۱. ویتیلیگو (پیسی)
ویتیلیگو را میتوان با دو نوع نوردرمانی درمان کرد:
- اشعه فرابنفش B با باند باریک (NB-UVB): بیمار درون یک کابین یا جعبه نوری قرار میگیرد یا پزشک با استفاده از لیزر، نور را مستقیماً روی نواحی درگیر اعمال میکند.
- روش PUVA: ترکیبی از اشعه فرابنفش A (UVA) و دارویی به نام «پسورالن» است. نور UVA میتواند از طریق دستگاههای مخصوص یا نور خورشید تأمین شود.
هر دو روش در بازگرداندن رنگدانههای پوست حدود ۷۰ درصد اثربخشی دارند، اما درمان PUVA ممکن است خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهد.
۲. پسوریازیس
نوردرمانی برای انواع مختلف پسوریازیس از جمله:
- پسوریازیس پلاکی
- پسوریازیس کف دست و پا
- پسوریازیس ناخن
- پسوریازیس پوست سر
کاربرد دارد.
نور NB-UVB با کاهش سرعت رشد سلولهای پوستی، تنظیم فعالیت بیشازحد سیستم ایمنی و کاهش التهاب و خارش به بهبود علائم کمک میکند. همچنین پزشکان میتوانند از روش PUVA استفاده کنند. در این روش، بیمار پیش از قرار گرفتن در معرض نور UVA، پسورالن را به صورت خوراکی مصرف میکند یا در محلول حاوی این دارو استحمام میکند.
۳. اسکلرودرمی
در اسکلرودرمی، پوست سفت و ضخیم میشود. اگر این سفتی به لایههای عمقی پوست گسترش یابد، پزشک ممکن است فوتوتراپی UVA-1 را تجویز کند.
این نوع نور به لایههای عمیقتر پوست نفوذ کرده و میتواند:
- بافتهای اسکار و سفتشده را نرمتر کند.
- خارش را کاهش دهد.
همچنین نوعی درمان نوری به نام نور پالسی شدید (IPL) میتواند به بهبود برخی از لکههای تیره پوستی کمک کند.
۴. اختلال عاطفی فصلی (SAD)
اختلال عاطفی فصلی نوعی افسردگی است که معمولاً هر سال در یک زمان مشخص، اغلب در فصلهایی که نور طبیعی روز کمتر است، رخ میدهد.
استفاده از لامپهای نوردرمانی با نور سفید و پرشدت میتواند علائم این اختلال را کاهش دهد. این نور باعث افزایش ترشح هورمونهای ملاتونین و سروتونین میشود که در تنظیم خواب و خلقوخو نقش دارند.
برای تهیه این لامپها معمولاً نیازی به نسخه پزشک نیست و اغلب توصیه میشود روزانه حدود ۳۰ دقیقه در معرض نور آن قرار بگیرید.
۵. افسردگی
نوردرمانی با نور روشن میتواند در درمان افسردگیهای غیر فصلی نیز مؤثر باشد. پزشک ممکن است این روش را همراه با دارودرمانی تجویز کند.
مدت معمول هر جلسه نوردرمانی حدود ۳۰ دقیقه در روز است.
۶. آکنه (جوش صورت)
متخصصان پوست میتوانند با استفاده از لیزر و نوردرمانی آکنه را درمان کنند.
روشهای رایج شامل:
- نور آبی یا قرمز برای از بین بردن باکتریهای مولد آکنه و کاهش جوشها
- نور پالسی شدید (IPL) برای کاهش چربی پوست، پاکسازی سلولهای مرده و باز کردن منافذ مسدودشده
البته نوردرمانی برای همه افراد مؤثر نیست. همچنین دستگاههای خانگی با نور قرمز یا آبی و توان کمتر نیز در دسترس هستند.
۷. درد
نوردرمانی با نور قرمز که از طول موجهای پایین نور قرمز استفاده میکند، میتواند به کاهش دردهای ناشی از اختلالات عضلانی و اسکلتی کمک کند.
این روش ممکن است در کاهش موارد زیر مؤثر باشد:
- کمردرد
- گردندرد
- درد ناشی از آرتروز
- آرتریت روماتوئید
- سندرم تونل کارپال
- برخی مشکلات و دردهای دندانی
۸. اختلالات خواب
استفاده از جعبههای نوردرمانی میتواند به تنظیم مجدد چرخه خواب و بیداری کمک کند.
این دستگاهها نور طبیعی روز را شبیهسازی میکنند، بدون آنکه از اشعه مضر فرابنفش (UV) استفاده شود. پزشک میتواند مدت زمان مناسب استفاده روزانه را برای هر فرد تعیین کند.
۹. زوال عقل (دمانس)
مطالعات نشان دادهاند که قرار گرفتن افراد مبتلا به دمانس در محیطهایی با نور روزِ شبیهسازیشده یا نور طبیعی کافی در طول روز میتواند:
- کیفیت خواب را بهبود بخشد.
- بیقراری و تحریکپذیری را کاهش دهد.
این تأثیرات با گذشت زمان بیشتر میشوند. همچنین نوردرمانی میتواند به کاهش افسردگی و کند شدن روند پیشرفت برخی علائم دمانس کمک کند.
۱۰. مایکوزیس فونگوئیدس
مایکوزیس فونگوئیدس نوعی لنفوم سلول T است که میتواند باعث ایجاد بثورات پوستی و زخم شود.
بسته به مرحله بیماری و ضخامت ضایعات پوستی، درمان با:
- نور NB-UVB
- یا روش PUVA
ممکن است گزینه مناسبی باشد. این روشها در از بین بردن سلولهای سرطانی بین ۶۰ تا ۹۰ درصد اثربخشی دارند.
۱۱. مورفهآ (Morphea)
مورفهآ یک بیماری پوستی است که باعث ایجاد لکههای قرمز، سفید یا نواحی سفت و بدون درد روی پوست میشود.
در موارد شدید که بخش وسیعی از بدن را درگیر میکند، پزشک ممکن است برای کاهش علائم، نوردرمانی با اشعه فرابنفش را تجویز کند.
۱۲. بیماری پوستی پیوند علیه میزبان (cGVHD)
این عارضه ممکن است پس از پیوند سلولهای بنیادی یا مغز استخوان رخ دهد؛ زمانی که سلولهای پیوندی به بافتهای بدن گیرنده حمله میکنند.
اگر پوست درگیر شود، نوردرمانی معمولاً اولین انتخاب درمانی نیست، اما تحقیقات نشان دادهاند که انواع مختلف نوردرمانی شامل:
- PUVA
- UVA-1
- UVB
میتوانند در کنترل بیماری و ایجاد دورههای بهبودی (Remission) مؤثر باشند.
جمعبندی
نوردرمانی روشی درمانی است که در طیف گستردهای از بیماریهای پوستی، اختلالات خلقی، مشکلات خواب، دردهای عضلانیاسکلتی و حتی برخی بیماریهای سرطانی و خودایمنی کاربرد دارد. نوع نور، مدت درمان و تعداد جلسات باید توسط پزشک متخصص و متناسب با شرایط هر بیمار تعیین شود.
