آنچه در این مطلب خواهید خواند
- آلرژی‌های تابستانی
- گرده گیاهان؛ مهم‌ترین عامل ایجاد آلرژی
- آلودگی هوا و مه‌دود؛ مشکل جدی در روزهای تابستانی
- حشرات نیش‌زن در تابستان فعال‌تر هستند
- عوامل میکروسکوپی در هوای گرم و مرطوب افزایش می‌یابند
- علائم آلرژی‌های تابستانی چیست؟
- آلرژی‌های تابستانی چگونه تشخیص داده می‌شوند؟
- آلرژی‌ها چگونه درمان می‌شوند؟
- چگونه فصل آلرژی را راحت‌تر سپری کنیم؟
- تغییرات آب‌وهوا و ارتباط آن با آلرژی
- آلرژی در فصل‌های مختلف سال
آلرژی‌های تابستانی
بهار تمام شده است، اما شما همچنان از گرفتگی بینی، آبریزش بینی و عطسه رنج می‌برید.
به فصل آلرژی‌های تابستانی خوش آمدید! این فصل حتی پس از پایان باران‌های آوریل و شکوفه‌های ماه مه نیز ادامه پیدا می‌کند.
بسیاری از عوامل ایجادکننده آلرژی در تابستان همان عواملی هستند که در بهار نیز باعث بروز علائم می‌شوند. با شناخت این عوامل می‌توانید اقدامات مناسبی برای پیشگیری از مواجهه با آن‌ها و کنترل علائم خود انجام دهید.
گرده گیاهان؛ مهم‌ترین عامل ایجاد آلرژی
معمولاً در اواخر بهار، دوره گرده‌افشانی درختان به پایان می‌رسد. پس از آن، علف‌ها و علف‌های هرز به مهم‌ترین عوامل ایجاد آلرژی‌های تابستانی تبدیل می‌شوند.
نوع گیاهان حساسیت‌زا به منطقه جغرافیایی بستگی دارد. برخی از گیاهانی که بیشتر باعث عطسه و آبریزش بینی می‌شوند، عبارت‌اند از:
علف‌های هرز:
- آمبروزیا یا رَگوید (Ragweed)
- کوکل‌وید (Cockleweed)
- تاج‌خروس وحشی (Pigweed)
- خار روسی (Russian thistle)
- درمنه یا سیج‌بِراش (Sagebrush)
- گیاهان غلتان یا تامبل‌وید (Tumbleweed)
علف‌ها:
- علف برمودا (Bermuda grass)
- علف‌های بلوگراس (Blue grasses)
- علف باغی (Orchard grass)
- علف ردتاپ (Redtop grass)
- علف بهاره معطر (Sweet vernal grass)
- علف تیموتی (Timothy grass)
رَگوید یکی از شایع‌ترین عوامل ایجاد آلرژی‌های تابستانی است. گرده‌های این گیاه می‌توانند با کمک باد صدها کیلومتر جابه‌جا شوند. بنابراین، حتی اگر این گیاه در محل زندگی شما رشد نکند، در صورت حساسیت به گرده آن، ممکن است با استنشاق گرده‌هایی که از مناطق دیگر منتقل شده‌اند، دچار علائم آلرژی شوید.
آلودگی هوا و مه‌دود؛ مشکل جدی در روزهای تابستانی
آلودگی هوا در تابستان می‌تواند علائم آلرژی را تشدید کند. یکی از آلاینده‌های مهم در این فصل، ازن سطح زمین است.
ازن سطح زمین در اثر واکنش‌های شیمیایی میان آلاینده‌های ناشی از اگزوز خودروها و سایر منابع آلاینده، تحت تأثیر نور خورشید، تشکیل می‌شود. تابش شدید خورشید در تابستان و وزش بادهای ضعیف می‌توانند موجب تجمع ازن و شکل‌گیری لایه‌هایی از آلودگی و مه‌دود در اطراف برخی شهرها شوند.
این شرایط ممکن است به‌ویژه در افرادی که به آلرژی یا آسم آلرژیک مبتلا هستند، باعث تشدید علائم تنفسی شود.
حشرات نیش‌زن در تابستان فعال‌تر هستند
زنبورها، زنبورهای زرد، زنبورهای درشت، مورچه‌های آتشین و برخی حشرات دیگر هنگام نیش زدن می‌توانند واکنش‌های آلرژیک ایجاد کنند. اگر فرد به نیش این حشرات حساسیت شدید داشته باشد، مواجهه با آن‌ها ممکن است یک وضعیت تهدیدکننده حیات ایجاد کند.
گزش یا نیش حشرات معمولاً علائم خفیفی مانند خارش و تورم موضعی ایجاد می‌کند؛ بااین‌حال، در برخی موارد واکنش آلرژیک شدید رخ می‌دهد.
در واکنش آلرژیک شدید، ممکن است فرد احساس کند گلویش در حال بسته شدن است یا زبانش متورم شود. سرگیجه، تهوع و شوک نیز از علائم احتمالی هستند. این وضعیت یک اورژانس پزشکی است و نیاز به دریافت فوری کمک پزشکی دارد.
عوامل میکروسکوپی در هوای گرم و مرطوب افزایش می‌یابند
کپک‌ها در محیط‌های مرطوب رشد می‌کنند؛ از جمله در زیرزمین‌ها، حمام‌ها و سایر نقاط نمناک خانه. هاگ‌های کپک می‌توانند وارد هوا شوند و در افراد حساس، واکنش آلرژیک ایجاد کنند.
مایت‌های گردوغبار نیز موجودات میکروسکوپی هستند که میزان فعالیت و جمعیت آن‌ها در تابستان می‌تواند افزایش یابد. این موجودات در محیط‌های گرم و مرطوب رشد می‌کنند و در محل‌هایی مانند تختخواب، پارچه‌ها و فرش‌ها زندگی می‌کنند.
ذرات و بقایای ناشی از فعالیت آن‌ها می‌توانند در هوا پراکنده شوند و علائمی مانند عطسه، خس‌خس سینه و آبریزش بینی ایجاد کنند.
علائم آلرژی‌های تابستانی چیست؟
علائم آلرژی‌های تابستانی تقریباً مشابه علائمی هستند که بسیاری از افراد در فصل بهار تجربه می‌کنند. این علائم عبارت‌اند از:
- آبریزش بینی
- اشک‌ریزش
- عطسه
- سرفه
- خارش چشم و بینی
- ایجاد تیرگی یا حلقه‌های تیره زیر چشم
شدت علائم ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و به نوع عامل حساسیت‌زا و میزان مواجهه با آن بستگی داشته باشد.
آلرژی‌های تابستانی چگونه تشخیص داده می‌شوند؟
پزشک ابتدا درباره علائم بیمار، زمان شروع آن‌ها و سابقه آلرژی پرس‌وجو می‌کند. سپس بر اساس شرایط بیمار، ممکن است درمان مناسب را توصیه کند یا او را برای بررسی‌های تخصصی‌تر به متخصص آلرژی ارجاع دهد.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
یکی از روش‌های تشخیص، آزمایش پوستی آلرژی است. در این روش، مقدار بسیار کمی از یک ماده حساسیت‌زا روی پوست یا در لایه سطحی آن، معمولاً در ناحیه ساعد یا پشت، قرار داده می‌شود. اگر فرد به آن ماده حساسیت داشته باشد، ممکن است برجستگی کوچک و قرمزی در محل آزمایش ایجاد شود.
آزمایش خون نیز می‌تواند برای بررسی حساسیت به مواد آلرژن و کمک به تشخیص آلرژی مورد استفاده قرار گیرد.
آلرژی‌ها چگونه درمان می‌شوند؟
برای کنترل علائم آلرژی، داروها و روش‌های درمانی مختلفی وجود دارد. برخی از داروها بدون نسخه پزشک در دسترس هستند، از جمله:
- آنتی‌هیستامین‌ها: برای کاهش علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی و خارش
- ضداحتقان‌ها: برای کاهش گرفتگی بینی
- اسپری‌های ضداحتقان بینی: برای کاهش موقت گرفتگی بینی؛ این اسپری‌ها نباید بیش از سه روز متوالی مصرف شوند، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
- اسپری‌های کورتیکواستروئیدی بینی: برای کاهش التهاب مخاط بینی
- قطره‌های چشمی: برای تسکین برخی علائم چشمی ناشی از آلرژی
- شست‌وشوی بینی: برای پاک‌سازی مخاط و کاهش تماس با مواد حساسیت‌زا
- دستگاه‌های زیست‌الکترونیکی کنترل علائم سینوسی: برخی دستگاه‌ها با استفاده از فناوری‌های الکترونیکی برای تسکین علائم سینوسی طراحی شده‌اند.
اگر داروهای بدون نسخه نتوانند علائم را به اندازه کافی کنترل کنند، پزشک ممکن است داروهای دیگری تجویز کند، از جمله:
- اسپری‌های کورتیکواستروئیدی بینی
- اسپری‌های ترکیبی بینی حاوی آنتی‌هیستامین و کورتیکواستروئید، مانند Ryaltris
- آنتاگونیست‌های گیرنده لکوترین (LTRAs)
- اسپری بینی ایپراتروپیوم بروماید، مانند Atrovent، که می‌تواند به کاهش آبریزش بینی کمک کند.
- ایمنی‌درمانی آلرژی: در این روش، مقادیر کنترل‌شده‌ای از ماده حساسیت‌زا به شکل تزریق، قرص یا قطره در اختیار بدن قرار می‌گیرد تا به‌تدریج تحمل سیستم ایمنی نسبت به آن افزایش یابد. انتخاب روش و برنامه درمانی به نوع آلرژی و شرایط بیمار بستگی دارد.
درمان نیش و گزش حشرات
در صورت بروز واکنش پس از نیش یا گزش حشرات، نوع درمان به شدت علائم بستگی دارد.
در واکنش آلرژیک شدید:
- اگر فرد اپی‌نفرین (آدرنالین) تزریقی در اختیار دارد، باید مطابق دستور پزشکی و برنامه اورژانسی خود از آن استفاده کند.
- بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید و کمک پزشکی فوری دریافت کنید.
- افرادی که در معرض خطر واکنش آلرژیک شدید هستند، باید طبق توصیه پزشک دو دوز اپی‌نفرین همراه داشته باشند.
در واکنش‌های خفیف:
- برای کاهش تورم، کمپرس سرد یا یخ پیچیده‌شده در پارچه را روی محل قرار دهید.
- اگر نیش حشره در پوست باقی مانده است، آن را خارج کنید.
- در صورت نیاز و با توجه به شرایط فرد، می‌توان از مسکن‌هایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کرد.
- کرم‌های موضعی مانند هیدروکورتیزون می‌توانند به کاهش خارش و ناراحتی کمک کنند. فرآورده‌های کالامین نیز برای تسکین خارش کاربرد دارند.
- آنتی‌هیستامین‌های خوراکی ممکن است به کاهش خارش کمک کنند.
چگونه فصل آلرژی را راحت‌تر سپری کنیم؟
با رعایت چند اقدام ساده می‌توان میزان مواجهه با عوامل حساسیت‌زا را کاهش داد و علائم آلرژی را بهتر کنترل کرد.
- در روزهایی که غلظت گرده گیاهان یا میزان آلودگی هوا بالاست، تا حد امکان در فضای بسته بمانید.
- درها و پنجره‌ها را بسته نگه دارید. استفاده از کولر و دستگاه تصفیه هوا می‌تواند به کاهش ورود و تجمع برخی مواد حساسیت‌زا در محیط خانه کمک کند.
- فیلترهای سیستم تهویه و کولر را مرتب تمیز یا در صورت نیاز تعویض کنید. قفسه‌های کتاب، دریچه‌های تهویه و سایر نقاطی را که گرده و گردوغبار در آن‌ها جمع می‌شود نیز به‌طور مرتب نظافت کنید.
- ملحفه‌ها، روبالشی‌ها و فرش‌های قابل شست‌وشو را مطابق دستور شست‌وشوی آن‌ها، ترجیحاً با آب گرم در صورت امکان، بشویید تا مایت‌های گردوغبار و سایر عوامل حساسیت‌زا کاهش یابند.
- پس از بازگشت از فضای بیرون، دوش بگیرید، موهای خود را بشویید و لباس‌هایتان را عوض کنید تا گرده‌ها و سایر ذرات حساسیت‌زا از بدن و لباس شما پاک شوند.
- خانه را به‌طور مرتب جاروبرقی بکشید و هنگام نظافت، در صورت نیاز از ماسک استفاده کنید. جارو کشیدن ممکن است گرده‌ها، هاگ‌های کپک و گردوغبار محبوس در فرش را در هوا پراکنده کند. استفاده از جاروبرقی مجهز به فیلتر HEPA می‌تواند به جمع‌آوری ذرات ریز کمک کند.
- هنگام چمن‌زنی از ماسک استفاده کنید تا استنشاق گرده علف‌ها کاهش یابد.
- رطوبت نسبی هوای خانه را حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد نگه دارید؛ زیرا رطوبت بالا شرایط مناسبی برای رشد کپک‌ها و افزایش مایت‌های گردوغبار فراهم می‌کند.
تغییرات آب‌وهوا و ارتباط آن با آلرژی
آلرژی فقط به تابستان محدود نمی‌شود و در فصل‌های دیگر سال نیز ممکن است بروز کند. شرایط آب‌وهوایی، از جمله گرما، سرما، خشکی هوا و رطوبت، می‌توانند بر شدت علائم آلرژی تأثیر بگذارند.
ارتباط میان آب‌وهوا و علائم فرد به نوع ماده حساسیت‌زایی بستگی دارد که به آن حساس است. برخی از نمونه‌های رایج عبارت‌اند از:
روزهای خشک و پرباد: باد می‌تواند گرده گیاهان را در هوا پراکنده کند و علائم تب یونجه یا رینیت آلرژیک را تشدید کند. افرادی که به گرده گیاهان حساسیت دارند، بهتر است در روزهای پرباد پنجره‌ها را بسته نگه دارند و مدت حضور خود را در فضای باز کاهش دهند.
روزهای بارانی یا مرطوب: رطوبت به رشد کپک‌ها در محیط‌های داخلی و خارجی کمک می‌کند. مایت‌های گردوغبار نیز در محیط‌های مرطوب بهتر رشد می‌کنند. بااین‌حال، برای افرادی که به گرده گیاهان حساسیت دارند، هوای مرطوب گاهی می‌تواند مفید باشد؛ زیرا رطوبت باعث سنگین‌تر شدن ذرات گرده و کاهش پراکندگی آن‌ها در هوا می‌شود.
هوای سرد: بسیاری از افراد مبتلا به آسم آلرژیک، به‌ویژه هنگام ورزش در فضای باز، با مشکل تنفس در هوای سرد مواجه می‌شوند. هوای سرد می‌تواند مجاری تنفسی را تحریک کرده و حمله سرفه یا تشدید علائم آسم را به دنبال داشته باشد.
هوای گرم: در روزهای گرم تابستان، آلودگی هوا ممکن است افزایش یابد. ازن سطح زمین و مه‌دود می‌توانند محرک‌های مهمی برای افراد مبتلا به آسم آلرژیک باشند و علائم تنفسی آن‌ها را تشدید کنند.
آلرژی در فصل‌های مختلف سال
هر فصل علاوه بر ویژگی‌های آب‌وهوایی خود، الگوی خاصی از عوامل حساسیت‌زا دارد.
بهار: در مناطق سردتر، برخی گیاهان از ماه فوریه یا مارس (بهمن یا اسفند) گرده‌افشانی را آغاز می‌کنند. گرده درختان نیز یکی از عوامل شایع بروز آلرژی‌های بهاری است.
پاییز: فصل گرده‌افشانی رَگوید معمولاً با نخستین یخبندان‌ها، اغلب در ماه اکتبر (مهر یا آبان)، به پایان می‌رسد. در مناطق سردتر، مشکلات ناشی از کپک‌ها ممکن است در پاییز بیشتر شود.
زمستان: در فصل زمستان، عوامل حساسیت‌زای داخل خانه، مانند شوره و ذرات پوستی حیوانات خانگی و مایت‌های گردوغبار، ممکن است اهمیت بیشتری پیدا کنند. علت این موضوع آن است که با سرد شدن هوا، افراد معمولاً زمان بیشتری را در محیط‌های بسته می‌گذرانند.
بنابراین، مشکلات ناشی از آلرژی مختص تابستان نیستند؛ هر فصل می‌تواند عوامل حساسیت‌زای خاص خود را داشته باشد. شناخت این عوامل و کاهش مواجهه با آن‌ها، در کنار تشخیص و درمان مناسب، می‌تواند به کنترل بهتر علائم در طول سال کمک کند.
