اعتیاد به داروهای تجویزی: چه کسی در معرض خطر است؟

پزشک شما دارو تجویز می‌کند و شما آن را طبق دستور مصرف می‌کنید. قرار است به همین ترتیب پیش برود. اگر داروهای تجویزی را به دلیل دیگری، مانند سرخوشی، مصرف کنید، این سوءمصرف محسوب می‌شود.

سوءمصرف داروهای تجویزی یک مشکل رو به رشد در ایالات متحده است. بیش از 20 درصد از افراد 12 سال و بالاتر به دلایل غیرپزشکی از داروهای تجویزی استفاده کرده‌اند. اما همه کسانی که این داروها را مصرف می‌کنند – یا حتی برای مدت کوتاهی آنها را مورد سوءمصرف قرار می‌دهند – معتاد نمی‌شوند.

علل و عوامل خطر: چه کسی معتاد می‌شود؟

هیچ راهی برای پیش‌بینی اینکه چه کسی معتاد می‌شود وجود ندارد. اعتیاد یک بیماری پیچیده است که به دلایل زیادی از جمله سبک زندگی و ژن‌های شما ایجاد می‌شود. اما اغلب زمانی شروع می‌شود که شما شروع به استفاده از داروهای تجویزی برای چیزی غیر از هدف تجویز شده توسط پزشک خود می‌کنید. این ممکن است تمایل به موارد زیر باشد:

• افزایش تمرکز ذهنی برای مدرسه یا محل کار
• کاهش اضطراب اجتماعی
• کمتر بخورید و لاغر شوید
• افزایش هوشیاری
• احساس “وزوز” یا سرخوشی کنید
• آرامش یا کاهش استرس
• آزمایش با حالت‌های ذهنی مختلف
• جلوگیری از علائم ترک ناشی از مصرف منظم
• جلب رضایت یک گروه اجتماعی

علاوه بر این، کارشناسان دریافته‌اند که احتمال اعتیاد در برخی افراد بیشتر است. اگر موارد زیر را دارید:

اعتیاد به الکل، دخانیات یا سایر مواد مخدر : اگر با مواد مخدر دست و پنجه نرم کرده‌اید، احتمال اعتیاد شما بیشتر است. همین امر در مورد دخانیات و الکل نیز صدق می‌کند.

سابقه خانوادگی اعتیاد: داشتن یک عضو خانواده که مشکل مواد مخدر یا الکل دارد، احتمال ابتلای شما را نیز افزایش می‌دهد. ممکن است ژن‌هایی را به ارث برده باشید که شما را در معرض خطر قرار می‌دهند: تحقیقات نشان می‌دهد که حداقل نیمی از احتمال معتاد شدن شما به عوامل ژنتیکی مرتبط است.

سن شما: سوءمصرف داروهای تجویزی بیشتر در بزرگسالان جوان رایج است. در واقع، ۱۲٪ از افراد ۱۸ تا ۲۵ ساله به دلایل غیرپزشکی این داروها را مصرف کرده‌اند. چرا؟ جوانان بیشتر احتمال دارد که این داروها را امتحان کنند. آنها ممکن است برای سرخوشی از مسکن استفاده کنند یا برای مطالعه بهتر از یک داروی محرک استفاده کنند.

بیماری روانی : شرایطی مانند اضطراب ، افسردگی یا اختلال استرس پس از سانحه، احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد. دلیل این امر آن است که برخی داروهای تجویزی مانند مسکن‌های افیونی می‌توانند این پریشانی عاطفی را کاهش دهند. این داروها به بخش‌های کوچکی از اعصاب شما متصل می‌شوند و احساس درد عاطفی را مسدود می‌کنند. این می‌تواند نگرانی یا غم شما را کاهش دهد. بنابراین، اگر برای شکستگی پا مسکن تجویز شده باشد، ممکن است وسوسه شوید که حتی پس از بهبودی آن، به مصرف آن ادامه دهید.

دسترسی به داروهای تجویزی: برای معتاد شدن، باید مواد مخدر در دسترس داشته باشید. اغلب اوقات، افراد به دلایل زیر به آنها دسترسی پیدا می‌کنند:

• یک پزشک آنها را تجویز کرده است. شما برای جراحی بد کمر یا زانویتان نسخه نوشته‌اید. این به این معنی نیست که معتاد خواهید شد، اما می‌تواند احتمال آن را افزایش دهد. تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که مشکلات سلامتی و درد حاد یا مزمن دارند، بیشتر احتمال دارد که از داروهای تجویزی سوء استفاده کنند. اما پزشکان خطر اعتیاد را بهتر درک می‌کنند و در مورد نوشتن نسخه محتاط‌تر هستند. آنها همچنین مصرف آنها را از نزدیک کنترل می‌کنند.
• یکی از اعضای خانواده شما داروهای تجویزی مصرف می‌کند یا سوءمصرف دارد.
• شما در منطقه یا جامعه‌ای زندگی می‌کنید که سوءمصرف مواد مخدر وجود دارد. ممکن است تحت فشار همسالان برای مصرف مواد مخدر قرار بگیرید یا دیگران را در حال مصرف داروهای تجویزی ببینید.

ریسک خود را کاهش دهید

چند مرحله وجود دارد که می‌توانید انجام دهید:

• با پزشک خود همکاری نزدیکی داشته باشید. اگر دارویی تجویز کردند، در مورد عوامل خطر خود به آنها بگویید. آنها می‌توانند اقداماتی انجام دهند تا مطمئن شوند که داروها را طبق دستورالعمل مصرف می‌کنید.
• داروهای تجویزی را به درستی دور بریزید. داروهای قدیمی را در کابینت داروهای خود رها نکنید. از داروساز خود بپرسید که چگونه این کار را با خیال راحت انجام دهید.
• خود و دیگران را آموزش دهید. به نظر ساده می‌آید، اما اگر از خطرات داروهای تجویزی اطلاعی نداشته باشید، احتمال سوءاستفاده از آنها بیشتر است. به فرزندانتان در مورد سوءاستفاده آموزش دهید. این می‌تواند از سنین پایین شروع شود: شش درصد از کودکان ۱۲ تا ۱۷ ساله، داروی تجویزی را برای مصارف غیرپزشکی مصرف کرده‌اند.