پیشرفت و مراحل آرتریت روماتوئید (RA)

وقتی صحبت از آرتریت روماتوئید (RA) می‌شود، هر کسی متفاوت است. علائم شما ممکن است با علائم دوست یا همسایه‌ای که همان بیماری را دارد، یکسان نباشد. نحوه تغییر وضعیت شما در طول زمان به مواردی مانند موارد زیر بستگی دارد:

• وقتی متوجه شدید که آرتریت روماتوئید دارید، چقدر پیشرفته بود؟
• سن شما هنگام تشخیص بیماری
• بیماری شما چقدر “فعال” است؟

ببینید وقتی التهاب کنترل نشده به بافت نرم اطراف مفاصل شما آسیب می‌رساند، چه اتفاقی در بدن شما می‌افتد.

مراحل آرتریت روماتوئید

یک مرحله قبل از آرتریت روماتوئید و به دنبال آن چهار مرحله وجود دارد. هر مرحله گزینه‌های درمانی خاص خود را دارد.

مرحله قبل از آرتریت روماتوئید

مرحله قبل از آرتریت روماتوئید (RA) قبل از بروز هرگونه علائم یا تشخیص بیماری اتفاق می‌افتد. ترکیبی از ژن‌ها و عوامل محیطی سیستم ایمنی بدن شما را به گونه‌ای تغییر می‌دهد که شما را در معرض خطر ابتلا به آرتریت روماتوئید قرار می‌دهد. سیستم ایمنی بدن شما شروع به ساخت پروتئین‌هایی به نام اتوآنتی‌بادی می‌کند. این اتوآنتی‌بادی‌ها در نهایت به مفاصل شما حمله کرده و به آنها آسیب می‌رسانند.

مرحله ۱

در مراحل اولیه، پوشش مفصل یا سینوویوم شما ملتهب می‌شود. اگر پزشک شما عکس‌برداری با اشعه ایکس را تجویز کند، هنوز هیچ آسیبی در مفاصل شما مشاهده نخواهد کرد. اما بافت اطراف مفصل ممکن است متورم شود و مفصل شما را سفت و دردناک کند.

مرحله ۲

در این مرحله متوسط، التهاب به غضروف شما آسیب می‌رساند، ماده‌ای نرم که از انتهای استخوان‌های شما محافظت می‌کند. مفصل سفت می‌شود و شما نمی‌توانید آن را مانند گذشته حرکت دهید. عکس‌برداری با اشعه ایکس، آسیب به استخوان‌های مفصل را نشان می‌دهد. پزشک می‌گوید که دامنه حرکتی شما کاهش یافته است.

مرحله ۳

این مرحله، مرحله شدید بیماری است. التهاب، غضروف را از بین می‌برد و به استخوان‌های نزدیک مفاصل آسیب می‌رساند. پزشک شما شواهدی از آسیب استخوان و مفصل را در عکس‌برداری با اشعه ایکس مشاهده خواهد کرد. مفاصل شما ممکن است ناپایدار شوند و تغییر شکل دهند. شما درد، سفتی، تورم و از دست دادن حرکت خواهید داشت.

مرحله ۴

در مرحله نهایی آرتریت روماتوئید، آسیب به مفصل شما ادامه می‌یابد. ممکن است مفصل از کار بیفتد. درد، تورم، سفتی و عدم حرکت شدیدتری خواهید داشت. عضلات شما نیز ممکن است ضعیف شوند. ممکن است برای بازگرداندن حرکت به مفصل آسیب دیده، به جراحی تعویض مفصل نیاز داشته باشید. 

درمان بر اساس مراحل آرتریت روماتوئید

همانطور که وضعیت شما با گذشت زمان تغییر می‌کند، درمان شما نیز تغییر خواهد کرد.

مرحله اولیه. تمرکز اصلی بر کنترل التهاب است. این امر به ویژه در مرحله اولیه بیماری برای جلوگیری از آسیب مفاصل مهم است. ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

• استروئید با دوز پایین
• یک داروی ضد روماتیسمی تعدیل‌کننده بیماری (DMARD)، مانند متوترکسات
• داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)، مانند آسپرین و ایبوپروفن، برای درد

ترک سیگار و کاهش وزن اضافی نیز می‌تواند به کاهش سرعت پیشرفت آرتریت روماتوئید (RA) کمک کند.

مرحله متوسط. این زمانی است که ممکن است به دلیل درد در فعالیت‌های روزمره خود دچار مشکل شوید. همچنین ممکن است راحت‌تر خسته شوید. چندین گزینه وجود دارد. پزشک ممکن است ترکیب متوترکسات را با دو داروی دیگر DMARD،  سولفاسالازین و هیدروکسی کلروکین، امتحان کند. گزینه دیگر، نوع قوی‌تری از DMARDها به نام DMARDهای بیولوژیک است، از جمله:

• آدالیموماب (هومیرا)
• سرتولیزوماب پگول (سیمزیا)
• اتانرسپت (انبرل)
• گولیموماب (سیمپونی)
• اینفلیکسیماب (رمیکید)

به جای داروی بیولوژیک، پزشک ممکن است یک مهارکننده JAK مانند موارد زیر را توصیه کند:

• باریسیتینیب (اولومیانت)
• توفاسیتینیب (Xeljanz)
• اوپاداسیتینیب ( رینوک )

اگر مفصل خاصی ملتهب شده باشد، پزشک ممکن است در آن مفصل تزریق استروئید انجام دهد. پس از کنترل درد، ورزش کردن برای جلوگیری از ابتلا به آرتریت روماتوئید (RA) مهم است. همچنین ممکن است به فیزیوتراپی نیاز داشته باشید.

مرحله شدید. اگر  مهارکننده فاکتور نکروز تومور (TNF) علائم شما را بهبود نبخشد، پزشک ممکن است توصیه کند که یک مهارکننده TNF متفاوت یا یک کلاس متفاوت از داروهای بیولوژیکی را امتحان کنید. اگر به یکی پاسخ ندهید، ممکن است به دیگری پاسخ دهید.

جراحی آخرین راه حل برای آرتریت روماتوئید بسیار شدید است. این شامل مواردی می‌شود که مفاصل شما تغییر شکل داده و آسیب دیده‌اند و تحرک شما را محدود می‌کنند. سه جراحی رایج برای آرتریت روماتوئید عبارتند از:

• تعویض مفصل، که در آن جراح شما زانو، لگن یا سایر مفاصل آسیب دیده شما را با قطعات جایگزین دست ساز جایگزین می‌کند.
• جوش دادن مفصل، که در آن دو مفصل جوش داده شده و دوباره در یک راستا قرار می‌گیرند.
• ترمیم تاندون، که در آن جراح تاندون‌های آسیب‌دیده را برای کاهش درد و بازیابی عملکرد ترمیم می‌کند.

علائم پیشرفت آرتریت روماتوئید شما

هیچ راه آسانی برای تشخیص اینکه آیا آرتریت روماتوئید شما در حال بدتر شدن است یا خیر، وجود ندارد، اما برخی از علائم کلی عبارتند از:

• شعله‌ور شدن‌هایی که شدید هستند یا مدت زیادی طول می‌کشند
• سفتی بیشتر و دامنه حرکتی کمتر در مفاصل شما
• ندول‌های روماتوئید – برآمدگی‌های زیر پوست، اغلب در اطراف آرنج‌ها
• التهاب فعال که در آزمایش مایع مفصلی یا خون نشان داده می‌شود
• آسیب در عکس‌برداری با اشعه ایکس هنگام تشخیص بیماری
• سطح بالای فاکتور روماتوئید یا آنتی‌بادی سیترولین در آزمایش خون

بهبودی آرتریت روماتوئید

بهبودی به این معنی است که آرتریت روماتوئید شما تحت کنترل است و علائم کمی دارید یا اصلاً علائمی ندارید. تعریف بهبودی که پزشکان استفاده می‌کنند این است:

• یک یا تعداد کمتری از مفاصل متورم
• یک یا چند مفصل حساس
• فعالیت آرتروز ۱ یا کمتر در مقیاس ۱ تا ۱۰
• پروتئین واکنشی C، که نشانگر التهاب است، در آزمایش خون بسیار کم یا بدون علامت است

درمان زودهنگام و تهاجمی‌تر، احتمال بهبودی شما را افزایش می‌دهد. اگر در زمان تشخیص، نمرات پایین یا خوبی در این آزمایش‌های آرتریت روماتوئید داشته باشید، احتمال بهبودی شما بیشتر است:

• نمره فعالیت بیماری (DAS) یا سایر معیارهای فعالیت بیماری، از حساسیت مفاصل، علائم التهاب در خون و میزان درد برای ارزیابی فعالیت بیماری شما استفاده می‌کنند.
• پرسشنامه ارزیابی سلامت (HAQ) نشان می‌دهد که شما چقدر می‌توانید فعالیت‌های مربوط به هشت دسته از فعالیت‌های روزمره را انجام دهید.
• پروتئین واکنشی C سطح این نشانگر التهابی را در خون شما نشان می‌دهد.

آیا می‌توان مصرف داروها را در زمان بهبودی آرتریت روماتوئید (RA) قطع کرد؟

بعد از اینکه چند ماه در حالت بهبودی بودید، پزشک ممکن است به آرامی دوز داروی شما را کاهش دهد یا مصرف آن را به طور کامل متوقف کند. «تعطیلات دارویی» اصطلاحی است که برای استراحت در مصرف دارو استفاده می‌شود. برخی از افراد ماه‌ها یا سال‌ها بدون دارو در حالت بهبودی باقی می‌مانند.

از آنجا که آرتریت روماتوئید می‌تواند دوباره عود کند، پزشک وضعیت شما را از نزدیک پیگیری خواهد کرد. در صورت عود بیماری، پزشک ممکن است مصرف دارو را دوباره شروع کند، به این معنی که علائم شما برمی‌گردند.

چه زمانی به متخصص روماتولوژی مراجعه کنیم؟

پس از تشخیص آرتریت روماتوئید ، به طور منظم به متخصص روماتولوژی مراجعه خواهید کرد. برای نظارت بر پیشرفت بیماری، پزشک آزمایش‌هایی مانند موارد زیر را انجام خواهد داد:

• آزمایش خون
• آزمایش ادرار
• عکس‌برداری با اشعه ایکس یا سایر آزمایش‌های تصویربرداری

در این ویزیت‌ها، پزشک شما:

• بررسی کنید که داروی شما چقدر RA شما را کنترل می‌کند
• در مورد هرگونه عوارض جانبی دارویی که داشته‌اید، سوال کنید
• اگر بیماری شما تحت کنترل خوب نیست، در برنامه درمانی خود تغییراتی ایجاد کنید.

از آنجا که آرتریت روماتوئید می‌تواند بسیاری از قسمت‌های بدن شما را تحت تأثیر قرار دهد، پزشک ممکن است شما را از نظر مشکلات قلبی و ریوی و عفونت‌ها نیز معاینه کند.

بین ویزیت‌ها، در صورت بروز هرگونه علائم جدید یا بدتر شدن علائم، مانند موارد زیر، به پزشک خود اطلاع دهید:

• تورم، سفتی و درد مفاصل
• ضعف
• تب
• کهیر
• کاهش وزن بی‌دلیل

خلاصه مطلب

آرتریت روماتوئید (RA) در مراحلی از تورم و درد خفیف مفاصل تا آسیب شدید مفاصل پیشرفت می‌کند. پس از تشخیص، ویزیت‌های منظم پیگیری را با روماتولوژیست خود برنامه‌ریزی کنید تا بتوانند پیشرفت شما را تحت نظر داشته باشند. در صورت بدتر شدن بیماری، پزشک می‌تواند برنامه درمانی شما را تنظیم کند.

آرتریت روماتوئید چقدر سریع پیشرفت می‌کند؟

هر فرد مبتلا به این بیماری متفاوت است. علائم برخی افراد سریع‌تر از دیگران پیشرفت می‌کند. معمولاً علائم آرتریت روماتوئید به آرامی شروع می‌شوند و طی هفته‌ها یا ماه‌ها پیشرفت می‌کنند. در موارد نادر، بیماری می‌تواند به سرعت شروع شود و در عرض ۱ یا ۲ روز بدتر شود. 

چگونه از پیشرفت آرتریت روماتوئید جلوگیری کنیم؟

ممکن است نتوانید آرتریت روماتوئید را متوقف کنید، اما می‌توانید با مصرف داروهای مناسب و ایجاد تغییراتی در سبک زندگی مانند ورزش منظم، پیشرفت آن را کند کنید. 

تهاجمی‌ترین نوع آرتریت روماتوئید چیست؟

آرتریت روماتوئید (RA) دو نوع دارد: سروپوزیتیو (seropositive) و سرونگاتیو (seronegative). افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید سروگناتیو (seropositive) سطوح بسیار بالایی از آنتی‌بادی‌هایی به نام پپتیدهای سیترولینه ضد حلقه‌ای (anti-CCPs) دارند. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید سرونگاتیو، بیماری فعال‌تر و التهاب بیشتری دارند. اما مطالعات دیگر هیچ تفاوتی در شدت بیماری بین دو نوع آرتریت روماتوئید پیدا نکرده‌اند.

آرتریت روماتوئید چه زمانی شروع می‌شود؟

آرتریت روماتوئید اغلب بین سنین 30 تا 60 سالگی شروع می‌شود. کودکان و بزرگسالان جوان نیز می‌توانند به این بیماری مبتلا شوند، اما نه به اندازه کودکان.

علائم بدتر شدن آرتریت روماتوئید چیست؟

نشانه‌هایی که نشان می‌دهد آرتریت روماتوئید شما در حال بدتر شدن است عبارتند از:

• سفتی و درد بیشتر مفاصل
• افزایش تورم در مفاصل شما
• خستگی مداوم
• مشکل در فعالیت‌های روزانه به دلیل درد مفاصل و سایر علائم