آنچه در این مطلب خواهید خواند
حساسیت به سالیسیلات‌ها چیست؟
حساسیت به سالیسیلات‌ها (Salicylate Allergy) که با عنوان‌های «عدم تحمل سالیسیلات» یا «حساسیت‌پذیری به سالیسیلات» نیز شناخته می‌شود، به واکنشی گفته می‌شود که در اثر تماس یا مواجهه با سالیسیلات‌ها، اسید سالیسیلیک یا ترکیبات شیمیایی مرتبط با آنها ایجاد می‌شود.
سالیسیلات‌ها به‌طور طبیعی در گیاهان وجود دارند و از ترکیبات طبیعی بسیاری از میوه‌ها، سبزیجات و ادویه‌ها به شمار می‌روند. سالیسیلات‌های مصنوعی نیز از ترکیبات اصلی آسپرین و برخی دیگر از داروهای تسکین‌دهنده درد هستند. علاوه بر این، سالیسیلات‌های طبیعی و مصنوعی در بسیاری از محصولات رایج بهداشتی و آرایشی یافت می‌شوند.
علائم حساسیت به سالیسیلات‌ها
علائم این حساسیت در افراد مختلف متفاوت است، اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- علائم شبیه آسم، مانند خس‌خس سینه و دشواری در تنفس
- سردرد
- گرفتگی یا احتقان بینی
- تغییر رنگ پوست
- خارش، بثورات پوستی یا کهیر
- تورم دست‌ها، پاها و صورت
- درد یا ناراحتی معده
- اگزما
- پولیپ بینی
- آبریزش بینی
- التهاب روده
- اسهال
- کولیت یا التهاب روده بزرگ
در موارد شدید، حساسیت به سالیسیلات‌ها ممکن است به آنافیلاکسی منجر شود؛ واکنشی شدید و بالقوه تهدیدکننده حیات که یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود. بااین‌حال، بروز آنافیلاکسی در ارتباط با حساسیت به سالیسیلات‌ها نادر است.
میزان سالیسیلات موجود در مواد مختلف می‌تواند متفاوت باشد. حتی در نمونه‌های مختلف از یک محصول واحد که از یک منبع تهیه شده‌اند نیز ممکن است تفاوت‌هایی وجود داشته باشد. همچنین، میزان حساسیت افراد به این ترکیبات یکسان نیست. افرادی که تحمل کمتری نسبت به سالیسیلات‌ها دارند، ممکن است در صورت دریافت مقادیری بیش از حد اندک از این ترکیبات، دچار واکنش شوند.
علل و عوامل خطر حساسیت به سالیسیلات‌ها
علت دقیق بروز حساسیت به سالیسیلات‌ها هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است. به‌طور کلی، واکنش‌های آلرژیک زمانی رخ می‌دهند که دستگاه ایمنی بدن به یک ماده غذایی یا ماده دیگری واکنش نشان دهد. این پاسخ ایمنی می‌تواند موجب التهاب و بروز علائم مختلف شود.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
احتمال بروز حساسیت به سالیسیلات‌ها در افراد زیر ممکن است بیشتر باشد:
- افرادی که اعضای خانواده‌شان سابقه ابتلا به آلرژی دارند.
- افرادی که به آلرژی‌های دیگر یا آسم مبتلا هستند.
- کودکان.
برخی متخصصان معتقدند که حساسیت به سالیسیلات‌ها ممکن است در بعضی موارد در بروز یا تشدید سایر آلرژی‌های غذایی و سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) نقش داشته باشد.
از چه موادی باید اجتناب کرد؟
افرادی که به سالیسیلات‌ها حساسیت دارند، باید از مصرف یا تماس با موادی که برای آنها واکنش ایجاد می‌کنند، خودداری کنند.
سالیسیلات‌ها در طیف گسترده‌ای از مواد غذایی، داروها و محصولات آرایشی و بهداشتی یافت می‌شوند.
مواد غذایی و محصولاتی که ممکن است حاوی سالیسیلات باشند
| مواد غذایی حاوی سالیسیلات‌ها | محصولاتی که ممکن است حاوی سالیسیلات باشند | ترکیبات حاوی سالیسیلات یا مرتبط با آنها |
|---|---|---|
| میوه‌ها: سیب، آووکادو، بلوبری، خرما، کیوی، هلو، تمشک، انجیر، انگور، آلو، توت‌فرنگی، گیلاس، گریپ‌فروت و آلو خشک. سبزیجات: یونجه، گل‌کلم، خیار، قارچ، تربچه، باقلا، بادمجان، اسفناج، کدو سبز، بروکلی و فلفل تند. سایر مواد غذایی و چاشنی‌ها: برخی انواع پنیر؛ گیاهان معطر، ادویه‌ها و پودرهای ادویه‌ای خشک؛ رب و سس گوجه‌فرنگی؛ سرکه؛ سس سویا؛ مربا و ژله. نوشیدنی‌ها: قهوه، شراب، آبجو، آب پرتقال، سایدر سیب، چای معمولی و دمنوش‌های گیاهی، رام و شری. مغزها و دانه‌ها: دانه کاج، بادام‌زمینی، پسته و بادام. شیرینی‌ها و سایر خوراکی‌ها: برخی آب‌نبات‌ها مانند آب‌نبات نعناعی و شیرین‌بیان، آدامس‌های نعناعی و خوشبوکننده‌های دهان با طعم نعناع، بستنی و ژلاتین. | عطرها و محصولات معطر؛ شامپوها و نرم‌کننده‌های مو؛ فرآورده‌های گیاهی؛ محصولات آرایشی و بهداشتی مانند رژ لب، لوسیون و پاک‌کننده‌های پوست؛ دهان‌شویه‌ها و خمیردندان‌های با طعم نعناع؛ کرم اصلاح؛ ضدآفتاب‌ها و لوسیون‌های برنزه‌کننده؛ کرم‌های موضعی تسکین‌دهنده دردهای عضلانی؛ آلکا-سلتزر (Alka-Seltzer)؛ پپتو-بیسمول (Pepto-Bismol). | آسپرین؛ اسید استیل‌سالیسیلیک (Acetylsalicylic acid)؛ رنگ‌ها و طعم‌دهنده‌های مصنوعی مواد غذایی؛ بنزوات‌ها (Benzoates)؛ اسید هیدروبنزوئیک (Hydrobenzoic acid)؛ سالیسیلات منیزیم (Magnesium salicylate)؛ منتول (Menthol)؛ نعناع (Mint)؛ اسید سالیسیلیک (Salicylic acid)؛ نعناع فلفلی (Peppermint)؛ فنیل‌اتیل سالیسیلات (Phenylethyl salicylate)؛ سالیسیلات سدیم (Sodium salicylate)؛ نعناع سبز (Spearmint). |
نکته مهم: وجود سالیسیلات‌ها در مواد غذایی و محصولات مختلف لزوماً به این معنا نیست که همه افراد باید از مصرف آنها خودداری کنند. میزان این ترکیبات می‌تواند از یک محصول به محصول دیگر متفاوت باشد و افراد نیز تحمل یکسانی نسبت به آنها ندارند. در صورت مشکوک بودن به حساسیت به سالیسیلات‌ها، بهتر است پیش از حذف گسترده مواد غذایی از رژیم روزانه یا قطع مصرف داروها، با پزشک مشورت کنید. هیچ داروی تجویزشده‌ای را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید.
