شایعترین بیماریهای پوستی شبیه اگزما
اگزما با خشکی، ترکخوردگی، قرمزی و خارش پوست همراه است. با این حال، چندین بیماری پوستی دیگر نیز وجود دارند که میتوانند ظاهری شبیه اگزما داشته باشند، در حالی که در واقع اگزما نیستند.
اگزما مجموعهای از بیماریهاست که باعث تحریک، التهاب و خارش پوست میشود. پزشک ممکن است از اصطلاح درماتیت آتوپیک استفاده کند که شایعترین نوع اگزما محسوب میشود. اگزما بیشتر در دوران کودکی دیده میشود، اما بزرگسالان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.
علائم اگزما و محل بروز آنها در بدن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کنید:
- خارش
- پوست خشک و حساس
- نواحی زبر یا پوستهپوسته
- لکههای قرمز روی پوست روشن
- لکههای خاکستری یا قهوهای مایل به بنفش روی پوست تیره
- ترشح یا ایجاد دلمه به دنبال خاراندن
- تورم
چندین بیماری شایع پوستی میتوانند شبیه اگزما باشند؛ بنابراین مراجعه به پزشک عمومی، متخصص پوست یا متخصص آلرژی برای تشخیص دقیق ضروری است. پزشک ممکن است آزمایشهایی مانند موارد زیر را درخواست کند:
- بیوپسی (نمونهبرداری از پوست)
- کشتهای پوستی
- خراش پوستی
- تست پچ (آزمون حساسیت تماسی)
ممکن است مشخص شود که شما به یکی از بیماریهای زیر مبتلا هستید که شبیه اگزما هستند، اما اگزما محسوب نمیشوند:
پسوریازیس (Psoriasis)
این بیماری مزمن تا حدی ناشی از حمله اشتباه سیستم ایمنی به پوست است. هم پسوریازیس و هم اگزما میتوانند علائمی مانند موارد زیر ایجاد کنند:
- لکههای قرمز و پوستهپوسته
- پوست خشک و ترکخورده
- خارش
با این حال، ضایعات اگزما معمولاً نازکتر از ضایعات پسوریازیس هستند. همچنین در اگزما ممکن است از پوست مایع ترشح شود، در حالی که این حالت در پسوریازیس کمتر دیده میشود.
گال (Scabies)
گال یک بیماری واگیردار است که زمانی رخ میدهد که انگلهای ریزی به نام مایت به لایه سطحی پوست نفوذ کرده و تخمگذاری میکنند. علائم آن میتواند شامل خارش شدید و بثوراتی شبیه جوش باشد. همانند اگزما، ممکن است ضایعات پوستهپوسته نیز ایجاد شود.
برخلاف اگزما، خارش ناشی از گال معمولاً شبها شدیدتر میشود. همچنین ممکن است خطوط باریک، برجسته و مارپیچی به رنگ سفید مایل به خاکستری یا همرنگ پوست مشاهده شود که محل حرکت مایتها را نشان میدهد.
کهیر (Hives)
کهیر به صورت برجستگیهای قرمز یا صورتی ظاهر میشود که میتوانند کوچک یا بزرگ باشند و به صورت منفرد یا گروهی بروز کنند. مانند اگزما معمولاً خارش دارند، اما برخلاف اگزما اغلب ظرف ۲۴ ساعت از بین میروند؛ هرچند ممکن است ضایعات جدید برای هفتهها یا بیشتر ظاهر شوند.
تفاوت دیگر این است که کهیر میتواند باعث تورم لبها، پلکها و گلو شود.
آلرژیها
در برخی افراد، اگزما به دلیل تماس با آلرژنهایی مانند شوره حیوانات خانگی یا مایتهای گرد و غبار تشدید میشود. با این حال، عوامل بسیاری مانند برخی پارچهها، صابونها و مواد شوینده نیز میتوانند باعث بروز یا تشدید اگزما شوند؛ بنابراین همیشه آلرژی علت اصلی نیست.
هم اگزما و هم آلرژی میتوانند باعث خشکی، ترکخوردگی، قرمزی و خارش پوست شوند، اما آلرژیها ممکن است علائم زیر را نیز ایجاد کنند:
- عطسه و آبریزش یا گرفتگی بینی
- خارش یا اشکریزش چشمها
- سرفه یا خسخس سینه
- تورم زبان، لبها یا صورت
عفونت قارچی پوست (Ringworm)
این عفونت واگیردار قارچی باعث ایجاد ضایعات حلقهایشکل میشود که بهتدریج به سمت بیرون گسترش مییابند. در پوست روشن، این ضایعات ممکن است صورتی یا قرمز باشند و در پوست تیره، قهوهای یا خاکستری به نظر برسند.
ضایعات معمولاً حاشیهای برجسته و موجدار دارند و با درمان، مرکز آنها زودتر بهبود مییابد.
آکنه (Acne)
آکنه میتواند اشکال مختلفی داشته باشد، از جمله:
- سرسفیدها: ضایعات سفید یا همرنگ پوست
- سرسیاهها: نقاط سیاه کوچک شبیه ذرات آلودگی
- جوشها: برجستگیهای کوچک و ملتهب که ممکن است حاوی چرک باشند
- ندولها یا کیستها: ضایعات عمقی و دردناک؛ کیستها حاوی چرک هستند اما ندولها خیر
درماتیت تماسی و درماتیت سبورئیک
اینها انواع دیگری از اگزما هستند. مانند درماتیت آتوپیک، میتوانند باعث التهاب، تحریک و خارش پوست شوند.
درماتیت تماسی ممکن است با سوزش و ایجاد تاول همراه باشد. امکان ابتلا همزمان به درماتیت آتوپیک و درماتیت تماسی وجود دارد.
درماتیت سبورئیک معمولاً باعث قرمزی، تورم و پوستههای چرب میشود.
بثورات نوری چندشکلی (PMLE)
در این بیماری، نور خورشید باعث ایجاد بثورات خارشدار میشود. این ضایعات اغلب روی صورت، پشت دستها، ساعدها یا گردن ظاهر میشوند. معمولاً ظرف چند ساعت پس از قرار گرفتن در معرض آفتاب بروز کرده و چند روز باقی میمانند. با تداوم تماس با نور خورشید، ممکن است مدت بیشتری ادامه یابند.
عفونتهای پوستی
عفونتهای باکتریایی پوست، مانند عفونت استافیلوکوکی، نیز میتوانند شبیه اگزما باشند. پزشک ممکن است برای تشخیص، آزمایشهایی انجام دهد و در صورت تأیید عفونت، درمان با آنتیبیوتیک لازم باشد.
سایر بیماریهای پوستی شبیه اگزما
برخی بیماریهای نادر نیز وجود دارند که میتوانند ظاهری شبیه اگزما داشته باشند، از جمله:
لنفوم پوستی سلول T
شایعترین نوع این سرطان نادر خونی در مراحل اولیه میتواند باعث بثورات خارشداری شود که شبیه اگزما هستند. نوع تهاجمیتر آن میتواند باعث قرمزی و تورم شدید پوست همراه با خارش شدید شود. اگر بثوراتی مداوم یا مقاوم به درمان اگزما دارید، حتماً به متخصص پوست مراجعه کنید.
بیماری نترتون (Netherton Disease)
یک اختلال نادر مادرزادی که میتواند باعث قرمزی، پوستهپوسته شدن و ترشح مایع از پوست شود. این بیماری ممکن است سیستم ایمنی را تحت تأثیر قرار داده و احتمال ابتلا به اگزما را افزایش دهد. همچنین میتواند باعث نازک و شکننده شدن موها شود.
لوپوس پوستی و بیماری مختلط بافت همبند (MCTD)
این بیماریها نیز ممکن است به اشتباه بهعنوان اگزما یا درماتیت آتوپیک تشخیص داده شوند. در این اختلالات خودایمنی، سیستم ایمنی به بافتهای خود بدن حمله میکند. علائم ممکن است شامل لکههای قرمز یا قهوهای روی مفاصل انگشتان، احساس ناخوشی عمومی، تورم، سردی یا بیحسی انگشتان دست و پا و درد عضلات یا مفاصل باشد.
چگونه تشخیص دهیم اگزماست یا بیماری دیگر؟
اگر دچار یک مشکل پوستی هستید و مطمئن نیستید که اگزماست یا خیر، به پزشک مراجعه کنید. بهتر است اطلاعات زیر را همراه داشته باشید:
- فهرستی از محل ضایعات پوستی، شدت آنها و زمان شروع
- نتایج کشتهای پوستی قبلی
- نتایج بیوپسیهای قبلی
- نتایج تستهای آلرژی یا پچ تست
- داروها یا درمانهای موضعی و سیستمیکی که قبلاً استفاده کردهاید
خلاصه مطلب
اگزما یا درماتیت آتوپیک از بیماریهای شایع پوستی هستند، اما میتوانند بسیار شبیه بسیاری از بیماریهای دیگر پوست باشند. اگر دچار لکههای قرمز و خارشدار هستید، برای تشخیص دقیق به پزشک عمومی یا متخصص پوست مراجعه کنید تا با انجام آزمایشهای لازم، علت واقعی مشخص شود.
