آنچه در این مطلب خواهید خواند
حساسیت به گربه چیست؟
زندگی با علائم حساسیت به گربه، چه خودتان به آن مبتلا باشید و چه یکی از اعضای خانواده‌تان، می‌تواند پرسش‌های زیادی ایجاد کند. آیا حساسیت به گربه می‌تواند علت علائم سرماخوردگی مداوم پسرتان باشد؟ آیا با وجود حساسیت خود، از اینکه در برابر اصرار دخترتان تسلیم شده و برای او یک بچه‌گربه خریده‌اید، پشیمان خواهید شد؟ آیا گربه‌ای که اصطلاحاً «ضدحساسیت» نامیده می‌شود، این امکان را فراهم می‌کند که حیوان خانگی مورد علاقه‌تان را بدون گرفتار شدن به عطسه و آبریزش بینی نگهداری کنید؟
در ادامه، با آنچه لازم است درباره حساسیت به گربه بدانید، از علل و درمان گرفته تا راه‌های پیشگیری از تماس با عوامل حساسیت‌زا، آشنا می‌شوید.
حساسیت ناشی از گربه می‌تواند علائم جسمی مختلفی ایجاد کند که بلافاصله ظاهر شوند یا بروز آن‌ها چند ساعت طول بکشد.
علائم حساسیت به گربه
حساسیت به گربه می‌تواند علائم گوناگونی ایجاد کند که موجب تحریک پوست و دستگاه تنفسی می‌شوند.
علائم حساسیت به گربه در بزرگسالان
علائم حساسیت به گربه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- سرفه و خس‌خس سینه
- کهیر یا بثورات پوستی در قفسه سینه و صورت
- قرمزی و خارش چشم‌ها
- قرمزی پوست در محل خراش، گازگرفتگی یا لیسیدن پوست توسط گربه
- آبریزش بینی، خارش بینی یا گرفتگی آن
- عطسه
علائم حساسیت به گربه ممکن است تنها چند دقیقه پس از تماس ظاهر شوند یا بروز آن‌ها چند ساعت طول بکشد.
بثورات پوستی ناشی از حساسیت به گربه
حساسیت به گربه که با عنوان «درماتیت آلرژیک» نیز شناخته می‌شود، می‌تواند علائم پوستی ایجاد کند. این علائم ممکن است شامل کهیر، اگزما یا خارش پوست باشند.
علائم حساسیت به گربه در نوزادان و کودکان نوپا
کودکانی که به گربه حساسیت دارند، علائمی مشابه بزرگسالان نشان می‌دهند؛ از جمله:
- خارش چشم‌ها
- عطسه
- آبریزش بینی
- تحریک و ناراحتی گلو
- علائم آسم، مانند سرفه، خس‌خس سینه و تنگی نفس
علائم شدید حساسیت به گربه
گاهی علائم حساسیت به گربه می‌توانند جدی باشند. حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از افراد مبتلا به آسم آلرژیک، پس از تماس با گربه دچار حملات شدید بیماری می‌شوند.
اگر دچار خس‌خس سینه هستید، نمی‌توانید از راه بینی نفس بکشید، در خوابیدن مشکل دارید یا دچار تنگی نفس شده‌اید، با پزشک تماس بگیرید یا فوراً کمک پزشکی دریافت کنید.
چه چیزی باعث بروز علائم حساسیت به گربه می‌شود؟
حدود ۱۰ درصد از جمعیت ایالات متحده به حیوانات خانگی حساسیت دارند و گربه‌ها از شایع‌ترین عوامل ایجادکننده این حساسیت هستند. حساسیت به گربه تقریباً دو برابر حساسیت به سگ شایع است.
برخلاف تصور رایج، مشکل اصلی موی گربه نیست. افرادی که به گربه حساسیت دارند، در واقع به پروتئین‌های موجود در بزاق، ادرار و شوره پوستی گربه حساس هستند. شوره پوستی به پوسته‌های خشک و جداشده از پوست گفته می‌شود.
همچنین اگر یکی دیگر از اعضای خانواده‌تان به حیوانات خانگی حساسیت داشته باشد، احتمال ابتلای شما به این نوع حساسیت بیشتر است.
چگونه این پروتئین‌های بسیار کوچک می‌توانند واکنشی آلرژیک و شدید در بدن ایجاد کنند؟
افراد مبتلا به آلرژی، سیستم ایمنی بیش‌ازحد حساس دارند. سیستم ایمنی بدن آن‌ها مواد بی‌ضرری مانند شوره پوست گربه را به‌اشتباه عوامل خطرناک تشخیص می‌دهد و به آن‌ها حمله می‌کند؛ همان‌طور که با باکتری‌ها یا ویروس‌ها مقابله می‌کند. علائم آلرژی، پیامدهای این واکنش بدن در برابر ماده حساسیت‌زا یا محرک هستند.
به این نکته توجه داشته باشید که حتی اگر خود گربه مستقیماً علائم حساسیت در شما ایجاد نکند، باز هم ممکن است به‌طور غیرمستقیم باعث تشدید آلرژی شود. گربه‌هایی که به فضای بیرون می‌روند، ممکن است گرده گیاهان، کپک‌ها و سایر مواد حساسیت‌زا را روی موهای خود به داخل خانه بیاورند.
چگونه بفهمم که به گربه حساسیت دارم؟
اگرچه علائم حساسیت به گربه ممکن است کاملاً مشخص به نظر برسند، همیشه خود گربه عامل اصلی علائم نیست. بهتر است تشخیص را با نظر پزشک تأیید کنید؛ زیرا نباید بدون اطمینان، گربه خانگی خود را مقصر بدانید.
آزمایش حساسیت به گربه
پزشک می‌تواند برای بررسی حساسیت، آزمایش پوستی یا آزمایش خون انجام دهد.
در آزمایش پوستی، پزشک مقادیر کمی از عصاره‌های خالص مواد حساسیت‌زا، مانند عصاره‌های تهیه‌شده از حیوانات، را با ایجاد خراش یا سوراخ بسیار سطحی وارد پوست می‌کند. این آزمایش معمولاً روی ساعد و گاهی روی بخش بالایی پشت انجام می‌شود.
پس از ۱۵ دقیقه، پزشک یا پرستار پوست را از نظر بروز واکنش‌های آلرژیک بررسی می‌کند. برای مثال، اگر به گربه حساسیت داشته باشید، ممکن است در محل ورود عصاره گربه، برجستگی قرمز و خارش‌داری ایجاد شود.
گاهی به دلیل بیماری‌های پوستی یا مصرف برخی داروها، انجام آزمایش پوستی امکان‌پذیر نیست. در چنین شرایطی، ممکن است پزشک آزمایش خون را پیشنهاد کند.
در این آزمایش، خون از نظر وجود پادتن‌های اختصاصی مرتبط با آلرژی به مواد حساسیت‌زای رایج، از جمله عوامل مربوط به حیوانات، بررسی می‌شود. این آزمایش همچنین می‌تواند میزان حساسیت بدن به یک ماده حساسیت‌زا را نشان دهد.
به یاد داشته باشید که آزمایش‌های آلرژی همیشه دقیق نیستند. پزشک ممکن است پیشنهاد کند برای چند ماه بدون گربه زندگی کنید تا مشخص شود آیا علائم حساسیت شما تغییر می‌کنند یا خیر.
درمان حساسیت به گربه
متأسفانه، راهی برای جلوگیری قطعی از ایجاد حساسیت وجود ندارد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که قرار گرفتن در معرض حیوانات خانگی در سنین پایین ممکن است احتمال ابتلا به حساسیت به حیوانات را در آینده کاهش دهد. از سوی دیگر، تماس با حیوان خانگی ممکن است علائم کودکانی را که از قبل مستعد ابتلا به آلرژی هستند، تشدید کند.
معمولاً می‌توان علائم حساسیت به گربه را با داروهای متداول ضدآلرژی کنترل کرد. پزشک ممکن است درمان‌های زیر را پیشنهاد کند.
داروهای حساسیت به گربه
آنتی‌هیستامین‌ها: این داروها بعضاً بدون نسخه در دسترس هستند و از جمله آن‌ها می‌توان به ستیریزین (Zyrtec)، دیفن‌هیدرامین (Benadryl)، فکسوفنادین (Allegra) و لوراتادین (Claritin) اشاره کرد. برخی آنتی‌هیستامین‌ها، مانند آزلاستین (Astelin)، به شکل اسپری بینی نیز عرضه می‌شوند.
ضداحتقان‌ها: داروهایی مانند پسودوافدرین (Sudafed) که بدون نسخه عرضه می‌شود، یا داروهای ضدآلرژی حاوی پسودوافدرین، مانند Allegra-D، Claritin-D و Zyrtec-D، در این گروه قرار می‌گیرند.
مطالب بیشتری برای شما داریم
موضوع موردنظر خود را انتخاب کنید و به مجموعه‌ای از مطالب پزشکی و سلامت دسترسی داشته باشید.
اسپری‌های استروئیدی بینی: این اسپری‌ها از راه‌های مختلفی بر علائم آلرژی یا آسم تأثیر می‌گذارند و از درمان‌های رایج آلرژی محسوب می‌شوند. بودزوناید (Rhinocort)، فلوتیکازون (Flonase) و تریامسینولون (Nasacort Allergy 24HR) از اسپری‌های استروئیدی هستند که بدون نسخه عرضه می‌شوند.
آمپول‌های ضدحساسیت به گربه
آمپول‌های ضدحساسیت نیز یکی دیگر از گزینه‌های درمانی هستند؛ اما همیشه مؤثر نیستند و تکمیل دوره درمان ممکن است چند سال طول بکشد. این روش برای کودکان زیر ۵ سال قابل استفاده نیست، ولی می‌تواند برای برخی افراد بسیار کمک‌کننده باشد. درباره مناسب بودن این روش درمانی با پزشک خود مشورت کنید.
درمان‌های خانگی
شست‌وشوی بینی نیز می‌تواند به کاهش علائم حساسیت به گربه کمک کند. برای خارج کردن مخاط غلیظ و مواد محرک از حفره‌های بینی و سینوس‌ها، از ظرف نتی‌پات یا بطری فشاری حاوی محلول شست‌وشوی نمکی استفاده کنید.
اگر محلول نمکی را در خانه تهیه می‌کنید، از آب تمیز استفاده کنید؛ مانند آب مقطر، آب جوشانده و خنک‌شده یا آب تصفیه‌شده. برای تصفیه آب، از فیلتری استفاده کنید که مورد تأیید مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها باشد و بتواند ذرات عفونی را به دام بیندازد.
پس از هر بار استفاده، وسیله را با آب تمیز بشویید و اجازه دهید در معرض هوا خشک شود.
کاهش خطر حساسیت به گربه
اگرچه درمان دارویی می‌تواند به کنترل حساسیت به گربه کمک کند، بهترین رویکرد ساده است: از گربه‌ها و شوره پوست آن‌ها دوری کنید. نکات زیر می‌توانند کمک‌کننده باشند.
کاهش تماس با گربه‌ها
از خود محافظت کنید. هنگام حضور در کنار گربه‌ها از ماسک تنفسی N95 استفاده کنید. اگر گربه را لمس کردید، دست‌های خود را با آب و صابون بشویید.
مراقب مهمانانی باشید که گربه دارند. حتی اگر مهمانان شما گربه‌هایشان را در خانه خود بگذارند، ممکن است شوره پوست گربه از طریق لباس و چمدان آن‌ها به خانه شما منتقل شود. این تماس غیرمستقیم در برخی افراد می‌تواند علائم شدید حساسیت به گربه ایجاد کند.
البته ممکن است پیروی از چنین توصیه‌ای سخت باشد. شاید فرزندانتان از قبل به یک بچه‌گربه وابسته شده باشند یا قصد نداشته باشید هرگز از گربه خود جدا شوید. اگر قرار است گربه در خانه بماند، می‌توانید اقدامات دیگری را نیز امتحان کنید.
اما اگر از قبل گربه دارید، منطقی‌ترین توصیه این است: اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان به گربه حساسیت دارید، نباید در خانه گربه نگهداری کنید.
از قبل برنامه‌ریزی کنید. اگر ناچار هستید در خانه‌ای اقامت کنید که گربه دارد، از صاحب خانه بخواهید چند هفته پیش از ورود شما، گربه را از اتاقی که قرار است در آن بخوابید، دور نگه دارد. همچنین، مصرف داروهای ضدآلرژی را از چند هفته قبل آغاز کنید. پس از شروع واکنش آلرژیک، کنترل علائم ممکن است دشوار باشد؛ اما مصرف دارو می‌تواند از بروز آن‌ها در وهله اول جلوگیری کند.
استفاده از فیلترهای هوای HEPA
دستگاه تصفیه هوای مرکزی و فیلترهای HEPA که روی دریچه‌های تهویه نصب می‌شوند، می‌توانند به جلوگیری از انتشار شوره پوست گربه در سراسر خانه کمک کنند.
استحمام و برس‌کشیدن منظم گربه
متخصصان هنوز مطمئن نیستند که استحمام گربه واقعاً مقدار مواد حساسیت‌زای آن را کاهش می‌دهد یا خیر. بااین‌حال، اگر حمام‌کردن گربه باعث ترس و ناراحتی شدید آن نمی‌شود، می‌توانید این روش را امتحان کنید و ببینید آیا علائم حساسیت کاهش می‌یابند یا خیر.
کاهش تماس با شوره پوست گربه
برای جلوگیری از تماس با شوره پوست گربه و کاهش علائم حساسیت، اقدامات دیگری نیز وجود دارد:
فاصله خود را حفظ کنید. تماس با گربه را محدود کنید. بهتر است یکی دیگر از اعضای خانواده مسئولیت نگهداری از گربه و کارهایی مانند تمیزکردن ظرف خاک آن را بر عهده بگیرد.
دسترسی گربه را به بخش‌های مشخصی از خانه محدود کنید. اجازه ندهید گربه آزادانه در همه قسمت‌های خانه رفت‌وآمد کند و تحت هیچ شرایطی آن را وارد اتاق خواب خود نکنید.
خانه را به‌طور کامل و مرتب تمیز کنید. شوره پوست گربه به همه‌جا منتقل می‌شود؛ بنابراین کف خانه را مرتب جارو و تی بکشید، فرش‌ها را جاروبرقی بکشید و اثاثیه را به‌طور منظم تمیز کنید. از جاروبرقی دارای فیلتر HEPA استفاده کنید، زیرا ممکن است فیلترهای معمولی نتوانند ذرات حساسیت‌زا را به‌اندازه کافی جذب کنند. فرش‌ها و پرده‌هایی را که می‌توانند شوره پوست گربه را در خود نگه دارند، از خانه خارج کنید.
گربه‌های به‌اصطلاح ضدحساسیت
اما درباره گربه‌هایی که اصطلاحاً «ضدحساسیت» نامیده می‌شوند، چه می‌توان گفت؟
گفته می‌شود برخی نژادها، مانند نژاد اسفینکس که تقریباً بدون مو است، در مقایسه با نژادهای دیگر کمتر احتمال دارد علائم حساسیت به گربه را ایجاد کنند. بااین‌حال، هر گربه‌ای می‌تواند مشکل‌ساز باشد؛ صرف‌نظر از نژاد، طول مو یا میزان ریزش موی آن.
بنابراین، اگر می‌دانید که شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان به گربه حساسیت دارید، نگهداری از گربه، بدون توجه به نژاد آن، تصمیم مناسبی نیست.
این روش‌ها ممکن است کمک‌کننده باشند، اما شاید کافی نباشند. اگر نگهداری از گربه سلامت شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان را به خطر می‌اندازد، هرقدر هم که دشوار باشد، باید به واگذار کردن آن فکر کنید.
همچنین تصور نکنید که با گذشت زمان به حساسیت عادت می‌کنید یا علائم آن به‌طور طبیعی بهبود می‌یابند. این احتمال وجود دارد که علائم شدیدتر شوند. حساسیتی که به‌خوبی کنترل نشده باشد، تنها زندگی را دشوار نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند خطر ابتلا به آسم را نیز افزایش دهد؛ بیماری‌ای که ممکن است جدی باشد.
بنابراین، علائم حساسیت به گربه را نادیده نگیرید و به پزشک مراجعه کنید. شما و پزشکتان می‌توانید بهترین راهکار را برای مدیریت این مشکل پیدا کنید.
جمع‌بندی
علائم حساسیت به گربه در اثر پروتئین‌های موجود در بزاق، ادرار و شوره پوست گربه ایجاد می‌شوند. حتی اگر به خود گربه حساسیت نداشته باشید، این حیوان می‌تواند سایر مواد حساسیت‌زا را از محیط بیرون به خانه منتقل کند.
اگرچه برخی نژادهای گربه «ضدحساسیت» نامیده می‌شوند، هر گربه‌ای می‌تواند علائم حساسیت ایجاد کند. این علائم شامل سرفه، خس‌خس سینه، خارش چشم‌ها و تحریک پوست هستند و اغلب مدت کوتاهی پس از تماس با گربه ظاهر می‌شوند.
برای تأیید حساسیت، به پزشک مراجعه کنید تا آزمایش‌های لازم انجام شوند. اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان به گربه حساسیت دارید، دوری از گربه‌ها را در نظر بگیرید.
گزینه‌های درمانی شامل آنتی‌هیستامین‌ها، ضداحتقان‌ها، اسپری‌های استروئیدی بینی و آمپول‌های ضدحساسیت هستند؛ بااین‌حال، پیشگیری از تماس با عوامل حساسیت‌زا همچنان بهترین راهکار است.
