کوررنگی چیست؟

کوررنگی به این معنی است که چشم شما رنگ‌ها را آنطور که باید نمی‌بیند.

چشمان شما تفاوت‌هایی را در نور ورودی می‌بینند. این کمی شبیه به نحوه‌ی شنیدن صداها به صورت زیر یا بم است. به این حالت، زیر و بمی صدا می‌گویند و مربوط به فرکانس صدا یا تعداد دفعات ارتعاش آن در یک بازه زمانی مشخص است.

کلیدهای سمت چپ کیبورد پیانو صداهایی با فرکانس پایین تولید می‌کنند. هرچه به سمت راست بروید، فرکانس افزایش می‌یابد. ترتیب مشابهی با رنگ‌هایی که می‌بینیم وجود دارد.

رنگ‌های هر رنگین‌کمان همیشه به یک ترتیب ظاهر می‌شوند: قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی، نیلی و بنفش. رنگ‌های مختلف در هر قسمت از رنگین‌کمان مربوط به طول موج‌های مختلفی از نور هستند. رنگ‌های مایل به قرمز طول موج بلندی دارند. رنگ‌های مایل به آبی طول موج کوتاه‌تری دارند. همانطور که نت‌های زیادی روی پیانو وجود دارد، طول موج‌های زیادی از نور با رنگ‌های مختلف مطابقت دارند.

چشم شما چگونه رنگ‌ها را می‌بیند؟

چشم خود را مانند یک دوربین در نظر بگیرید. قسمت جلویی آن دارای یک عدسی است. وظیفه آن متمرکز کردن تصاویر در قسمت داخلی پشت چشم شماست. این ناحیه شبکیه نام دارد. شبکیه با سلول‌های عصبی خاصی پوشیده شده است که حاوی رنگدانه‌هایی هستند که به نور واکنش نشان می‌دهند:

مخروط‌ها دید رنگی شما را کنترل می‌کنند. انواع مختلفی از رنگدانه‌ها در سه نوع سلول مخروطی وجود دارد. برخی به نور با طول موج کوتاه واکنش نشان می‌دهند، برخی دیگر به طول موج‌های متوسط ​​و برخی دیگر به طول موج‌های بالاتر.

سلول‌های استوانه‌ای فقط یک نوع رنگدانه دارند. این رنگدانه به هر طول موج نوری واکنش یکسانی نشان می‌دهد. سلول‌های استوانه‌ای هیچ ارتباطی با دید رنگی ندارند. اما آنها به نور بسیار حساس هستند و به ما امکان دیدن در شب را می‌دهند.

کوررنگی چیست؟

وقتی مخروط‌ها تمام رنگدانه‌های مختلف -به نام رنگدانه‌های نوری – را داشته باشند، چشم شما تمام رنگ‌های ممکن را می‌بیند. اگر مشکلی در رنگدانه‌ها وجود داشته باشد، رنگ‌ها را آنطور که باید نخواهید دید. به این حالت، کمبود رنگ یا کوررنگی می‌گویند.

اگر فقط یک رنگدانه از دست رفته باشد، ممکن است فقط در دیدن رنگ‌های خاصی مشکل داشته باشید.

اگر هیچ رنگدانه‌ای در سلول‌های مخروطی خود نداشته باشید، اصلاً رنگی نخواهید دید. این حالت به عنوان آکروماتوپسی شناخته می‌شود و نادر است.

چه چیزی باعث کوررنگی می‌شود؟

معمولاً ژن‌های به ارث رسیده از والدین باعث ایجاد رنگدانه‌های نوری معیوب می‌شوند – مولکول‌هایی که رنگ را در سلول‌های مخروطی شکل یا “مخروط‌ها” در شبکیه شما تشخیص می‌دهند.

اما گاهی اوقات کوررنگی به دلیل ژن‌های شما نیست، بلکه به دلایل زیر است:

• آسیب فیزیکی یا شیمیایی به چشم
• به عصب بینایی آسیب برساند
• آسیب به بخش‌هایی از مغز که اطلاعات رنگ را پردازش می‌کنند
• آب مروارید–کدر شدن عدسی چشم
• سن

انواع مختلف کوررنگی چیست؟

شایع‌ترین انواع زمانی اتفاق می‌افتند که ژن‌هایی که از والدین خود به ارث می‌برید و به ساخت رنگدانه‌های نوری در سلول‌های مخروطی چشم شما کمک می‌کنند، به درستی کار نمی‌کنند. گاهی اوقات این بدان معناست که شما نسبت به برخی رنگ‌ها حساسیت کمتری نسبت به سایرین دارید و گاهی اوقات به این معنی است که نمی‌توانید رنگ‌های خاصی را ببینید.

کوررنگی قرمز-سبز

این زمانی است که رنگدانه‌های نوری در مخروط‌های قرمز یا سبز چشمان شما به درستی کار نمی‌کنند — یا اصلاً کار نمی‌کنند. انواع مختلفی از آن وجود دارد:

• کوررنگی دوترانومی: این شایع‌ترین نوع کوررنگی است و ۵٪ از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما در زنان نادر است.
• این اتفاق زمانی می‌افتد که رنگدانه نوری مخروط سبز آنطور که باید کار نمی‌کند. زرد و سبز، قرمزتر به نظر می‌رسند و تشخیص آبی از بنفش دشوار است.
• پروتانومالی: رنگدانه‌های نوری مخروط قرمز شما آنطور که باید کار نمی‌کنند. نارنجی، قرمز و زرد سبزتر به نظر می‌رسند و رنگ‌ها درخشندگی کمتری دارند. این حالت معمولاً خفیف است و مشکلی در زندگی روزمره ایجاد نمی‌کند. این حالت در زنان نادر است و حدود ۱٪ از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
• پروتانوپیا: شما هیچ سلول مخروطی قرمز فعالی ندارید. رنگ قرمز به سادگی خاکستری تیره به نظر می‌رسد. برخی از سایه‌های نارنجی، زرد و سبز زرد به نظر می‌رسند. این بیماری در زنان نادر است و حدود ۱٪ از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
• دوترانوپیا: شما هیچ سلول مخروطی سبز فعالی ندارید. رنگ‌های قرمز ممکن است قهوه‌ای-زرد و رنگ‌های سبز ممکن است بژ به نظر برسند. این بیماری ۱٪ از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در زنان نادر است.

کوررنگی آبی-زرد

این زمانی است که رنگدانه‌های نوری مخروط آبی شما یا وجود ندارند یا به درستی کار نمی‌کنند. این دومین نوع شایع است و به طور مساوی بر مردان و زنان تأثیر می‌گذارد.

• تریتانومالی: سلول‌های مخروطی آبی شما فقط به صورت محدودی کار می‌کنند. آبی، سبزتر به نظر می‌رسد و تشخیص صورتی از زرد و قرمز می‌تواند دشوار باشد. این بیماری بسیار نادر است.
• تریتانوپیا: همچنین به عنوان کوررنگی آبی-زرد شناخته می‌شود، در این حالت سلول‌های مخروطی آبی وجود ندارد. آبی به نظر سبز و زرد به نظر خاکستری روشن یا بنفش می‌رسد. این بیماری بسیار نادر است.

کوررنگی کامل

همچنین به آن تک‌رنگ‌بینی گفته می‌شود، در این حالت شما هیچ رنگی نمی‌بینید و ممکن است بینایی شما به وضوح کافی نباشد.

دو نوع وجود دارد:

• تک‌رنگ‌بینی مخروطی: این اتفاق زمانی می‌افتد که ۲ تا از ۳ رنگدانه نوری سلول‌های مخروطی شما – قرمز، سبز یا آبی – کار نمی‌کنند. وقتی فقط یک نوع مخروط کار می‌کند، تشخیص یک رنگ از رنگ دیگر دشوار است. و اگر یکی از مخروط‌های معیوب شما آبی باشد، ممکن است بینایی شما به اندازه کافی واضح نباشد، ممکن است نزدیک‌بین باشید و ممکن است حرکات غیرقابل کنترل چشم داشته باشید – وضعیتی که به عنوان نیستاگموس شناخته می‌شود.
• تک‌رنگ‌بینی میله‌ای: که با نام آکروماتوپسی نیز شناخته می‌شود، شدیدترین نوع کوررنگی است. هیچ‌کدام از سلول‌های مخروطی شما رنگدانه‌های نوری کارآمدی ندارند. در نتیجه، دنیا برای شما به رنگ‌های سیاه، سفید و خاکستری به نظر می‌رسد. نور شدید ممکن است به چشمان شما آسیب برساند و ممکن است حرکات غیرقابل کنترل چشم ( نیستاگموس ) داشته باشید.

آیا کوررنگی باعث مشکلات سلامتی دیگری می‌شود؟

نوعی که از بدو تولد وجود دارد، این‌طور نیست. اکثر افرادی که کوررنگی دارند، زندگی طبیعی و کاملی دارند. این وضعیت ممکن است شما را از شغلی – مانند خلبانی – که نیاز به سطح خاصی از بینایی رنگ دارد، باز دارد.

اگر فکر می‌کنید در بینایی رنگ مشکل دارید، فوراً با چشم پزشک خود صحبت کنید. آنها می‌توانند به شما بگویند که آیا رنگ‌ها را به درستی می‌بینید یا خیر و اگر نه، چه کاری باید انجام دهید.