علل و درمان آکنه چیست؟

اکثر افراد تا حدودی دچار آکنه – شایع‌ترین بیماری پوستی – می‌شوند، اما این بیماری در درجه اول نوجوانان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، زیرا آنها دچار تغییرات هورمونی می‌شوند.

آکنه ممکن است خفیف (تعداد کم و گاه به گاه جوش)، متوسط ​​(پاپول‌های التهابی) یا شدید (ندول‌ها و کیست‌ها) باشد. درمان به میزان وخامت بیماری بستگی دارد.

چه چیزی باعث آکنه می‌شود؟

هیچ عامل واحدی باعث آکنه نمی‌شود. آکنه زمانی اتفاق می‌افتد که غدد چربی (سباسه) در دوران بلوغ فعال می‌شوند و توسط هورمون‌های مردانه از غدد فوق کلیوی در پسران و دختران تحریک می‌شوند. چربی یک ماده طبیعی است که پوست را روان و محافظت می‌کند . تحت شرایط خاص، سلول‌هایی که نزدیک به سطح پوست هستند، دهانه غدد چربی را مسدود کرده و باعث تجمع چربی در زیر آن می‌شوند. این چربی، باکتری‌هایی را که در پوست همه زندگی می‌کنند، تحریک می‌کند. این باکتری‌ها عموماً مشکلی ایجاد نمی‌کنند، اما وقتی تحریک می‌شوند، تکثیر می‌شوند. این امر باعث التهاب بافت‌های اطراف می‌شود.

اگر التهاب نزدیک سطح پوست باشد، یک برآمدگی بدون چرک ایجاد می‌شود؛ اگر عمیق‌تر باشد، یک جوش چرکی (پوسچول) ایجاد می‌شود؛ و اگر عمیق‌تر باشد، یک کیست است. اگر چربی به سطح پوست نفوذ کند، نتیجه یک “جوش سرسفید” است. اگر چربی اکسید شود (یعنی تحت تأثیر اکسیژن هوا قرار گیرد)، چربی از سفید به سیاه تغییر می‌کند و نتیجه یک “جوش سرسیاه” است. مکان‌های رایج برای آکنه صورت، سینه، شانه‌ها، گردن و پشت هستند – جایی که غدد چربی قرار دارند.

موارد دیگری که ممکن است باعث ایجاد آکنه شوند یا نشوند عبارتند از:

• وراثت: به استثنای آکنه بسیار شدید، اکثر افراد دقیقاً مانند والدین خود دچار مشکل نمی‌شوند. تقریباً همه در برهه‌ای از زندگی مقداری آکنه دارند.
• غذا: در سراسر جهان، والدین به نوجوانان می‌گویند که از پیتزا، شکلات ، غذاهای چرب و سرخ‌شده و هله‌هوله پرهیز کنند. اگرچه این غذاها ممکن است برای سلامت کلی مفید نباشند، اما باعث آکنه نمی‌شوند یا آن را بدتر نمی‌کنند. با این حال، مطالعات نشان می‌دهد که لبنیات و غذاهای با شاخص گلیسمی بالا می‌توانند باعث آکنه شوند.
• آلودگی: برخی افراد پوست چرب‌تری نسبت به دیگران دارند (همانطور که در بالا ذکر شد، جوش‌های سرسیاه روغن اکسید شده هستند، نه آلودگی). عرق باعث آکنه نمی‌شود. با این حال، پس از ورزش، تجمع باکتری‌ها افزایش می‌یابد، بنابراین دوش گرفتن توصیه می‌شود. از سوی دیگر، شستشوی بیش از حد می‌تواند پوست را خشک و تحریک کند.
• هورمون‌ها: اکثر زنان به صورت دوره‌ای دچار آکنه می‌شوند. برخی از قرص‌های ضدبارداری خوراکی به تسکین آکنه کمک می‌کنند، اما برخی دیگر ممکن است آکنه را بدتر کنند. از پزشک خود بپرسید کدام یک برای شما مناسب‌تر است.
• لوازم آرایشی: اکثر محصولات آرایشی و مراقبت از پوست ، منافذ پوست را مسدود نمی‌کنند (کومدوژنیک نیستند). آن‌هایی که با عنوان «بر پایه آب» یا «بدون روغن» (غیرکومدوژنیک) فهرست شده‌اند، انتخاب‌های بهتری هستند.

گاهی اوقات، عوامل مؤثر ممکن است عبارتند از:

• فشار: در برخی افراد، فشار ناشی از کلاه ایمنی، تلفن همراه، چانه‌بند، یقه و موارد مشابه می‌تواند آکنه را تشدید کند.
• داروها: برخی داروها ممکن است باعث ایجاد یا بدتر شدن آکنه شوند، مانند داروهایی که حاوی یدیدها، برومیدها یا استروئیدهای خوراکی یا تزریقی هستند (چه پردنیزون تجویز شده توسط پزشک و چه استروئیدهایی که بدنسازان یا ورزشکاران مصرف می‌کنند). با این حال، اکثر موارد آکنه مربوط به دارو نیستند.
• مشاغل: در برخی مشاغل، قرار گرفتن در معرض محصولات صنعتی مانند روغن‌های برش (که با تجهیزات برش و حفاری صنعتی استفاده می‌شوند) ممکن است باعث ایجاد آکنه شود.

آکنه چگونه درمان می‌شود؟

چهار نوع دارو برای درمان آکنه مؤثر بوده‌اند: آنتی‌بیوتیک‌ها ، بنزوئیل پراکسید، رتینوئیدها و برخی هورمون‌ها. اکثر افراد بسته به میزان وخامت آکنه خود، حداقل به یک یا دو دارو نیاز دارند.

• بنزوئیل پراکسید — که به صورت محصولات بدون نسخه (مثل Clearasil ، Stridex) و با نسخه (مثل Benoxyl، PanOxyl ، Persa gel ) موجود است — باکتری‌های سطحی را که اغلب آکنه را تشدید می‌کنند، هدف قرار می‌دهد. سوزش (خشکی) یک عارضه جانبی رایج است.
• رتینوئیدها (مشتقات ویتامین A)، مانند دیفرین، رتین-A و تازوراک، جوش‌های سرسیاه و سرسفید، اولین ضایعات آکنه و همچنین پاپول‌ها و پاسچول‌های التهابی را درمان می‌کنند. تری‌فاروتن (آکلیف) می‌تواند برای درمان آکنه شدید به نام آکنه ولگاریس استفاده شود. در مورد همه رتینوئیدها، شایع‌ترین عوارض جانبی خشکی، سوزش و افزایش خطر آفتاب سوختگی است. در حالی که اکثر آنها فقط با نسخه پزشک قابل تهیه هستند، اکنون یک نسخه بدون نسخه از دیفرین نیز موجود است.
• آنتی‌بیوتیک‌ها، چه به صورت موضعی روی پوست (کلیندامایسین ، اریترومایسین ، مینوسیکلین) و چه به صورت خوراکی (تتراسایکلین و مشتقات آن، تری متوپریم – سولفامتوکسازول) باکتری‌های سطحی را کنترل کرده و التهاب پوست را کاهش می‌دهند. آنتی‌بیوتیک‌ها در ترکیب با بنزوئیل پراکسید یا رتینوئیدها مؤثرتر هستند. ایزوترتینوئین رتینوئید خوراکی (آبسوریکا، امنستیم، کلاراویس، میوریسان و زناتان) برای افرادی که آکنه شدید (ندولار یا کیستیک) یا گسترده دارند، در نظر گرفته شده است. ایزوترتینوئین اندازه غدد چربی، منشأ آکنه، را کوچک می‌کند. بدون غدد چربی فعال و حجیم، آکنه به طور فعال کاهش می‌یابد. عوارض جانبی می‌تواند شامل خشکی پوست ، افزایش کلسترول و تری گلیسیرید و نقص‌های مادرزادی باشد. زنان در سن باروری باید قبل، حین و بعد از درمان (حدود یک ماه) با ایزوترتینوئین، از روش‌های پیشگیری از بارداری استفاده کنند . استفاده از ایزوترتینوئین نیاز به آزمایش‌های دقیق (کلسترول، بارداری، تری‌گلیسیرید، عملکرد کبد و عملکرد مغز استخوان) و پیگیری برای دوره تجویز شده (5 ماه یا بیشتر) دارد. این دارو برای شدیدترین یا گسترده‌ترین انواع آکنه که به سایر درمان‌ها پاسخ نمی‌دهند، تجویز می‌شود.
• هورمون درمانی ممکن است برای برخی از زنان مبتلا به آکنه مفید باشد، به خصوص برای کسانی که علائم و نشانه‌های ( قاعدگی‌های نامنظم ، نازک شدن مو) ناشی از افزایش آندروژن (هورمون مردانه) را دارند. هورمون درمانی شامل استروژن و پروژسترون با دوز پایین (قرص‌های ضدبارداری) یا داروهای ضد آندروژن مانند آلداکتون (اسپیرونولاکتون) – خوراکی یا کلاسکوترون (وینلوی) – موضعی است. وینلوی را می‌توان هم در مردان و هم در زنان استفاده کرد زیرا یک مسدودکننده آندروژن موضعی پوست است.

آیا می‌توان از آکنه پیشگیری کرد؟

برای جلوگیری از آکنه و کاهش آسیب به پوست، این نکات را دنبال کنید:

• پاک‌کننده‌ای را انتخاب کنید که مخصوص آکنه فرموله شده باشد. این محصولات اغلب حاوی اسید سالیسیلیک یا بنزوئیل پراکسید هستند که به از بین بردن زخم‌های آکنه کمک می‌کنند.
• صورت خود را به آرامی تمیز کنید. مالش و سایش شدید می‌تواند باعث آسیب به ناحیه جوش شود. این کار ممکن است آکنه را بدتر کند یا باعث ایجاد جای زخم شود. هنگام شستن صورت، از دست یا پد پنبه‌ای استفاده کنید. پارچه حوله‌ای یا اسفنج سفت (مانند لیف) ممکن است باعث پارگی زخم‌های آکنه شود.
• اگر نیاز به استفاده از مرطوب‌کننده دارید، فقط از مرطوب‌کننده‌های سبک و غیرکومدوژنیک استفاده کنید که آکنه را تشدید نمی‌کنند.
• اگر از آرایش استفاده می‌کنید، مطمئن شوید که کرم پودر بدون چربی است. آرایش غلیظ یا سایر محصولات آرایشی که منافذ پوست را مسدود می‌کنند، ممکن است باعث تشدید آکنه شوند.