آنچه در این مطلب خواهید خواند
سندرم هورنر چیست؟
سندرم هورنر یک بیماری نادر است که باعث ایجاد مشکلاتی در صورت و چشم شما در یک طرف بدن میشود. به آن سندرم هورنر-برنارد یا فلج چشمی-سمپاتیک نیز گفته میشود.
این بیماری عصبی است، به این معنی که با سیستم عصبی بدن شما مرتبط است. برخی از اعصاب مربوط به عملکردهای غیرارادی بدن (مانند نحوه گشاد یا تنگ شدن مردمک چشم) تحت تأثیر قرار میگیرند.
شما میتوانید در هر سنی به سندرم هورنر مبتلا شوید. در موارد نادر – حدود ۱ در ۶۲۵۰ تولد – نوزادی با این سندرم متولد میشود.
علائم سندرم هورنر
یکی از نشانههای کلیدی سندرم هورنر زمانی است که علائم زیر فقط یک طرف صورت شما را تحت تأثیر قرار میدهند:
- عرق کردن کم یا عدم تعریق در یک طرف صورت
- افتادگی پلک بالا ( پتوز )
- پلک پایینی که کمی بالا رفته است (پتوز معکوس)
- مردمک کوچک، دایره سیاه در وسط چشم (میوز)
- مردمکهایی با اندازههای متفاوت (آنیزوکوریا)
- مردمکی که در نور کم به طور کامل باز نمیشود (گشاد نمیشود) یا به کندی باز میشود
- چشم فرورفته یا خونآلود
بسته به علت بیماری، ممکن است علائم دیگری نیز داشته باشید.
سندرم هورنر به تنهایی تهدید کننده زندگی نیست، اما میتواند نشانه ای از یک بیماری جدی باشد. در صورت مشاهده هر یک از علائم آن به پزشک مراجعه کنید.
علائم سندرم هورنر در کودکان
کودکانی که به سندرم هورنر مبتلا میشوند، ممکن است علائم زیر را نیز داشته باشند:
- یک عنبیه (دایره رنگی اطراف مردمک) که از دیگری روشنتر است ( هتروکرومی عنبیه ). این معمولاً در کودکان زیر ۲ سال رخ میدهد.
- تغییر رنگ در یک طرف صورت که معمولاً در پاسخ به گرما، فعالیت بدنی یا واکنشهای عاطفی مانند عصبانیت، خجالت یا ناراحتی اتفاق میافتد.
علل سندرم هورنر
سندرم هورنر زمانی اتفاق میافتد که گروه خاصی از اعصاب (به نام مسیر عصبی) آسیب میبینند. مسیرها بخشی از سیستم عصبی سمپاتیک شما هستند که مواردی مانند ضربان قلب و فشار خون را کنترل میکنند . همچنین توانایی تعریق و نحوه بزرگ یا کوچک شدن مردمک چشم در پاسخ به نور را کنترل میکنند. اگر سندرم هورنر دارید، ممکن است یکی از سه مسیر مختلف زیر درگیر باشد:
مرتبه اول (مرکزی)
این مسیر شامل اعصابی است که از هیپوتالاموس در مغز شما به قفسه سینه، از طریق ساقه مغز و نخاع شما امتداد دارند. شرایطی که میتوانند بر آن تأثیر بگذارند عبارتند از:
- قطع ناگهانی جریان خون به ساقه مغز شما
- تومورهای هیپوتالاموس شما
- ضایعات نخاعی
- سکته
- آسیب به میلین (غلاف نازک اطراف اعصاب شما)
مرتبه دوم (پیشگانگلیونی)
این اعصاب از قفسه سینه شما به بالای ریهها و در امتداد شریان کاروتید در گردن شما میروند. آنها ممکن است تحت تأثیر موارد زیر قرار گیرند:
- تومورهایی در قسمت فوقانی ریه یا قفسه سینه شما
- آسیب یا جراحی مربوط به گردن یا قفسه سینه
رده سوم (پسگانگلیونی)
این مسیر از گردن شما به گوش میانی و چشم شما میرسد. مواردی که میتوانند بر آن تأثیر بگذارند عبارتند از:
- ضایعات شریان کاروتید
- عفونتهای گوش میانی
- آسیب به پایه جمجمه شما
- سردردهای میگرنی یا خوشهای
در حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد موارد، پزشکان مطمئن نیستند که دقیقاً چه چیزی باعث سندرم هورنر میشود. برخی محققان فکر میکنند که این بیماری میتواند به ژنهای شما مرتبط باشد، اما هنوز هیچ ژن خاصی به آن مرتبط نشده است.
علل سندرم هورنر در کودکان
نوروبلاستوما، نوعی سرطان ، میتواند در برخی از کودکان باعث سندرم هورنر شود. وقتی نوزاد با این بیماری متولد میشود، به آن سندرم هورنر مادرزادی میگویند. تنها ۵٪ موارد مادرزادی هستند.
نوزادان میتوانند در اثر آسیبهای گردن یا شانه در هنگام تولد به سندرم هورنر مبتلا شوند. کودکانی که با آسیب آئورت یا عدم تکامل (آژنزی) شریان کاروتید متولد میشوند نیز میتوانند به آن مبتلا شوند.
در موارد بسیار نادر، ژنهای جهشیافته از یکی از والدین میتواند باعث شود نوزاد به شکل مادرزادی این بیماری مبتلا شود.
تشخیص سندرم هورنر
پزشک عمومی شما یا چشم پزشک ( افتالمولوژیست ) میتواند آزمایشهایی برای بررسی سندرم هورنر انجام دهد.
آنها معاینه فیزیکی انجام میدهند و در مورد سابقه پزشکی شما سوال میکنند تا دریابند که آیا بیماری یا آسیبی داشتهاید که بتواند باعث آسیب عصبی شود یا خیر. سپس، قطرههایی را در چشمان شما میریزند تا ببینند مردمک چشم شما چگونه واکنش نشان میدهد.
سایر آزمایشها ممکن است رشد، آسیب یا جراحتی را نشان دهند که میتواند باعث سندرم هورنر شود. پزشک ممکن است یک یا چند مورد از این آزمایشهای تصویربرداری را تجویز کند:
- اشعه ایکس
- ام آر آی : آهنرباهای قدرتمند و امواج رادیویی تصاویر دقیقی ایجاد میکنند.
- سیتیاسکن: چندین عکس رادیولوژی از زوایای مختلف کنار هم قرار داده میشوند تا تصویر کاملتری نشان داده شود.
- سونوگرافی کاروتید: امواج صوتی تصویری از شریان کاروتید شما ایجاد میکنند.
پزشک شما همچنین ممکن است بخواهد خون یا ادرار شما را آزمایش کند تا هرگونه مشکل سلامتی که میتواند باعث آسیب عصبی شود را بررسی کند.
درمان سندرم هورنر
هیچ درمان خاصی برای سندرم هورنر وجود ندارد. بهترین راه برای کاهش علائم، درمان مشکل سلامتی است که باعث آن شده است.
برای مثال، اگر تومور یا ضایعهای دارید، پزشک ممکن است آن را از طریق جراحی بردارد. همچنین ممکن است پرتودرمانی و شیمیدرمانی نیز انجام شود.
علائم خاصی مانند پتوز را میتوان با جراحی زیبایی یا قطرههای چشمی اصلاح کرد.
پیشگیری از سندرم هورنر
اغلب، سندرم هورنر به دلیل یک مشکل سلامتی دیگر اتفاق میافتد، بنابراین هیچ راهی برای پیشگیری از آن وجود ندارد.
برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری در اثر آسیب، خطرات غیرضروری که میتواند منجر به تصادف شود را نپذیرید.
خلاصه مطلب
آسیب عصبی باعث سندرم هورنر میشود و میتواند در هر سنی اتفاق بیفتد. اگر علائمی مانند عدم تعریق، افتادگی پلک یا مشکلات مردمک چشم در یک طرف صورت خود دارید، باید با پزشک خود صحبت کنید. با تشخیص، میتوانید یاد بگیرید که چگونه این بیماری را مدیریت کنید.
سوالات متداول در مورد سندرم هورنر
آیا سندرم هورنر تهدید کننده زندگی است؟
نه، اما میتواند نشانهی یک مشکل جدی دیگر در سلامتی باشد، بنابراین مهم است که در مورد علائم خود با پزشک صحبت کنید.
چگونه سندرم هورنر را درمان کنیم؟
هیچ درمان خاصی برای سندرم هورنر وجود ندارد. علائم معمولاً با درمان بیماری که باعث آن شده است، بهبود مییابند.
کدام عصب جمجمه باعث سندرم هورنر میشود؟
سه گروه از اعصاب یا مسیرها وجود دارند که ممکن است آسیب ببینند و باعث سندرم هورنر شوند. این سه گروه عبارتند از:
- مرتبه اول (مرکزی)
- مرتبه دوم (پیشگانگلیونی)
- رده سوم (پسگانگلیونی)
