این موارد، والدین ممکن است نظارت یا کنترل زیادی بر اعمال فرزند خود نداشته باشند. به همین دلیل، آنها ممکن است کارهای خطرناکتری مانند مصرف مواد مخدر انجام دهند.
مشارکت اجتماعی. مناطقی که فعالیتهای فوق برنامه دارند، معمولاً مشکل اعتیاد به مواد مخدر کمتری دارند. به همین ترتیب، اگر افراد در جامعه خود به ورزش دسترسی داشته باشند، احتمال کمتری دارد که در فعالیتهای مرتبط با مواد مخدر شرکت کنند.
زمانی در زندگی که مصرف مواد مخدر را شروع میکنید. اگر در سنین پایین شروع به مصرف مواد مخدر کنید، میتواند رشد مغز شما را تغییر دهد. این ممکن است احتمال اعتیاد به مواد مخدر را افزایش دهد.
موانع درمان. ممکن است به مراقبتهای مناسب برای سوءمصرف مواد مخدر دسترسی نداشته باشید. این میتواند خطر اعتیاد شما را بیشتر تحت تأثیر قرار دهد.
محلههای محروم. این مناطق ممکن است دسترسی محدودی به چیزهایی مانند غذای کافی و سطوح اولیه ایمنی داشته باشند. مردم این مناطق در معرض خطر کیفیت پایینتر سلامت هستند. تحقیقات نشان داده است که این نابرابریها با میزان بالاتر سوءمصرف مواد مخدر مرتبط هستند.
سطح استرس شما. استرس در محیط شما میتواند باعث اختلالاتی مانند اعتیاد به مواد مخدر شود. در موقعیتهای استرسزا، مانند مرگ یکی از عزیزان یا تغییر عمده دیگری در زندگی، بدن شما هورمونهای استروئیدی به نام گلوکوکورتیکوئیدها آزاد میکند. این میتواند منجر به تغییراتی در سیستمهای سراسر بدن شما شود. یکی از این سیستمها، سیستم پاداش مغز شماست.
وقتی هورمونهای استرس با سیستم پاداش شما تعامل میکنند، احتمال ابتلا به اعتیاد بیشتر میشود.
چگونه اپیژنتیک میتواند همچنان بر اعتیاد تأثیر بگذارد؟
کارشناسان معتقدند که روزی ممکن است بتوانند از یک گیرنده دوپامین به نام D2 استفاده کنند تا تشخیص دهند که آیا کسی به هروئین، کوکائین یا الکل معتاد خواهد شد یا خیر. برخی تصویربرداریهای مغزی نشان میدهد افرادی که گیرندههای D2 کمتری دارند، احتمال بیشتری دارد که به مواد مخدر معتاد شوند.
ژنهای شما تا حدودی تعیین میکنند که چه تعداد گیرنده D2 داشته باشید. اما عوامل محیطی نیز میتوانند بر این امر تأثیر بگذارند.
محققان همچنان در حال یادگیری چگونگی تعامل ژنها و محیط شما برای تأثیر بر خطر اعتیاد هستند. از طریق این تحقیق، آنها میتوانند به کاهش انگ اعتیاد، درمان سریعتر اعتیاد به مواد مخدر و ایجاد برنامههای پیشگیری و درمان فردی برای افراد مبتلا به اعتیاد کمک کنند.
