آنچه در این مطلب خواهید خواند
وقتی سردرد شروع میشود، اکثر ما به سراغ قفسه داروها یا داروخانه محل میرویم و یک قرص مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن، آسپرین، ایبوپروفن یا داروهای مسکن حاوی کافئین مصرف میکنیم. اما وقتی دستورالعملهای روی بطری یا توصیههای پزشک را رعایت نمیکنید، این داروها میتوانند باعث سردرد برگشتی شوند.
وقتی اثر مسکن از بین میرود، بدن شما ممکن است واکنش ترک نشان دهد و شما را به مصرف داروی بیشتر ترغیب کند که این امر فقط منجر به سردرد دیگری میشود. و بنابراین این چرخه ادامه مییابد تا زمانی که سردردهای روزانه با درد شدیدتر و دفعات بیشتر را تجربه کنید.
این سندرم برگشتی به ویژه در صورتی رایج است که داروی شما حاوی کافئین باشد، که اغلب در بسیاری از مسکنها برای تسریع عملکرد سایر ترکیبات وجود دارد. اگرچه میتواند مفید باشد، اما کافئین موجود در داروها، همراه با سایر منابعی که دریافت میکنید (قهوه، چای، نوشابه یا شکلات)، احتمال ابتلا به سردرد برگشتی را افزایش میدهد.
در مورد سردردهای میگرنی، میزان بازگشت علائم بسته به نوع دارویی که استفاده میکنید بسیار متفاوت است. مهم است که در مورد نحوه صحیح مصرف با پزشک خود صحبت کنید.
مصرف بیش از حد مسکنها همچنین میتواند منجر به اعتیاد، درد شدیدتر پس از از بین رفتن اثر دارو و سایر عوارض جانبی جدی شود.
چه کسانی به سردردهای برگشتی مبتلا میشوند؟
هر فردی که سابقه سردرد تنشی، میگرن یا میگرن تغییر یافته داشته باشد، در صورت مصرف بیش از حد داروهای مسکن، میتواند دچار سردردهای برگشتی شود.
کدام داروها باعث سردردهای برگشتی میشوند؟
بسیاری از مسکنهای رایج، وقتی بیش از حد مصرف شوند، میتوانند باعث سردردهای برگشتی شوند. این موارد عبارتند از:
- آسپرین
- داروهای تسکین سینوس
- استامینوفن
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی ( NSAIDs )، مانند ایبوپروفن و ناپروکسن
- آرامبخشها برای خواب
- کدئین و داروهای مخدر تجویزی
- داروهای تریپتان برای میگرن، مانند ناراتریپتان (Amerge)، سوماتریپتان (Imitrex)، زولمیتریپتان (Zomig) و غیره
- داروهای ترکیبی سردرد بدون نسخه که حاوی کافئین هستند (مانند آناسین، بایر سلکت، اکسدرین)
- داروهای ارگوتامین (مانند Bellergal-S، Bel-Phen-Ergot S، Cafatine PB، Cafergot، Ercaf، Ergomar، Migergot، Phenerbel-S، Wigraine)
- مسکنهای ترکیبی بوتالبیتال (فیوریست، فیورینال)
اگرچه مصرف مقادیر کم این داروها در هفته ممکن است بیخطر و مؤثر باشد، اما در برخی موارد، ممکن است به اندازهای مصرف کنید که دچار سردردهای خفیفی شوید که از بین نمیروند.
مصرف دوزهای بالاتر یا تعداد دفعات بیشتر مصرف این داروها ایده خوبی نیست. این کار میتواند سردرد را بدتر کند و به طور نامحدود ادامه دهد.
درمان سردردهای برگشتی چیست؟
معمولاً وقتی مصرف دارو را قطع میکنید یا به تدریج دوزهای کمتری مصرف میکنید، کنترل سردردها آسانتر میشود. پزشک احتمالاً از شما میخواهد علائم سردرد، تعداد دفعات بروز آنها و مدت زمان دوام آنها، و همچنین نوع داروهایی که مصرف میکنید، دوز دارو و تعداد دفعات مصرف آنها را ثبت کنید.
ممکن است برخی افراد نیاز به “سمزدایی” با نظارت دقیق پزشکی داشته باشند، بنابراین همکاری با یک متخصص سردرد مهم است. افرادی که دوزهای زیادی از داروهای آرامبخش خوابآور، قرصهای ترکیبی سردرد حاوی آرامبخش یا مواد مخدر مانند کدئین یا اکسیکدون مصرف میکنند، ممکن است لازم باشد در بیمارستان بستری شوند تا زمانی که شروع به ترک داروها کنند.
بعد از چند هفته اول این فرآیند، ممکن است سردردهای بیشتری داشته باشید. اما در نهایت، آنها ناپدید میشوند و به حالت قبل برمیگردند.
آیا میتوان از سردردهای برگشتی پیشگیری کرد؟
شما میتوانید با استفاده محدود از مسکنها، فقط در مواقع نیاز، از سردردهای برگشتی جلوگیری کنید. بیش از یک یا دو بار در هفته از آنها استفاده نکنید، مگر اینکه پزشک به شما دستور داده باشد. در برخی موارد، پزشک میتواند دارویی را به صورت پیشگیرانه تجویز کند که از سردردها جلوگیری میکند و قرار است روزانه مصرف شود بدون اینکه باعث برگشت سردرد شود. این کار میزان درمان کمکی مورد نیاز را کاهش میدهد.
همچنین، در هنگام مصرف مسکنها، به خصوص داروهایی که از قبل کافئین دارند، از مصرف کافئین خودداری کنید. برای میگرن، که از طیف گستردهای از داروها و رویکردهای درمانی مختلف استفاده میشود، صحبت با پزشک در مورد بهترین روش استفاده از ترکیب داروها برای جلوگیری از اثر بازگشتی بسیار مهم است.
