تغییرات اقلیمی در سال‌های اخیر موجب بروز و تشدید پدیده‌های گوناگون جوی شده است. یکی از این پدیده‌ها، افزایش فراوانی گنبدهای گرمایی (Heat Dome) است.

گنبد گرمایی زمانی شکل می‌گیرد که هوای گرم، به‌ویژه هوای گرم منشأ گرفته از اقیانوس، در یک منطقه زیر لایه‌ای از فشار بالای جو به دام می‌افتد. تغییرات اقلیمی با تشدید خشکسالی و گرم‌تر شدن جو، امواج گرما را شدیدتر و ماندگارتر می‌کند. هرچه وقوع امواج گرما بیشتر شود، احتمال تشکیل گنبدهای گرمایی و تداوم آن‌ها نیز افزایش می‌یابد. با افزایش دمای زمین در بسیاری از نقاط جهان، انتظار می‌رود گنبدهای گرمایی در آینده هم فراوان‌تر شوند و هم پیامدهای مرگبارتری داشته باشند.

گنبد گرمایی

گنبد گرمایی پدیده‌ای است که در آن هوای بسیار گرم بر فراز یک منطقه وسیع محبوس می‌شود. در این شرایط، سامانه‌ای از فشار بالای جو، هوا را به سمت پایین می‌راند. این هوای فرونشسته در اثر فشرده شدن گرم‌تر می‌شود و لایه‌ای شبیه به یک «درپوش» یا «سرپوش» تشکیل می‌دهد که مانع خروج گرما از منطقه می‌شود. در نتیجه، گرما در زیر این گنبد حبس شده و دمای هوا به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

گنبد گرمایی می‌تواند مناطق بسیار وسیعی را در بر گیرد؛ حتی چندین استان یا کشور را به طور هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد و از چند روز تا چند هفته دوام بیاورد. در این مدت، انسان‌ها، گیاهان و جانورانی که در محدوده گنبد قرار دارند، دمایی بسیار سوزان را تجربه می‌کنند؛ شرایطی که اغلب با قرار گرفتن در داخل یک فر داغ مقایسه می‌شود.

گنبدهای گرمایی چگونه شکل می‌گیرند؟

گنبد گرمایی در نتیجه تغییر دمای توده‌های هوا هنگام عبور از خشکی شکل می‌گیرد. این پدیده معمولاً زمانی آغاز می‌شود که در فصل زمستان، دمای بخش‌های گرمسیری اقیانوس آرام افزایش می‌یابد و در نتیجه، هوایی که از روی این آب‌های گرم عبور می‌کند نیز گرم‌تر می‌شود. این هوای گرم هنگام حرکت از غرب به شرق، پس از رسیدن به خشکی، در شرایط مناسب به دام افتاده و زمینه ایجاد امواج گرما را فراهم می‌کند.

برای درک بهتر این فرآیند، می‌توان اقیانوس آرام را به استخری بزرگ تشبیه کرد که توسط جت‌های گرمایشی گرم می‌شود. گرما در تمام نقاط استخر به یک اندازه توزیع نمی‌شود؛ آب نزدیک‌تر به منبع گرما زودتر گرم می‌شود و آب دورتر دیرتر. به همین ترتیب، بر اثر تغییرات اقلیمی، دمای بخش غربی اقیانوس آرام بیشتر از بخش شرقی آن شده است. این اختلاف دما باعث می‌شود هوای گرم در غرب اقیانوس بیشتر اوج بگیرد و هوای سرد در شرق پایین رانده شود. در نتیجه، حجم بیشتری از هوای گرم از روی خشکی عبور می‌کند.

در شرایط عادی، جریان‌های بادی که از غرب به شرق حرکت می‌کنند، مسیر موج‌مانندی دارند و به سمت شمال و جنوب نوسان می‌کنند. اما تغییر دمای هوا باعث می‌شود این موج‌ها بزرگ‌تر و پرپیچ‌وخم‌تر شوند؛ در نتیجه سرعت حرکت جریان هوا کاهش می‌یابد یا حتی ممکن است تقریباً متوقف شود. این وضعیت همراه با استقرار سامانه‌های قوی پرفشار، شرایط لازم برای شکل‌گیری گنبد گرمایی را فراهم می‌کند.

گنبد گرمایی چگونه عمل می‌کند؟

گنبد گرمایی، هوای داغ را در محدوده‌ای وسیع مانند یک گنبد در خود محبوس می‌کند. به دلیل وجود لایه‌ای شبیه به درپوش که در اثر فشار بالای جو ایجاد شده است، هوای گرم نمی‌تواند از بخش بالایی گنبد خارج شود.

فشار زیاد باعث می‌شود هوای گرم به سمت پایین رانده شده و فشرده شود. فشرده شدن هوا موجب افزایش بیشتر دمای آن می‌شود. این هوای داغ سطح زمین را نیز گرم‌تر می‌کند و زمین نیز به نوبه خود گرمای بیشتری به هوای بالای خود منتقل می‌کند.

مشکل اصلی اینجاست که هوای گرمی که از قبل در زیر گنبد گرفتار شده است، به مرور زمان داغ‌تر و داغ‌تر می‌شود. در حالت طبیعی، هوای گرم به سمت لایه‌های بالایی جو صعود می‌کند، اما در گنبد گرمایی، لایه پرفشار مانند درپوشی عمل کرده و مانع این صعود می‌شود. در نتیجه، هوا به جای بالا رفتن، پایین می‌آید، فشرده‌تر می‌شود و دمایش افزایش می‌یابد. این چرخه باعث افزایش پیوسته دما در زیر گنبد می‌شود. علاوه بر این، گرمای شدید موجب خشک شدن خاک و کاهش رطوبت آن می‌شود و همین موضوع جذب گرمای بیشتر توسط زمین را آسان‌تر می‌کند.

آیا گنبدهای گرمایی خطرناک هستند؟

بله، گنبدهای گرمایی برای انسان، محصولات کشاورزی و جانوران بسیار خطرناک هستند. این پدیده می‌تواند موجب ثبت رکوردهای بی‌سابقه دما در طول روز شود و حتی در ساعات شب نیز مانع کاهش دمای هوا گردد. خطر این شرایط برای کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای بسیار بیشتر است.

دمای بسیار بالا می‌تواند مشکلات متعددی مانند عرق‌سوز شدن، گرمازدگی شدید و غش را به همراه داشته باشد. مشاهده علائمی مانند تعریق شدید، سرگیجه و تهوع، هشداری است که نباید نادیده گرفته شود؛ زیرا رسیدگی به‌موقع می‌تواند از وخیم‌تر شدن وضعیت جلوگیری کند.

از نمونه‌های شناخته‌شده گنبد گرمایی می‌توان به رویداد تابستان سال ۱۹۹۵ در منطقه شیکاگو اشاره کرد که طی پنج روز جان حدود ۷۳۹ نفر را گرفت. همچنین در تابستان سال ۲۰۲۱، امواج گرما و گنبدهای گرمایی شمال‌غرب ایالات متحده و استان بریتیش کلمبیای کانادا را درگیر کردند. تنها در ایالت واشینگتن حدود ۱۰۰ نفر بر اثر گرما جان باختند. در مجموع، این موج گرمای شدید بیش از ۲۵۰ قربانی در ایالات متحده و بیش از ۴۰۰ قربانی در کانادا بر جای گذاشت.

چه کسانی در زمان وقوع گنبد گرمایی بیشتر در معرض خطر هستند؟

گرمای شدید بر همه افراد اثر می‌گذارد، اما برخی گروه‌ها بیش از دیگران در معرض بیماری‌های ناشی از گرما یا عوارض شدید آن قرار دارند.

افرادی که به سیستم‌های سرمایشی مانند کولر دسترسی ندارند، به‌ویژه اگر امکان استفاده از راهکارهایی مانند نوشیدن آب کافی یا دوش آب خنک نیز برایشان فراهم نباشد، آسیب‌پذیرتر هستند.

همچنین افرادی که در فضای باز کار می‌کنند یا ورزشکارانی که در محیط بیرون تمرین می‌کنند، باید هنگام وقوع گنبد گرمایی اقدامات احتیاطی ویژه‌ای انجام دهند.

اگر به بیماری‌های مزمنی مانند موارد زیر مبتلا هستید، احتمال ابتلا به بیماری‌های ناشی از گرما افزایش می‌یابد:

• بیماری‌های قلبی
• اختلالات گردش خون
• چاقی
• بارداری

این شرایط ممکن است باعث شوند بدن گرمای بیشتری را در خود نگه دارد، توانایی تشخیص تغییرات دمایی کاهش یابد یا داروهای مصرفی، اثرات گرما را تشدید کنند.

افراد بالای ۶۵ سال نیز معمولاً در تنظیم دمای بدن با دشواری بیشتری روبه‌رو هستند. علاوه بر این، احتمال ابتلا به بیماری‌های مزمن و مصرف داروهایی که خطر عوارض ناشی از گرما را افزایش می‌دهند، در این گروه بیشتر است.

این داروها شامل موارد زیر هستند:

• داروهای مدر (ادرارآور)
• داروهای قلبی و عروقی
• نیترات‌ها
• داروهای ضدافسردگی (از جمله تثبیت‌کننده‌های خلق، داروهای ضدروان‌پریشی، مهارکننده‌های بازجذب سروتونین (SSRI)، مهارکننده‌های بازجذب سروتونین و نورآدرنالین (SNRI) و داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای (TCA))
• آنتی‌هیستامین‌ها
• داروهای ضدتشنج
• داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) و آسپیرین
• برخی آنتی‌بیوتیک‌ها مانند سولفونامیدها
• داروهای ضدویروس HIV مانند ایندیناویر
• داروهای تیروئید مانند لووتیروکسین

علاوه بر داروها، برخی مواد نیز خطر بیماری‌های ناشی از گرما را افزایش می‌دهند؛ از جمله:

• مواد محرک مانند کوکائین، آمفتامین‌ها و متیل‌فنیدات
• مواد توهم‌زا مانند MDMA (اکستازی)
• الکل

در شرایط گرمای شدید، باید مراقبت ویژه‌ای از نوزادان و کودکان خردسال به عمل آورد. اطمینان حاصل کنید که محیط اطراف آن‌ها خنک است و به اندازه کافی آب و مایعات دریافت می‌کنند، به‌ویژه زمانی که دما و رطوبت هوا بالا باشد.

چگونه در زمان وقوع گنبد گرمایی ایمن بمانیم؟

هنگامی که هوا بسیار گرم است، برای خنک نگه داشتن بدن، لباس‌های سبک، گشاد و از پارچه‌های تنفس‌پذیر بپوشید. در طول روز مقدار زیادی مایعات بنوشید. قرار دادن یک حوله مرطوب پشت گردن یا اسپری کردن آب روی پوست و لباس نیز می‌تواند به خنک شدن بدن کمک کند.

هنگام تعریق، بدن علاوه بر آب، مقداری نمک و مواد معدنی (الکترولیت‌ها) را نیز از دست می‌دهد. بنابراین بهتر است از خوراکی‌ها یا نوشیدنی‌های ورزشی که این مواد را جایگزین می‌کنند استفاده کنید.

در گرم‌ترین ساعات روز، یعنی تقریباً از ظهر تا ساعت ۴ بعدازظهر، تا حد امکان در فضای سرپوشیده بمانید و مراقب علائم کم‌آبی بدن باشید، از جمله:

• احساس تشنگی شدید
• کاهش دفعات ادرار یا ادرار نکردن برای مدت طولانی
• تیره شدن رنگ ادرار
• احساس خستگی، سرگیجه یا گیجی
• فرورفتگی چشم‌ها و گونه‌ها

در ساعات اوج گرما، فعالیت‌های خود را تا حد امکان کاهش دهید. اگر قصد انجام کارهایی مانند خرید، انجام امور روزمره یا ورزش را دارید، آن‌ها را به ساعات ابتدایی صبح یا پس از فروکش کردن گرمای ظهر موکول کنید. اگر ناچارید در این ساعات در فضای باز حضور داشته باشید، حتماً به سایه و آب آشامیدنی دسترسی داشته باشید.

علائم هشداردهنده بیماری‌های ناشی از گرما را بشناسید

همچنین بسیار مهم است که بدانید چه زمانی گرما به یک مشکل پزشکی جدی تبدیل شده است؛ مانند گرمازدگی خفیف (Heat Exhaustion) یا گرمازدگی شدید (Heat Stroke).

علائم گرمازدگی خفیف عبارت‌اند از:

• سرگیجه یا احساس ضعف و نزدیک بودن به غش
• تعریق شدید
• پوست سرد، رنگ‌پریده و مرطوب
• تهوع یا استفراغ
• تند شدن ضربان قلب همراه با نبض ضعیف
• گرفتگی یا اسپاسم عضلات

علائم گرمازدگی شدید عبارت‌اند از:

• سردرد شدید
• گیجی یا اختلال در هوشیاری
• پوست قرمز، داغ و خشک
• افزایش شدید دمای بدن
• تهوع یا استفراغ
• ضربان قلب سریع و قوی
• از دست دادن هوشیاری

گرمازدگی شدید یک وضعیت اورژانسی پزشکی است. اگر شما یا فردی در اطرافتان این علائم را دارد، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

چگونه برای وقوع گنبدهای گرمایی آماده شویم؟

با ادامه روند تغییرات اقلیمی، انتظار می‌رود گنبدهای گرمایی با دفعات بیشتری رخ دهند و مدت زمان طولانی‌تری ادامه داشته باشند. بنابراین، مردم به‌ویژه در مناطقی که بیشتر در معرض امواج گرما و گنبدهای گرمایی هستند، باید خود را برای این الگوی جدید آب‌وهوایی آماده کنند.

در کوتاه‌مدت، بهترین راهکار این است که هنگام وقوع موج گرما تا حد امکان در فضای سرپوشیده بمانید. اگرچه ممکن است روشن نگه داشتن مداوم دستگاه تهویه مطبوع (کولر) وسوسه‌کننده باشد، اما مصرف بیش از حد برق می‌تواند فشار زیادی بر شبکه برق وارد کند و احتمال افت ولتاژ یا حتی قطعی‌های گسترده برق را افزایش دهد.

بهتر است تا حد امکان از روش‌های طبیعی برای خنک نگه داشتن خانه استفاده کنید. در ساعات ابتدایی صبح یا اواخر عصر، زمانی که هوای بیرون خنک‌تر است، پنجره‌ها را باز کنید تا هوای تازه وارد خانه شود. اما در گرم‌ترین ساعات روز، پنجره‌ها را ببندید و پرده‌ها را بکشید تا هوای خنک داخل خانه حفظ شود.

اگر ناچار به خروج از منزل هستید، از وسایل محافظت در برابر آفتاب استفاده کنید، از جمله:

• کرم ضدآفتاب با SPF 30 یا بالاتر
• عینک آفتابی
• کلاه لبه‌دار یا چتر

همچنین تا حد امکان در سایه بمانید و برای جلوگیری از کم‌آبی، به مقدار کافی آب بنوشید.

راهکارهای بلندمدت برای مقابله با گنبدهای گرمایی

در مقیاس کلان، اقداماتی مانند کاشت درختان بیشتر و ایجاد زیرساخت‌های سایه‌بان می‌تواند به کاهش اثرات گرمای شدید کمک کند. همچنین معماران و مهندسان می‌توانند ساختمان‌هایی طراحی کنند که مقاومت بیشتری در برابر گرمای شدید داشته باشند و نیاز کمتری به مصرف انرژی برای خنک‌سازی پیدا کنند.

شرکت‌های تأمین برق نیز باید برای زمان‌هایی که مصرف برق به‌دلیل استفاده گسترده از وسایل سرمایشی افزایش می‌یابد، برنامه‌های پشتیبان و مدیریت بار شبکه را پیش‌بینی کنند تا احتمال افت ولتاژ یا قطع برق کاهش یابد.

در نهایت، همه افراد می‌توانند با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و حمایت از اقداماتی که به کاهش تغییرات اقلیمی کمک می‌کنند، در کاهش احتمال و شدت وقوع گنبدهای گرمایی در آینده نقش داشته باشند.

نوشته گنبد گرمایی چیست؟ اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

سندرم دیسترس تنفسی حاد چیست؟

سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) وضعیتی است که باعث تجمع مایعات در ریه‌های شما می‌شود، بنابراین اکسیژن نمی‌تواند به اندام‌های شما برسد.

مایع از رگ‌های خونی کوچک نشت می‌کند و در کیسه‌های هوایی کوچک در ریه‌های شما جمع می‌شود، بنابراین آنها نمی‌توانند با هوای کافی پر شوند. به همین دلیل، خون شما نمی‌تواند اکسیژن مورد نیاز خود را برای حمل به بقیه بدن دریافت کند. اندام‌هایی مانند کلیه‌ها یا مغز شما ممکن است آنطور که باید کار نکنند یا ممکن است از کار بیفتند.

سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) گاهی اوقات تهدید کننده زندگی است و می‌تواند به سرعت بدتر شود. اما به طور کلی قابل درمان است و اکثر افراد بهبود می‌یابند. تشخیص و درمان سریع مهم است.

علل و عوامل خطر سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS)

سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) معمولاً توسط یک اختلال دیگر ایجاد می‌شود، بنابراین اکثر افرادی که به آن مبتلا هستند، به دلیل بیماری دیگری در بیمارستان بستری هستند. علل سندرم دیسترس تنفسی حاد عبارتند از:

سپسیس. این زمانی است که عفونتی در جریان خون شما ایجاد می‌شود و سیستم ایمنی بدن شما بیش از حد فعال می‌شود و باعث التهاب ، لخته‌های کوچک خون و خونریزی می‌شود.

تصادفات. آسیب‌های ناشی از تصادف ماشین یا سقوط می‌تواند به ریه‌ها یا بخشی از مغز که تنفس را کنترل می‌کند آسیب برساند .

استنشاق مواد مضر. دود غلیظ یا بخارات شیمیایی می‌تواند باعث ARDS شود.

سایر علل احتمالی ARDS عبارتند از:

• پنومونی
• خونریزی که شما را به تزریق خون نیاز دارد
• پانکراس ملتهب
• مصرف بیش از حد دارو
• نزدیک به غرق شدن
• سوختگی
• ورود غذا به ریه‌ها (آسپیراسیون)

پزشکان نمی‌دانند که چرا برخی افراد به سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) مبتلا می‌شوند و برخی دیگر نمی‌شوند. عوامل خطر عبارتند از:

• مشکلی در ژن‌های شما
• مصرف زیاد الکل
• سیگار کشیدن تنباکو
• استفاده از اکسیژن برای بیماری ریوی
• جراحی یا شیمی درمانی پرخطر اخیر
• چاقی

علائم سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS)

ARDS فشار زیادی به ریه‌های شما وارد می‌کند. علائم عبارتند از:

• تنگی نفس
• فشار خون پایین
• تنفس سریع و غیرمعمول
• ضربان قلب سریع
• سرفه
• تب
• درد قفسه سینه، به خصوص هنگام تنفس عمیق
• گیجی و خستگی
• لب‌ها یا ناخن‌های آبی رنگ ناشی از کمبود اکسیژن در خون
• سرگیجه

تشخیص و آزمایش‌های ARDS

هیچ آزمایش واحدی نمی‌تواند ARDS را شناسایی کند. این بیشتر شبیه یک پازل است که پزشک شما قطعات آن را کنار هم می‌گذارد. آنها می‌خواهند بیماری‌هایی را که می‌توانند علائم مشابهی داشته باشند، رد کنند.

پزشک شما در مورد سابقه پزشکی شما سوال خواهد کرد، معاینه فیزیکی انجام می‌دهد و به تنفس و ضربان قلب شما گوش می‌دهد. او همچنین ممکن است موارد زیر را بررسی کند:

• علائم وجود مایع اضافی در بدن
• رنگ مایل به آبی روی لب‌ها یا پوست شما

آزمایش‌هایی که به تشخیص کمک می‌کنند عبارتند از:

آزمایش‌های تصویربرداری. عکس‌برداری از قفسه سینه بسیار مهم است و احتمالاً اولین آزمایشی است که پزشک شما تجویز می‌کند. همچنین ممکن است سی‌تی‌اسکن انجام دهید . این آزمایش‌ها می‌توانند به پزشک شما ایده‌ای از میزان مایع موجود در ریه‌های شما و محل آن بدهند.

آزمایش خون. این آزمایش‌ها سطح اکسیژن شما را بررسی می‌کنند. همچنین می‌توانند علائم عفونت یا کم‌خونی ، کمبود گلبول‌های قرمز خون، را بررسی کنند.

آزمایش‌های قلب. این آزمایش‌ها می‌توانند بیماری‌هایی مانند نارسایی قلبی (زمانی که قلب شما آنطور که باید خون را در بدن پمپاژ نمی‌کند) را رد کنند.

درمان سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS)

هدف از درمان، رساندن سطح اکسیژن خون به حد مطلوب است تا اندام‌های شما اکسیژن مورد نیاز خود را دریافت کنند. در برخی موارد، پزشک ممکن است به شما ماسک هوا بدهد و بعداً از لوله تنفسی و دستگاه تنفس مصنوعی (دستگاهی که به تنفس شما کمک می‌کند) استفاده کند.

پزشک شما همچنین سایر شرایطی را که ممکن است باعث ARDS شوند، درمان خواهد کرد.

درمان‌ها شامل موارد زیر است:

• تغذیه و دارو از طریق تزریق مایعات به خون شما
• داروهایی برای جلوگیری از خونریزی و لخته شدن خون
• دارو برای حفظ آرامش و راحتی شما

بیشتر درمان‌های ARDS در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان انجام می‌شود. بسیاری از افراد بدون هیچ مشکل طولانی‌مدتی، بهبودی کامل پیدا می‌کنند.

عوارض سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS)

این بیماری یا درمان آن می‌تواند منجر به مشکلات دیگری از جمله موارد زیر شود:

• فروپاشی بخشی از ریه به دلیل اینکه نمی‌تواند آنطور که باید باد شود (آتلکتازی) یا به دلیل وجود هوا بین ریه و دیواره قفسه سینه (پنوموتوراکس)
• آسیب اندامی یا نارسایی
• گیجی
• فشار خون بالا در شریانی که از قلب به ریه‌ها می‌رود ( فشار خون ریوی )
• بافت ریه آسیب دیده (فیبروز ریوی)
• لخته‌های خون
• عفونت

چشم‌انداز ARDS

اگر اخیراً ARDS داشته‌اید، بهبودی خود را با موارد زیر بهبود بخشید:

• سیگار نکشیدن
• عدم مصرف الکل

ممکن است لازم باشد مدتی به دستگاه تنفس مصنوعی متصل باشید. ARDS می‌تواند شما را ضعیف کند، بنابراین ممکن است برای تقویت قوای جسمانی به فیزیوتراپی مراجعه کنید.

رعایت مداوم واکسیناسیون – برای کووید، RSV و پنومونی – و دریافت  واکسن آنفولانزا هر ساله – خطر ابتلا به ARDS را کاهش می‌دهد.  

سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) می‌تواند از نظر عاطفی و جسمی برای بیماران و خانواده‌ها دشوار باشد. یک گروه حمایتی می‌تواند به کاهش اضطراب ، استرس یا افسردگی کمک کند.

نوشته سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

آسپیراسیون چیست؟

آسپیراسیون زمانی اتفاق می‌افتد که چیزی که می‌بلعید “به اشتباه پایین می‌رود” و وارد راه هوایی (نای) یا ریه‌های شما می‌شود. همچنین می‌تواند زمانی اتفاق بیفتد که چیزی از معده به گلوی شما برگردد. در آسپیراسیون، برخلاف خفگی، راه هوایی شما کاملاً مسدود نمی‌شود.

افرادی که در بلعیدن مشکل دارند، بیشتر احتمال دارد که دچار آسپیراسیون شوند. میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا در بلعیدن مشکل دارند که به آن دیسفاژی می‌گویند. این مشکل می‌تواند موقتی یا بخشی از یک بیماری جدی‌تر باشد.

افرادی که ممکن است اغلب آسپیراسیون داشته باشند یا در بلع مشکل داشته باشند، شامل افراد مسن، کسانی که دچار سکته مغزی شده‌اند و کسانی که دارای معلولیت‌های رشدی هستند، می‌شوند.

علائم آسپیراسیون

گاهی اوقات، هیچ نشانه واضحی وجود ندارد که نشان دهد غذا یا مایعات به درستی هضم نمی‌شوند. از آنجا که متوجه آن نمی‌شوید، سرفه هم نمی‌کنید. اما در بیشتر موارد، شما:

• احساس می‌کنید چیزی در گلویتان گیر کرده است
• هنگام بلعیدن درد دارید، یا بلعیدن سخت است 
• سرفه در حین یا بعد از خوردن یا آشامیدن
• احساس گرفتگی بینی بعد از خوردن یا آشامیدن
• هنگام غذا خوردن صدای قل قل یا “خشک” داشته باشید

نشانه‌های دیگر عبارتند از:

• بزاق دهانتان زیاد است
• ناراحتی قفسه سینه یا سوزش سر دل
• تنگی نفس یا خستگی هنگام غذا خوردن
• تب در عرض نیم ساعت پس از غذا خوردن
• پنومونی مکرر
• مشکل در جویدن

چه چیزی باعث آسپیراسیون می‌شود؟

احتمال آسپیراسیون با افزایش سن افزایش می‌یابد، زیرا با افزایش سن ممکن است در جویدن و بلعیدن مشکل بیشتری داشته باشید.

موارد دیگری که می‌توانند باعث آسپیراسیون شوند عبارتند از:

• تشنج
• خستگی
• رفلاکس اسید
• از دست دادن توانایی ذهنی
• از دست دادن تون عضلانی یا هماهنگی که در جویدن یا بلعیدن اختلال ایجاد می‌کند
• واکنش به دارو
• سرطان گلو
• آسیب‌های سر و گردن
• سکته مغزی
• اختلالات سیستم عصبی مانند اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS)، بیماری پارکینسون و ام اس
• خوردن یا آشامیدن خیلی سریع
• مشکلات دندانی
• زخم‌های دهان
• پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی برای گلو یا گردن شما
• استفراغ مکرر
• دستگاه‌های تنفس یا لوله‌های تغذیه
• تومورهای داخل جمجمه‌ای
• بیماری رفلاکس معده به مری (GERD)

آسپیراسیون خاموش

آسپیراسیون خاموش زمانی اتفاق می‌افتد که شما بدون اطلاع، مایع، نوشیدنی یا ماده دیگری را وارد مجاری هوایی خود می‌کنید. ممکن است علائمی نداشته باشید و معمولاً بدن شما با سرفه مایع یا ماده دیگر را از بدن خارج می‌کند. اگر فقط مقدار کمی استنشاق کنید، جای نگرانی نیست. اما اگر مرتباً آسپیراسیون خاموش دارید، ممکن است به بیماری‌های جدی‌تری مانند پنومونی ناشی از آسپیراسیون (عفونت ریه) مبتلا شوید.

آسپیراسیون خاموش با آسپیراسیون آشکار متفاوت است، زیرا در آسپیراسیون آشکار، فرد می‌تواند بدون اینکه متوجه شود، چیزهایی را استنشاق کند. در آسپیراسیون آشکار، علائم ناگهانی و قابل توجهی بروز می‌کند.

علائم و نشانه‌های آسپیراسیون خاموش

اگر شما یا نوزادتان آسپیراسیون خاموش دارید، ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید. اما برخی از علائم در نوزادان می‌تواند موارد زیر باشد:

• حبس نفس یا تندتر نفس کشیدن هنگام غذا خوردن
• تمایلی به تغذیه ندارد، هنگام تغذیه روی خود را برمی‌گرداند
• گریه یا صدای گرفته بعد از شیر خوردن
• داشتن تب‌های خفیف مکرر یا عفونت‌ها، از جمله در ریه‌ها

بزرگسالان ممکن است علائم کمی متفاوت داشته باشند، مانند:

• تنفس سریع‌تر هنگام غذا خوردن
• گرفتگی بینی که بعد از خوردن غذا از بین می‌رود
• خس خس سینه یا تنفس پر سر و صدا
• احساس اینکه چیزی در گلویتان گیر کرده است
• تجمع مخاط که بر صدای شما تأثیر می‌گذارد
• عفونت‌های مکرر

آسپیراسیون در کودکان

برخی از کودکان به دلیل مشکلات عضلات گلو ناشی از موارد زیر، در بلع مشکل دارند:

• شرایط فیزیکی مانند شکاف کام
• رشد با تأخیر
• آسیب مغزی
• مشکلات عصبی
• بیماری‌های عضلانی مانند آتروفی عضلانی نخاعی

علائم شایع آسپیراسیون در نوزادان و کودکان مشابه علائم آسپیراسیون خاموش است و می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• مکیدن ضعیف
• صورت قرمز، آبریزش چشم یا اخم کردن هنگام شیر خوردن
• تنفس که هنگام تغذیه سریع یا متوقف می‌شود
• تب خفیف بعد از شیر خوردن
• مشکلات تنفسی مانند خس خس سینه
• عفونت‌های مکرر ریه یا مجاری هوایی

تشخیص آسپیراسیون

پزشک شما در مورد علائم شما سؤال خواهد کرد و معاینه فیزیکی انجام خواهد داد. آنها ممکن است دهان و گونه‌های شما را از نزدیک معاینه کنند. همچنین ممکن است توصیه کنند که به متخصصی به نام متخصص گفتاردرمانی مراجعه کنید که می‌تواند مشکلات عضلات بلع شما را بررسی کند.

ممکن است آزمایش‌هایی مانند موارد زیر برای شما تجویز شود:

• عکس‌برداری با اشعه ایکس. این عکس‌ها می‌توانند تصویری از میزان ماده‌ای که استنشاق کرده‌اید به پزشک ارائه دهند.
• برونکوسکوپی. پزشک به شما دارویی برای آرامش می‌دهد و یک لوله نازک به نام برونکوسکوپ را از طریق گلوی شما وارد می‌کند. این لوله دارای یک دوربین کوچک است که از داخل ریه‌های شما عکس می‌گیرد.
• بلع باریم اصلاح‌شده (MBS). یک تکنسین در حالی که شما غذاها و مایعاتی را که با ماده شیمیایی به نام باریم مخلوط شده‌اند، می‌بلعید، از گلو و مری شما عکس‌برداری اشعه ایکس می‌کند.
• ارزیابی آندوسکوپی فیبر نوری بلع (FEES). یک متخصص بینی شما را بی‌حس می‌کند. آنها یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر به نام آندوسکوپ را از طریق آن وارد گلوی شما می‌کنند. دوربینی که درون آن قرار دارد، هنگام بلعیدن بزاق، غذا و مایعات، از شما عکس می‌گیرد.
• مانومتری مری. با بی‌حس کردن بینی شما، یک تکنسین لوله‌ای به نام کاتتر را از طریق آن وارد گلوی شما می‌کند. کاتتر دارای حسگرهایی برای اندازه‌گیری فشار در گلو و مری شما هنگام بلع است.

درمان آسپیراسیون

درمان آسپیراسیون با درمان بیماری که باعث آن شده است، آغاز می‌شود.

اگر دچار اختلال بلع هستید، گزینه‌های درمانی بسته به نوع آن متفاوت است:

• دیسفاژی دهانی-حلقی را می‌توان با یادگیری تمرینات و روش‌های بلع درمان کرد. این موارد می‌توانند به حرکت صحیح عضلات بلع و اعصابی که رفلکس بلع را کنترل می‌کنند، کمک کنند. اگر بیماری عصبی دارید، تکنیک‌های بلع مانند قرار دادن صحیح سر و بدن هنگام بلع می‌تواند کمک کند.
• درمان‌های دیسفاژی مری می‌تواند شامل گشاد کردن مری باشد که شامل قرار دادن لوله‌ای از گلو به معده و کشش مری، داروهایی که می‌توانند اسید معده را کاهش دهند (برای شرایطی مانند GERD)، جراحی برای پاکسازی مسیر منتهی به مری یا تجویز رژیم غذایی خاص.
• دیسفاژی شدید. اگر مشکلات شما شدیدتر باشد، پزشک ممکن است قرار دادن لوله تغذیه را توصیه کند تا بتوانید بدون بلع، مواد مغذی را دریافت کنید. جراحی برای کمک به انسداد یا تنگی گلو نیز می‌تواند از گزینه‌های درمانی باشد. بلع و گفتاردرمانی ممکن است پس از این مراحل توصیه شود.

نوزادانی که شیر مادر یا شیر خشک خود را زیاد استنشاق می‌کنند، ممکن است نیاز به تغییر در رژیم غذایی خود داشته باشند که شامل غذاهای غلیظ‌تر باشد. در موارد شدید آسپیراسیون، ممکن است به یک لوله تغذیه موقت که در بینی یا شکم نوزاد قرار داده می‌شود، نیاز باشد. معمولاً پزشک می‌تواند وقتی نوزاد شما بهتر بتواند بلع کند، لوله را خارج کند.

پنومونی آسپیراسیون

پنومونی آسپیراسیون یک عفونت ریه است که در اثر استنشاق غذا، مایع یا اشیاء به ریه‌های شما ایجاد می‌شود و باعث التهاب و تجمع مایع می‌شود. علائم ممکن است به آرامی بروز کنند. بدون درمان، می‌توانند خطرناک شوند.

علائم پنومونی آسپیراسیون

علائم پنومونی آسپیراسیون عبارتند از:

• سرفه مکرر همراه با خلط بدبو، خون یا چرک
• خس خس سینه یا تنگی نفس
• تب یا لرز و تعریق شدید
• درد قفسه سینه هنگام سرفه یا نفس عمیق کشیدن
• گیجی، اضطراب و خستگی
• احساس خفگی 
• بوی بد دهان

درمان پنومونی آسپیراسیون

درمان پنومونی آسپیراسیون شامل موارد زیر است: 

• آنتی‌بیوتیک‌ها. آنتی‌بیوتیک‌ها برای پنومونی ناشی از آسپیراسیون، درمان اصلی هستند، اما می‌توانند به محل ابتلا به پنومونی و هرگونه آلرژی به دارو (مانند پنی‌سیلین) بستگی داشته باشند.
• اکسیژن درمانی. از آنجا که آسپیراسیون می‌تواند باعث مشکلات تنفسی شود، ممکن است به اکسیژن اضافی نیاز باشد.
• تهویه مکانیکی. در طول این درمان، یک دستگاه به جای شما نفس می‌کشد.

سایر عوارض آسپیراسیون

آسپیراسیون می‌تواند منجر به مشکلات شدیدتری مانند عفونت و آسیب بافتی شود. 

با گذشت زمان، آسپیراسیون همچنین می‌تواند منجر به کم آبی بدن ، سوء تغذیه و کاهش وزن و همچنین احتمال بیشتر ابتلا به سایر بیماری‌ها شود.

پیشگیری از آسپیراسیون

برای جلوگیری از آسپیراسیون هنگام بلع، این نکات را امتحان کنید:

• فقط وقتی هوشیار و آرام هستید غذا بخورید.
• غذای خود را به قطعات کوچک برش دهید.
• وعده‌های غذایی کوچک‌تر بخورید، و دفعات بیشتری غذا بخورید.
• به غذای خشک، رطوبت، چیزی مانند سس، اضافه کنید.
• همیشه قبل از اینکه لقمه دیگری بخورید، آن را قورت دهید.
• از خوردن غذاهایی که به هم می‌چسبند خودداری کنید.
• هنگام خوردن یا آشامیدن صحبت نکنید.
• در حالت درازکش غذا یا نوشیدنی نخورید.
• هنگام غذا خوردن از وضعیت بدنی مناسب استفاده کنید.
• از دهان و دندان خود مراقبت کنید. مرتباً به دندانپزشک مراجعه کنید.
• سیگار نکشید.
• هنگام غذا خوردن یا نوشیدن، وقت کافی داشته باشید.
• ۳ ساعت قبل از استراحت (برای جلوگیری از رفلاکس اسید) از خوردن غذاهای سنگین و سرخ‌شده خودداری کنید.

خلاصه مطلب

وقتی غذا، نوشیدنی یا شیء کوچکی را استنشاق می‌کنید و «به اشتباه وارد لوله تنفسی می‌شود»، حتماً علائم خود را بررسی کنید. اگر دائماً احساس می‌کنید چیزی در گلویتان گیر کرده است، با پزشک خود صحبت کنید. در صورت عدم درمان، آسپیراسیون یا آسپیراسیون خاموش می‌تواند منجر به عوارضی مانند پنومونی ناشی از آسپیراسیون شود.

سوالات متداول آسپیراسیون

وقتی فردی آسپیراسیون می‌کند چه اتفاقی می‌افتد؟ وقتی شما آسپیراسیون می‌کنید، غذا، نوشیدنی یا اشیاء کوچکی که استنشاق کرده‌اید به جای معده وارد راه هوایی یا ریه‌ها می‌شوند. معمولاً اعصاب و ماهیچه‌های گلو و دهان شما مانع از ورود غذا به ریه‌های شما می‌شوند.

چگونه بفهمم که غذا وارد ریه‌هایم شده است؟ اگر دچار آسپیراسیون شده باشید، علائم خاصی خواهید داشت، مانند درد هنگام بلع، سرفه هنگام یا بعد از خوردن یا آشامیدن، یا احساس احتقان در طول این فعالیت‌ها. اگر آسپیراسیون خاموش داشته باشید، ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید.

آیا آسپیراسیون همان خفگی است؟ در آسپیراسیون، شما غذا، مایع یا اشیاء را به داخل راه هوایی یا ریه‌های خود استنشاق می‌کنید. وقتی دچار خفگی می‌شوید، راه هوایی شما توسط این چیزها مسدود می‌شود. آسپیراسیون می‌تواند در حین خفگی اتفاق بیفتد، اما ممکن است بی‌صدا باشد.

علائم آسپیراسیون چند ساعت پس از استنشاق چیزی شروع می‌شود و می‌تواند ۱ تا ۲ روز طول بکشد تا به پنومونی آسپیراسیون تبدیل شود. 

نوشته آسپیراسیون اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

پنومونی چیست؟

پنومونی یا ذات‌الریه نوعی عفونت ریه است که می‌تواند باعث سرفه، خس‌خس سینه یا سرفه‌های شدید و مکرر شود. ممکن است در ابتدا تصور کنید که فقط به سرماخوردگی یا آنفلوانزا مبتلا شده‌اید، اما برخی علائم دیگر می‌توانند به تشخیص تفاوت میان این بیماری‌ها کمک کنند.

سرفه یکی از شایع‌ترین علائم پنومونی است. همچنین ممکن است همراه با سرفه، خلطی به رنگ سبز، زرد یا آغشته به خون دفع شود.

علائم شایع پنومونی

علائم پنومونی می‌توانند از خفیف تا شدید متغیر باشند. شدت علائم به عامل ایجادکننده بیماری و وضعیت عمومی سلامت فرد بستگی دارد.

این علائم عبارت‌اند از:

• تب بالا، گاهی تا ۱۰۵ درجه فارنهایت (حدود ۴۰٫۵ درجه سانتی‌گراد)
• سرفه همراه با خلط سبز، زرد یا خونی
• لرز شدید همراه با لرزش بدن
• احساس تنگی نفس، به‌ویژه هنگام فعالیت
• خستگی شدید
• کاهش اشتها
• درد تیز یا خنجری در قفسه سینه (که ممکن است هنگام سرفه یا تنفس عمیق بیشتر احساس شود)
• تعریق زیاد
• افزایش سرعت تنفس و ضربان قلب
• آبی شدن لب‌ها و ناخن‌ها
• گیجی یا اختلال هوشیاری، به‌ویژه در سالمندان

تفاوت علائم پنومونی باکتریایی و ویروسی

باکتری‌ها و ویروس‌ها شایع‌ترین علل پنومونی هستند. در برخی موارد، قارچ‌ها و انگل‌ها نیز می‌توانند باعث این بیماری شوند.

علائم پنومونی باکتریایی

زمانی که عامل بیماری باکتری باشد، علائم ممکن است به‌صورت تدریجی یا ناگهانی ظاهر شوند. پنومونی باکتریایی معمولاً شدیدتر از سایر انواع است.

ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:

• تب بالا
• تعریق شدید
• افزایش سرعت تنفس
• افزایش ضربان قلب
• آبی شدن لب‌ها و بستر ناخن‌ها به دلیل کاهش اکسیژن خون
• گیجی یا هذیان

علائم پنومونی ویروسی

اگر عامل بیماری ویروس باشد، علائم معمولاً طی چند روز ظاهر می‌شوند. نشانه‌های اولیه مانند تب، سرفه خشک، سردرد و ضعف، شباهت زیادی به آنفلوانزا دارند اما طی یک یا دو روز تشدید می‌شوند.

در ادامه ممکن است علائم زیر ایجاد شوند:

• تشدید سرفه
• تنگی نفس
• درد عضلانی
• تب بالا
• آبی شدن لب‌ها

علائم پنومونی راه‌رونده در بزرگسالان

«پنومونی راه‌رونده» (Walking Pneumonia) نام غیررسمی نوعی پنومونی ناشی از باکتری مایکوپلاسما پنومونیه (Mycoplasma pneumoniae) است.

در مقایسه با سایر انواع پنومونی، علائم این بیماری معمولاً خفیف‌تر هستند و اغلب نیاز به استراحت مطلق در بستر وجود ندارد.

علائم پنومونی در کودکان

تشخیص پنومونی در کودکان گاهی دشوارتر است. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• تنفس سریع
• دشواری در تنفس
• تب
• سرفه
• خس‌خس سینه
• آبی به نظر رسیدن پوست، لب‌ها یا نوک انگشتان

علائم پنومونی در نوزادان

علائم پنومونی در نوزادان ممکن است مبهم‌تر باشند، از جمله:

• بی‌قراری و تحریک‌پذیری
• مشکل در تغذیه
• تنفس پرصدا یا ایجاد صدای ناله‌مانند هنگام تنفس
• کاهش دفعات ادرار یا خشک‌تر بودن پوشک نسبت به حالت طبیعی
• رنگ‌پریدگی پوست
• شلی و بی‌حالی غیرعادی

تفاوت علائم پنومونی با سرماخوردگی و آنفلوانزا

تشخیص تفاوت میان این بیماری‌ها همیشه آسان نیست، زیرا پنومونی می‌تواند یکی از عوارض سرماخوردگی یا آنفلوانزا باشد. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که میکروب‌های عامل این بیماری‌ها وارد ریه‌ها شوند.

ممکن است ابتدا احساس بهبودی داشته باشید، اما سپس علائم مجدداً ظاهر شوند و این بار شدیدتر باشند.

علائم سرماخوردگی

علائم سرماخوردگی معمولاً به‌تدریج آغاز می‌شوند. در سرماخوردگی، نسبت به آنفلوانزا یا پنومونی، احتمال بیشتری وجود دارد که موارد زیر را داشته باشید:

• عطسه
• آبریزش بینی
• گلودرد

سرماخوردگی معمولاً در بزرگسالان باعث تب نمی‌شود.

علائم آنفلوانزا

مهم‌ترین ویژگی آنفلوانزا شروع ناگهانی و شدید علائم است.

علائم شایع آنفلوانزا عبارت‌اند از:

• تب بالاتر از 100.4 درجه فارنهایت (حدود ۳۸ درجه سانتی‌گراد)
• سردرد
• دردهای شدید عضلانی و بدنی
• خستگی شدید
• سرفه خشک و آزاردهنده

این علائم معمولاً طی ۲ تا ۵ روز بهبود می‌یابند، اما سرفه خفیف یا گلودرد ممکن است تا دو هفته ادامه داشته باشد.

علائمی که پس از بهبود پنومونی باید تحت نظر باشند

پس از شروع درمان پنومونی، سرفه و احساس خستگی ممکن است چندین هفته ادامه پیدا کنند.

همچنین برخی مشکلات سلامتی ممکن است پس از بهبود باقی بمانند، از جمله:

• کاهش توانایی انجام فعالیت‌های ورزشی
• تشدید بیماری‌های قلبی‌عروقی
• کاهش کیفیت زندگی
• افزایش خطر بیماری مزمن ریوی در کودکان

پنومونی چه مدت طول می‌کشد؟

معمولاً چند روز پس از شروع درمان باید احساس بهبودی کنید. مدت زمان بهبود به عوامل زیر بستگی دارد:

• سن شما
• علت ایجاد پنومونی
• شدت بیماری
• وجود سایر بیماری‌ها یا مشکلات پزشکی

چه زمانی باید با پزشک تماس گرفت؟

اگر شما یا فرزندتان به سرماخوردگی یا آنفلوانزایی مبتلا هستید که با استراحت و درمان بهبود نمی‌یابد، یا اگر علائم بدتر می‌شوند، یا اگر بیماری زمینه‌ای یا ضعف سیستم ایمنی دارید و علائم احتمالی پنومونی را مشاهده می‌کنید، باید فوراً با پزشک تماس بگیرید.

هر فرد مبتلا به این عفونت ریوی نیازمند ارزیابی پزشکی است.

خلاصه مطلب

پنومونی نوعی عفونت ریه است که می‌تواند با علائمی مانند تب بالا، سرفه همراه با خلط رنگی، خستگی شدید و دشواری در تنفس همراه باشد.

باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها می‌توانند عامل ایجاد پنومونی باشند و علائم بیماری بسته به علت آن متفاوت است.

در کودکان، علائم ممکن است شامل تنفس سریع، سرفه و کبودی پوست یا لب‌ها باشد.

پرسش‌های متداول

چه مدت ممکن است فرد بدون اطلاع از ابتلا به پنومونی زندگی کند؟

در پنومونی راه‌رونده، علائم ممکن است ۲ تا ۴ هفته طول بکشد تا ظاهر شوند. در سایر انواع پنومونی، علائم می‌توانند به‌تدریج یا به‌طور ناگهانی ایجاد شوند. همچنین ممکن است علائم آن‌قدر خفیف باشند که فرد به‌سختی متوجه آن‌ها شود.

آیا ممکن است فرد مبتلا به پنومونی سرفه نداشته باشد؟

بله. اگرچه سرفه یکی از شایع‌ترین علائم پنومونی است، اما در برخی موارد ممکن است فرد مبتلا به پنومونی بدون سرفه باشد.

نوشته پنومونی: علائم و نشانه‌ها اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

پنومونی باکتریایی نوعی عفونت ریه است که توسط برخی باکتری‌ها ایجاد می‌شود. شایع‌ترین عامل آن استرپتوکوک پنومونیه (پنوموکوک) است، اما باکتری‌های دیگری نیز می‌توانند موجب این بیماری شوند.

اگر جوان و از نظر جسمی سالم باشید، این باکتری‌ها ممکن است بدون ایجاد هیچ مشکلی در گلوی شما زندگی کنند. اما اگر به هر دلیلی سیستم دفاعی بدن (سیستم ایمنی) ضعیف شود، باکتری‌ها می‌توانند به ریه‌ها راه پیدا کنند. در این شرایط، کیسه‌های هوایی ریه (آلوئول‌ها) دچار عفونت و التهاب می‌شوند. سپس این فضاها از مایع پر شده و در نتیجه پنومونی ایجاد می‌شود.

عوامل افزایش‌دهنده خطر ابتلا

در موارد زیر احتمال ابتلا به پنومونی باکتریایی بیشتر است:

• سن ۶۵ سال یا بیشتر
• ابتلا به بیماری‌هایی مانند آسم، دیابت یا بیماری‌های قلبی
• دوران بهبودی پس از جراحی
• تغذیه نامناسب یا دریافت ناکافی ویتامین‌ها و مواد معدنی
• ابتلا به بیماری‌هایی که سیستم دفاعی بدن را تضعیف می‌کنند
• سیگار کشیدن
• مصرف بیش از حد الکل
• ابتلا به پنومونی ویروسی

افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند نیز در معرض خطر بیشتری قرار دارند. این گروه شامل افرادی می‌شود که به‌تازگی پیوند عضو انجام داده‌اند. همچنین افراد مبتلا به HIV، لوسمی (سرطان خون)، لنفوم یا بیماری شدید کلیوی بیشتر در معرض ابتلا به این عفونت هستند.

علائم

علائم ممکن است به‌طور ناگهانی و شدید ظاهر شوند یا طی چند روز به‌تدریج بروز کنند.

علائم شایع عبارت‌اند از:

• تب بالا تا ۱۰۵ درجه فارنهایت (حدود ۴۰٫۵ درجه سانتی‌گراد)
• سرفه همراه با خلط سبز، زرد یا خونی
• لرز شدید همراه با لرزش بدن
• احساس تنگی نفس، به‌ویژه هنگام فعالیت بدنی
• خستگی شدید
• کاهش اشتها
• درد تیز یا خنجری در قفسه سینه، به‌ویژه هنگام سرفه یا تنفس عمیق
• تعریق زیاد
• افزایش سرعت تنفس و ضربان قلب
• آبی شدن لب‌ها و ناخن‌ها
• گیجی یا اختلال هوشیاری، به‌ویژه در سالمندان

پیشگیری

دو نوع واکسن برای پیشگیری از پنومونی باکتریایی وجود دارد:

واکسن PCV13 (Prevnar 13)

این واکسن برای افراد زیر توصیه می‌شود:

• افراد ۶۵ سال و بالاتر
• کودکان زیر ۵ سال
• افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به پنومونی باکتریایی هستند

واکسن PPSV23 (Pneumovax)

این واکسن برای افراد زیر توصیه می‌شود:

• افراد ۶۵ سال و بالاتر
• کودکان بالای ۲ سال که در معرض خطر بالای پنومونی باکتریایی قرار دارند
• افراد ۱۹ تا ۶۴ ساله که سیگار می‌کشند یا به آسم مبتلا هستند

برای تعیین اینکه آیا شما یا فرزندتان باید این واکسن‌ها را دریافت کنید، با پزشک مشورت کنید.

علاوه بر واکسیناسیون، اقدامات زیر نیز می‌توانند خطر ابتلا به پنومونی باکتریایی را کاهش دهند:

• شست‌وشوی منظم دست‌ها، به‌ویژه پس از استفاده از سرویس بهداشتی و پیش از غذا خوردن
• داشتن رژیم غذایی سالم و مصرف فراوان میوه و سبزیجات
• ورزش منظم
• خواب کافی
• ترک سیگار
• تا حد امکان دوری از افراد بیمار

تشخیص

پزشک ممکن است تنها با معاینه فیزیکی و پرسش درباره علائم و وضعیت عمومی سلامت شما بتواند به وجود پنومونی باکتریایی مشکوک شود.

احتمالاً پزشک با استفاده از گوشی پزشکی به صدای ریه‌های شما گوش خواهد داد. این کار می‌تواند وجود صداهایی را که نشان‌دهنده تجمع مایع در ریه‌ها هستند آشکار کند. با این حال، اگر تشخیص قطعی نباشد، ممکن است انجام رادیوگرافی قفسه سینه (عکس ریه) ضروری باشد.

برخی بیماران ممکن است به آزمایش‌های بیشتری نیاز داشته باشند، از جمله:

• پالس‌اکسی‌متری (Pulse Oximetry): دستگاه کوچکی که به انگشت متصل می‌شود و میزان اکسیژن خون را اندازه‌گیری می‌کند.
• آزمایش خون
• آزمایش خلط (Sputum) یا ترشحات خارج‌شده هنگام سرفه
• سی‌تی‌اسکن (CT Scan) برای بررسی دقیق‌تر ریه‌ها

درمان

پزشک معمولاً برای شما آنتی‌بیوتیک تجویز خواهد کرد. بسیار مهم است که تمام دوره درمان را کامل کنید. در غیر این صورت ممکن است همه باکتری‌ها از بین نروند و بیماری مجدداً عود کند.

پزشک همچنین ممکن است داروهایی برای کاهش درد و تب تجویز کند.

اقدامات کمکی برای بهبودی

برای تسریع روند بهبود می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• استراحت کافی داشته باشید.
• مایعات فراوان بنوشید؛ این کار به رقیق شدن ترشحات ریه کمک کرده و دفع آن‌ها از طریق سرفه را آسان‌تر می‌کند.
• از دستگاه بخور یا حمام گرم استفاده کنید؛ این کار نیز به شل شدن و رقیق شدن ترشحات کمک می‌کند.
• سیگار نکشید.
• تا زمانی که تب برطرف نشده و سرفه همراه با خلط ادامه دارد، در منزل بمانید.

بیشتر افرادی که برای پنومونی باکتریایی درمان می‌شوند، طی چند روز احساس بهبودی می‌کنند؛ با این حال ممکن است چند هفته طول بکشد تا کاملاً به وضعیت طبیعی بازگردند.

حتماً در ویزیت‌های پیگیری که پزشک تعیین می‌کند شرکت کنید تا وضعیت ریه‌ها ارزیابی شود.

موارد شدید بیماری

اگر پنومونی شدید باشد یا به درمان معمول پاسخ ندهد، ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشید.

در بیمارستان ممکن است درمان‌های زیر برای شما انجام شود:

• اکسیژن‌درمانی
• تزریق مایعات و داروها از طریق ورید (IV)
• درمان‌هایی برای کمک به رقیق شدن و دفع ترشحات ریوی

نوشته پنومونی باکتریایی چیست؟ اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

بدن شما برای عملکرد صحیح باید به تعادل دقیقی از اسیدیته و قلیا پایبند باشد. حتی یک تغییر جزئی در این تعادل می‌تواند بر بسیاری از اندام‌ها تأثیر بگذارد.

تعادل اسید-باز چیست؟

میزان اسیدیته و قلیایی بودن خون شما با استفاده از مقیاس pH اندازه‌گیری می‌شود. مقیاس pH از 0 (بسیار اسیدی) تا 14 (بسیار قلیایی) متغیر است. خون معمولاً بین 7.35 تا 7.45 است. 

کنترل تعادل اسید-باز

هر سیستمی در بدن شما به تعادل pH بستگی دارد. اما ریه‌ها و کلیه‌های شما برای تنظیم آن تلاش می‌کنند.

اسیدها در طول واکنش‌های شیمیایی زیادی که در هر سلول رخ می‌دهند (متابولیسم سلولی) تولید می‌شوند. دی اکسید کربن به طور مداوم توسط سلول‌های شما تولید می‌شود زیرا آنها اکسیژن و مواد مغذی مورد نیاز خود را متابولیزه می‌کنند. 

هر بار که تغییری در تعادل اسید-باز ایجاد می‌شود، بدن شما به طور خودکار سطح pH خون شما را به حالت عادی برمی‌گرداند. اما اگر سطح pH خون شما به طور قابل توجهی تغییر کند، این مکانیسم‌های خودکار کار نمی‌کنند.

ریه‌ها. مغز شما سرعت و عمق تنفس شما را کنترل می‌کند. مغز میزان دی اکسید کربنی را که بیرون می‌دهید تنظیم می‌کند. وقتی عمیق‌تر و سریع‌تر نفس می‌کشید، دی اکسید کربن بیشتری را بیرون می‌دهید و pH خون خود را افزایش می‌دهید. سیستم تنفسی شما می‌تواند سطح pH خون شما را تنها در عرض چند دقیقه تنظیم کند.

کلیه‌ها. سیستم کلیوی شما همچنین می‌تواند سطح pH خون شما را تنظیم کند. کلیه‌های شما قادر به حذف اسیدها یا بازهای اضافی هستند. اما این اثر می‌تواند ساعت‌ها یا روزها طول بکشد.

سیستم‌های بافر شیمیایی. بدن شما همچنین دارای سیستم‌های بافر شیمیایی – اسیدها و بازهای ضعیف داخلی – است که به راحتی قابل تجزیه هستند. آنها با تنظیم نسبت اسیدها و بازهای بدن شما کار می‌کنند.

سایر سیستم‌های شیمیایی بدن شما شامل پروتئین‌ها، هموگلوبین و فسفات‌ها می‌شوند. سیستم بافر فسفات به تنظیم سطح pH ادرار شما کمک می‌کند. پروتئین‌ها به تنظیم pH درون سلول‌ها کمک می‌کنند.

هموگلوبین، پروتئین اصلی درون گلبول‌های قرمز خون، به تنظیم pH در آنجا کمک می‌کند.

اختلالات اسید-باز

خون شما ممکن است بیش از حد اسید داشته باشد. این منجر به اسیدوز می‌شود. وقتی خون شما بیش از حد باز (بیش از حد قلیایی) داشته باشد، به این حالت آلکالوز می‌گویند.

اسیدوز و آلکالوز بیماری نیستند، اما به متخصصان مراقبت‌های بهداشتی سرنخی می‌دهند که ممکن است شما یک مشکل جدی برای سلامتی داشته باشید.

اسیدوز

اسیدوز تنفسی. این اتفاق زمانی می‌افتد که ریه‌های شما قادر به حذف دی اکسید کربن اضافی نیستند و در بدن شما تجمع می‌یابد.

علل اسیدوز تنفسی عبارتند از:

• اختلالاتی – دیستروفی عضلانی یا سندرم گیلن باره، و موارد دیگر – که باعث می‌شوند نتوانید از عضلات تنفسی خود استفاده کنید. 
• بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)
• مصرف داروهای آرام‌بخش یا اپیوئیدها
• بدشکلی یا آسیب‌دیدگی در ناحیه قفسه سینه
• چاقی

علائم اولیه اسیدوز تنفسی عبارتند از:

• سردرد
• خواب‌آلودگی

اسیدوز متابولیک. این اتفاق زمانی می‌افتد که بدن شما اسید زیادی تولید می‌کند یا قادر به حذف صحیح اسیدها نیست.

علل اسیدوز متابولیک عبارتند از:

• خوردن سم یا مصرف بیش از حد دارو، مانند متانول، ضد یخ یا آسپرین
• داشتن متابولیسم غیرطبیعی به دلیل، به عنوان مثال، دیابت کنترل نشده، به ویژه دیابت نوع 1، یا مرحله پیشرفته شوک 
• از دست دادن بیش از حد پایه، مثلاً از طریق اسهال 
• به دلیل اینکه مثلاً کلیه‌های شما به طور عادی کار نمی‌کنند، اسید کافی از بدن دفع نمی‌شود

اگر اسیدوز متابولیک شما خفیف باشد، ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید. در غیر این صورت، ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

• خستگی
• حالت تهوع
• استفراغ

نحوه واکنش بدن شما به اسیدوز ممکن است باعث احساس ضعف، خواب‌آلودگی و گیجی شود. در موارد شدید، ممکن است دچار مشکلات قلبی و افت فشار خون شوید. این می‌تواند منجر به کما و مرگ شود.

آلکالوز

این زمانی است که بدن شما:

• بی کربنات خونش زیاد است (آلکالوز متابولیک)
• اسید از دست می‌دهد 
• سطح دی اکسید کربن پایینی دارد (آلکالوز تنفسی)

آلکالوز تنفسی. این ممکن است در اثر تنفس سریع یا هایپرونتیلاسیون ایجاد شود. چنین تنفسی باعث می‌شود دی اکسید کربن زیادی از بدن شما خارج شود.

هیپرونتیلاسیون ممکن است به دلایل زیر باشد:

• اضطراب
• درد
• سطح پایین اکسیژن خون
• تب
• مصرف بیش از حد آسپرین

آلکالوز متابولیک. این ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

• استفراغ شدید یا طولانی مدت، که باعث از دست رفتن اسید معده می‌شود
• از دست دادن بیش از حد مایعات یا الکترولیت‌ها (مانند پتاسیم یا سدیم)، که بر کنترل کلیه‌ها بر تعادل اسید و باز تأثیر می‌گذارد.
• غدد فوق کلیوی بیش فعال
• برخی داروهای ادرارآور
• خوردن بیش از حد جوش شیرین (بی کربنات سدیم)

علائم آلکالوز عبارتند از:

• سوزن سوزن شدن انگشتان دست و پا و اطراف لب‌ها
• گرفتگی و اسپاسم در عضلات شما
• تحریک پذیری
• اسپاسم عضلانی (برای آلکالوز شدید)

گاهی اوقات آلکالوز ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند.

تشخیص اختلالات اسید و باز

پزشک شما ممکن است آزمایش خون برای اندازه‌گیری pH و سطح دی اکسید کربن در خون شما تجویز کند. نمونه خون معمولاً از شریان مچ دست شما گرفته می‌شود. خون وریدهای شما به اندازه خون شریانی برای اندازه‌گیری pH خون قابل اعتماد نیست.

برای اسیدوز، پزشک ممکن است میزان بی‌کربنات خون شما را نیز اندازه‌گیری کند. ممکن است آزمایش‌های خون دیگری برای تشخیص علت اسیدوز شما لازم باشد.

برای آلکالوز، پزشک ممکن است سطح الکترولیت‌ها را در خون و ادرار شما نیز اندازه‌گیری کند.

درمان اختلالات اسید-باز

پزشک شما روی رفع علت اسیدوز یا آلکالوز شما کار خواهد کرد.

برای اسیدوز متابولیک، درمان به علت آن بستگی دارد. به عنوان مثال، پزشک شما ممکن است دیابت نوع ۱ شما را درمان کند. اگر اسیدوز تنفسی دارید، پزشک شما روی بهبود عملکرد ریه شما کار خواهد کرد. ممکن است به داروهایی نیاز داشته باشید که مجاری هوایی شما را باز کنند. اگر تنفس شما به شدت مختل شده است، ممکن است برای کمک به تنفس به دستگاه تنفس مصنوعی نیاز داشته باشید .

برای آلکالوز متابولیک، ممکن است در حین درمان علت، آب و الکترولیت به شما داده شود. برای آلکالوز تنفسی، اولین قدم دادن اکسیژن است. سپس پزشک شما علت را بررسی کرده و آن را درمان خواهد کرد.  

نوشته آنچه باید در مورد تعادل اسید و باز بدانید اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

آسیب‌های سر، آسیب‌هایی هستند که به پوست سر، جمجمه یا مغز در اثر ضربه وارد می‌شوند. وقتی این آسیب‌ها مغز را تحت تأثیر قرار می‌دهند، به آنها آسیب تروماتیک مغزی یا TBI گفته می‌شود. 

برای اکثر مردم، آسیب‌های سر هنگام ورزش و سایر فعالیت‌های تفریحی، یک خطر قابل قبول محسوب می‌شوند. اما این آسیب‌ها خطرناک هستند. می‌توانند منجر به ناتوانی دائمی، اختلال روانی و حتی مرگ شوند. گام‌هایی وجود دارد که می‌توانید برای کاهش خطر و محافظت از خود و فرزندانتان بردارید.

انواع آسیب‌های سر

انواع مختلفی از آسیب‌های سر وجود دارد. 

• ضربه مغزی. این رایج‌ترین نوع آسیب سر است. ضربه مغزی نوعی آسیب تروماتیک مغزی (TBI) است که زمانی اتفاق می‌افتد که مغز به اندازه کافی تکان می‌خورد یا تکان می‌خورد که به جمجمه برخورد می‌کند. این آسیب می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. برای دچار شدن به ضربه مغزی لازم نیست به سرتان ضربه وارد شود. ضربه به هر جای دیگری از بدن می‌تواند نیروی کافی برای تکان دادن مغز ایجاد کند. 
• کوفتگی. کبودی روی خود مغز، کوفتگی نامیده می‌شود. این کبودی می‌تواند باعث خونریزی و تورم شود. 
• هماتوم داخل جمجمه (ICH). این خونریزی زیر جمجمه در مغز است که لخته تشکیل می‌دهد. هماتوم‌های مغزی از خفیف تا شدید متغیر هستند و بر اساس محل تشکیل گروه‌بندی می‌شوند.
• شکستگی جمجمه. گاهی اوقات، شکستگی استخوان جمجمه می‌تواند بر مغز تأثیر بگذارد. قطعات شکسته استخوان می‌توانند به مغز نفوذ کرده و باعث خونریزی و سایر انواع آسیب‌ها شوند.

علل آسیب سر

شایع‌ترین علل آسیب‌های سر عبارتند از: 

• تصادفات ماشین یا موتورسیکلت 
• آبشارها
• کودک آزاری
• اعمال خشونت‌آمیز

ضربه مغزی یا سایر آسیب‌های سر همچنین می‌تواند زمانی اتفاق بیفتد که دو ورزشکار با هم برخورد کنند یا یک بازیکن با یک قطعه از تجهیزات ورزشی به سر خود ضربه بزند. در فوتبال، حتی “هد زدن” توپ نیز می‌تواند باعث ضربه مغزی شود.

در میان فعالیت‌های ورزشی که بیشترین تعداد آسیب‌های سر را در تمام سنین ایجاد می‌کنند:

• دوچرخه‌سواری
• فوتبال
• بسکتبال
• بیسبال و سافتبال
• سواری با وسایل نقلیه تفریحی موتوری مانند باگی‌های شن روان، کارتینگ و مینی‌بایک‌ها

طبق اعلام انجمن آسیب مغزی آمریکا، پنج فعالیت اصلی که باعث ضربه مغزی در کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۸ ساله می‌شوند عبارتند از:

• دوچرخه‌سواری
• فوتبال
• بسکتبال
• فعالیت‌های زمین بازی
• فوتبال

فعالیت‌های ورزشی و ضربه همیشه علت آسیب‌های سر نیستند. کوفتگی یا خونریزی مغزی می‌تواند علل دیگری نیز داشته باشد، مانند: 

• فشار خون بالای طولانی مدت (در بزرگسالان)
• اختلالات خونریزی
• استفاده از رقیق‌کننده‌های خون یا برخی داروهای روانگردان 

علائم و نشانه‌های آسیب سر

علائم و نشانه‌های ضربه مغزی ممکن است بلافاصله ظاهر شوند، یا ممکن است ساعت‌ها یا حتی روزها طول بکشد تا خود را نشان دهند. شما همیشه با ضربه مغزی هوشیاری خود را از دست نمی‌دهید. ضربه مغزی باعث تغییراتی در وضعیت ذهنی فرد می‌شود و می‌تواند عملکرد طبیعی مغز را مختل کند. ضربات مغزی متعدد می‌توانند تأثیر طولانی‌مدت و تغییر دهنده زندگی داشته باشند.

 علائم TBI، مانند ضربه مغزی، شامل موارد زیر است:

• گیجی
• افسردگی
• سرگیجه یا مشکلات تعادل
• دوبینی یا تاری دید
• احساس گیجی یا منگی
• احساس سستی یا خستگی
• سردرد
• از دست دادن حافظه
• حالت تهوع
• حساسیت به نور یا سر و صدا
• اختلال خواب
• مشکل در تمرکز
• مشکل در به خاطر سپردن

علائم یا نشانه‌هایی که نشان می‌دهد آسیب سر ممکن است چیزی بیش از یک ضربه مغزی باشد و نیاز به درمان اورژانسی دارد عبارتند از:

• تغییر در اندازه مردمک چشم
• خروج مایع شفاف یا خونی از بینی، دهان یا گوش‌ها
• تشنج
• ویژگی‌های چهره تحریف‌شده
• کبودی صورت
• شکستگی در جمجمه یا صورت
• اختلال در شنوایی، بویایی، چشایی یا بینایی
• ناتوانی در حرکت دادن یک یا چند عضو
• تحریک پذیری
• سبکی سر
• از دست دادن هوشیاری
• میزان تنفس پایین
• بی‌قراری، دست و پا چلفتی بودن یا عدم هماهنگی
• سردرد شدید
• اختلال در تکلم یا تاری دید
• سفتی گردن یا استفراغ
• بدتر شدن ناگهانی علائم پس از بهبود اولیه
• تورم در محل آسیب
• استفراغ مداوم

درمان آسیب سر

اگر فکر می‌کنید ممکن است دچار ضربه مغزی شده باشید یا مشکوک هستید که شخص دیگری هم دچار ضربه مغزی شده است، مهم‌ترین قدمی که باید بردارید، جلوگیری از آسیب بیشتر است. هر فعالیتی را که انجام می‌دهید متوقف کنید و به کسی که فکر می‌کنید ممکن است آسیب دیده باشد، اطلاع دهید. سپس به پزشک مراجعه کنید. اگر به عنوان عضوی از یک تیم بازی می‌کنید، درخواست کنید که از بازی خارج شوید و به مربی بگویید چه اتفاقی افتاده است. اگر یکی از بازیکنان دیگر علائم گیجی یا از دست دادن ناگهانی هماهنگی را نشان داد، حتماً این موضوع را به مربی گزارش دهید. اگر در حال مربیگری یک تیم هستید و متوجه آسیب احتمالی شدید، آن شخص را از بازی خارج کنید و مطمئن شوید که تحت مراقبت‌های پزشکی قرار می‌گیرد.

دریافت مراقبت‌های پزشکی در اسرع وقت برای هر نوع آسیب تروماتیک مغزی (TBI) بالقوه متوسط ​​تا شدید مهم است. آسیب‌های تشخیص داده نشده که مراقبت‌های مناسب را دریافت نمی‌کنند، می‌توانند باعث ناتوانی و اختلال طولانی مدت شوند. به خاطر داشته باشید که اگرچه مرگ ناشی از آسیب ورزشی نادر است، اما آسیب‌های مغزی علت اصلی مرگ و میر مرتبط با ورزش هستند.

علائم باید اغلب در آسیب‌های متوسط ​​تا شدید به دقت تحت نظر باشند. ممکن است نیاز به بستری شدن یک شبه در بیمارستان باشد. پزشک ممکن است برای بررسی شکستگی احتمالی جمجمه و پایداری ستون فقرات، عکس‌برداری با اشعه ایکس انجام دهد. در برخی موارد، پزشک ممکن است برای بررسی میزان آسیب وارده،  سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی درخواست کند. آسیب‌های شدیدتر ممکن است برای کاهش فشار ناشی از تورم به جراحی نیاز داشته باشند.

اگر کودکی دچار آسیب سر شد، فوراً از او عکس‌برداری با اشعه ایکس نکنید. او را به دقت از نظر علائم متناسب با سنش مانند گیجی یا تغییر رفتار زیر نظر داشته باشید. بدون توصیه پزشک به او دارو، از جمله آسپرین، ندهید.

اگر پزشک شما را با یک فرد آسیب‌دیده به خانه بفرستد، ممکن است به شما دستور دهد که از نزدیک مراقب آن فرد باشید. این ممکن است شامل بیدار کردن فرد هر چند ساعت یکبار برای پرسیدن سوالاتی مانند “اسم شما چیست؟” یا “کجایید؟” باشد تا مطمئن شوید که فرد حالش خوب است. مطمئن شوید که از پزشک سوال کرده‌اید و می‌دانید که باید مراقب چه علائمی باشید و کدام یک نیاز به توجه فوری دارند.

دستورالعمل‌ها پزشکان را ترغیب می‌کنند که به فردی که آسیب دیده است اجازه ندهند تا زمانی که علائم کاملاً برطرف نشده است، به فعالیت‌هایی که خطر آسیب بیشتر را به همراه دارد، بازگردد. اکثر نوجوانان ظرف دو هفته بهبود می‌یابند، در حالی که ممکن است بهبودی کودکان خردسال تا چهار هفته طول بکشد. اما علائم آسیب شدید می‌تواند ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه یابد. فردی که دچار آسیب متوسط ​​تا جدی شده است، احتمالاً به توانبخشی نیاز دارد که ممکن است شامل فیزیوتراپی و کاردرمانی ، گفتاردرمانی، دارودرمانی ، مشاوره روانشناسی و حمایت اجتماعی باشد.

پیشگیری از آسیب دیدگی سر

مهمترین قدمی که باید بردارید، خرید و استفاده صحیح از کلاه ایمنی است که توسط انجمن آزمایش و مواد آمریکا (ASTM) تأیید شده باشد. حتماً سایز مناسب را برای اندازه مناسب خریداری کنید و کلاه ایمنی یا هدگیر را به درستی بپوشید. طبق گفته انجمن جراحان مغز و اعصاب آمریکا، کلاه ایمنی یا هدگیر باید همیشه برای فعالیت‌های زیر استفاده شود:

• بیسبال و سافتبال
• دوچرخه‌سواری
• فوتبال
• هاکی
• اسب سواری
• سواری با وسایل نقلیه تفریحی موتوردار
• اسکیت‌برد و اسکوتر سواری
• اسکی
• اسنوبورد
• کشتی

علاوه بر این، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)  دستگاه غیرتهاجمی Q-Collar را تأیید کرده است که ورزشکاران می‌توانند برای جلوگیری از آسیب‌های سر از آن استفاده کنند. این گردنبند C شکل، نیروی فشاری را به گردن وارد می‌کند و  حجم خون را افزایش می‌دهد  تا به کاهش حرکت مغز که ممکن است به دلیل ضربه به سر رخ دهد، کمک کند. این دستگاه ممکن است تغییرات خاصی را که در مغز با آسیب مغزی مرتبط هستند، کاهش دهد.

کارهای دیگری که می‌توانید برای حفظ امنیت خود و فرزندانتان انجام دهید:

• هنگام دوچرخه‌سواری در شب، لباس‌های بازتابنده نور بپوشید.
• در آبی با عمق کمتر از ۱۲ فوت یا هر پهنه‌ای از آب که نمی‌توانید کف آن را ببینید و آب کدر است، شیرجه نزنید.
• مطمئن شوید که زمین‌های بازی کودکان و تجهیزات آنها ایمن و در وضعیت خوبی هستند.
• اجازه ندهید کودکان ورزش‌هایی را انجام دهند که برای سنشان مناسب نیست.
• بر نحوه استفاده صحیح از تجهیزات ورزشی نظارت داشته باشید و به کودکان آموزش دهید.
• لباس‌هایی که بینایی را مختل می‌کنند، نپوشید .
• در پارک‌های آبی و استخرها تمام قوانین را رعایت کنید .
• روی سطوح ناهموار یا آسفالت نشده اسکیت‌بورد یا دوچرخه‌سواری نکنید.
• وقتی خسته یا خیلی بیمار هستید، ورزش نکنید.

نوشته آسیب سر اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

سندرم شوک سمی (TSS) یک بیماری نادر اما جدی است که زمانی ایجاد می‌شود که سیستم ایمنی بدن شما به سموم تولید شده توسط باکتری‌ها واکنش نشان می‌دهد. TSS زمانی رخ می‌دهد که این سموم وارد جریان خون شما می‌شوند، جایی که واکنش بدن شما می‌تواند به طور همزمان بر بسیاری از سیستم‌های بدن شما تأثیر بگذارد.

سندرم شوک سمی می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد، اما با درمان مناسب، قابل درمان نیز هست. این بدان معناست که شناخت علائم و نشانه‌های آن مهم است تا بتوانید آن را تشخیص داده و به سرعت درمان کنید.

علائم TSS چیست؟

علائم آن بسیار شبیه به علائمی است که ممکن است در سایر انواع عفونت‌ها مشاهده کنید: تورم، تب، قرمزی و احساس عمومی ناخوشی.

علائم TSS معمولاً به سرعت، حدود ۲ روز پس از آلوده شدن به باکتری، بروز می‌کنند. نحوه تأثیر TSS بر بدن شما به نوع باکتری عامل بیماری بستگی دارد.

به طور کلی، TSS باعث موارد زیر می‌شود:

• تب
• کهیر
• فشار خون پایین
• مشکلات یا نارسایی کلیه
• مشکلات یا نارسایی تنفسی
• گیجی

برای تشخیص نوع سندرم شوک سمی (TSS) و رد سایر علل عفونت یا بیماری، پزشک علائمی را که مختص انواع خاصی از باکتری‌ها هستند، بررسی می‌کند. باکتری‌هایی که معمولاً باعث سندرم شوک سمی می‌شوند عبارتند از:

• استافیلوکوکوس اورئوس
• استرپتوکوک پیوژنز
• کلستریدیوم سوردلی (C. sordellii)

علائم TSS استافیلوکوکی

TSS استافیلوکوکی اغلب در زنان اتفاق می‌افتد. گاهی اوقات، اگر از تامپون‌های فوق جاذب استفاده کنید و باکتری‌ها برای مدت طولانی در واژن شما گیر بیفتند، می‌توانید به آن مبتلا شوید. همچنین اگر بعد از جراحی، زایمان یا سوختگی یا تجمع چرک در بدن خود عفونت داشته باشید، بیشتر در معرض خطر هستید. این نوع TSS باعث موارد زیر می‌شود:

• تب بالای ۳۸ درجه سانتیگراد (۱۰۲ درجه فارنهایت)
• سردرد
• خستگی
• بثورات قرمز و مسطح مانند آفتاب سوختگی در بیشتر بدن
• استفراغ
• اسهال
• درد عضلانی
• قرمزتر از حد معمول شدن دهان، چشم‌ها و واژن
• کبودی
• ادرار کم​

همچنین ممکن است ۱ تا ۲ هفته پس از شروع علائم، شروع به پوست اندازی به صورت ورقه ورقه، معمولاً در کف دست‌ها یا کف پاهایتان، کنید.

علائم TSS استرپتوکوکی

این نوع سندرم شوک سمی (TSS) معمولاً پس از ابتلا به آبله مرغان، عفونت پوستی یا اگر سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشید، اتفاق می‌افتد. اولین علامت اغلب درد شدیدی است که ناگهان بروز می‌کند. سایر علائم عبارتند از:

• فشار خون بسیار پایین
• شوک ( جریان خون کافی به سیستم‌های بدن شما نمی‌رسد)
• مشکلات خونریزی
• کبودی
• بثورات قرمز و مسطح مانند آفتاب سوختگی در بیشتر بدن
• مشکل در تنفس

همچنین ممکن است مانند TSS استافیلوکوکی، لایه‌هایی از پوست شما کنده شود، اما این همیشه اتفاق نمی‌افتد.

علائم سندرم شوک سمی ناشی از C. sordellii

عفونت کلستریدیوم سوردلی در رحم اتفاق می‌افتد. همچنین می‌توانید آن را از طریق تزریق وریدی مواد مخدر دریافت کنید. علائم آن عبارتند از:

• تهوع و استفراغ
• انرژی کم و ضعف
• علائم شبه آنفولانزا
• درد هنگام لمس شکم
• تورم
• تعداد بالای گلبول‌های قرمز و سفید خون
• ضربان قلب سریع

برخلاف سایر انواع رایج TSS، مانند TSS استافیلوکوکی، C. sordellii معمولاً باعث تب نمی‌شود.

اگر شما یا شخص دیگری علائم شوک را نشان می‌دهید، به خصوص اگر از تامپون، دیافراگم یا اسفنج ضدبارداری استفاده کرده‌اید یا اگر زخم یا عفونت پوستی دارید، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

سندرم شوک سمی (TSS) چگونه تشخیص داده شده و درمان می‌شود؟

از آنجا که TSS می‌تواند تهدید کننده زندگی باشد، احتمالاً نیاز به درمان در بیمارستان خواهید داشت.

پزشکان معاینه و آزمایش خون انجام می‌دهند. آنها می‌توانند در حین درمان TSS و علائم آن، وضعیت شما را تحت نظر داشته باشند. بسته به شدت بیماری، ممکن است لازم باشد چند روز یا بیشتر در بیمارستان بستری شوید.

قبل از انتخاب روش درمانی برای شما، پزشک باید شما را معاینه کند تا اطلاعات بیشتری در مورد موارد زیر کسب کند:

• سن و سابقه پزشکی شما
• سابقه پزشکی اخیر شما، از جمله آنچه ممکن است باعث TSS شما شود
• چه نوع علائمی دارید؟
• علائم شما چقدر جدی است؟
• نحوه واکنش شما به داروها یا درمان‌های خاص

پزشک شما ممکن است مجبور شود آزمایش‌هایی انجام دهد یا نمونه‌های بافتی یا خونی جمع‌آوری کند تا درمان‌های خاصی را که برای شما مؤثر خواهد بود، تشخیص دهد. شما ممکن است به موارد زیر نیاز داشته باشید:

آنتی‌بیوتیک‌های وریدی. این رایج‌ترین روش درمان TSS توسط پزشکان است. آنتی‌بیوتیک‌ها به جلوگیری از رشد باکتری‌ها در سیستم بدن شما کمک می‌کنند. آن‌ها سمومی را که در بدن شما تجمع یافته‌اند، از بین نمی‌برند. نوع آنتی‌بیوتیکی که دریافت می‌کنید بستگی به نوع باکتری ایجادکننده TSS شما دارد.

درمان با ایمونوگلوبولین. اگر سندرم شوک سمی شما بسیار شدید باشد، پزشک ممکن است سعی کند آن را با ایمونوگلوبولین درمان کند. ایمونوگلوبولین بخشی از پلاسمای خون است که حاوی آنتی‌بادی است. شما آن را از طریق تزریق داخل وریدی دریافت می‌کنید. درمان با ایمونوگلوبولین می‌تواند به تقویت سیستم دفاعی بدن شما در برابر عفونت کمک کند.

همچنین ممکن است برای علائم TSS به درمان نیاز داشته باشید، مانند:

• مایعات داخل وریدی برای جلوگیری از کم آبی بدن ، شوک و آسیب به اندام‌ها
• دارو برای کمک به فشار خون پایین
• دیالیز برای نارسایی کلیه
• اکسیژن اضافی یا سایر دستگاه‌ها برای کمک به تنفس شما
• انتقال خون

بسته به علت TSS شما، پزشک ممکن است بخواهد:

• تامپون یا سایر وسایل پیشگیری از بارداری را خارج کنید
• هرگونه زخم را تمیز کنید
• تخلیه چرک از نواحی عفونی

اگر عفونت بسیار شدید دارید، ممکن است مجبور شوید برای برداشتن بافت مرده و تمیز کردن عمیق زخم خود، جراحی انجام دهید تا از شر آن خلاص شوید.

چگونه از TSS جلوگیری کنیم؟

TSS نادر است. اگر هرگز به آن مبتلا نشده‌اید، بعید است که به آن مبتلا شوید. اما وقتی به آن مبتلا شدید، در معرض خطر بیشتری برای ابتلای مجدد به آن هستید. می‌توانید این مراحل را برای کاهش احتمال ابتلای خود تا حد امکان انجام دهید:

• اگر زخمی شدید، آن را تمیز، خشک و بانداژ شده نگه دارید. حتماً بانداژ خود را مرتباً عوض کنید.
• هر زمان که علائم عفونت در زخم – قرمزی، تورم، درد، تب – را مشاهده کردید، در اسرع وقت به پزشک خود اطلاع دهید تا بتواند آن را درمان کند.

هنگام استفاده از تامپون، دیافراگم یا اسفنج ضدبارداری مراقب باشید. هر سه مورد خطر ابتلا به سندرم شوک سمی (TSS) را به همراه دارند. اگر قبلاً به TSS مبتلا شده‌اید، یا اگر عفونت باکتریایی جدی داشته‌اید ، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به TSS هستید و اصلاً نباید از آنها استفاده کنید.

به دلیل طراحی‌های بهبود یافته، خطر ابتلا به TSS از تامپون‌ها بسیار کمتر از گذشته است. اما هنوز هم رعایت بهداشت تامپون مهم است. برای استفاده ایمن از تامپون و کاهش خطر ابتلا به TSS:

• از تامپون با کمترین میزان جذب ممکن استفاده کنید.
• تامپون خود را مرتباً عوض کنید — هر ۴ تا ۶ ساعت یا بیشتر، بسته به جریان خونریزی‌تان.
• در روزهایی که خونریزی کم است از پد استفاده کنید.
• وقتی پریود نیستید از تامپون استفاده نکنید.
• جعبه تامپون خود را در جای خشک و خنک نگه دارید تا از رشد باکتری‌ها جلوگیری شود.
• همیشه قبل از قرار دادن یا بیرون آوردن تامپون، دست‌های خود را بشویید.

نوشته سندرم شوک سمی: علائم، درمان و پیشگیری اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

سندرم شوک سمی چیست؟

سندرم شوک سمی (TSS) یک بیماری ناگهانی و بالقوه کشنده است که در اثر رشد بیش از حد باکتری‌ها و آزاد شدن سموم در جریان خون ایجاد می‌شود.

دو نوع باکتری، استافیلوکوکوس اورئوس و استرپتوکوکوس پیوژنز،در بیشتر موارد مقصر هستند. این نادر است و معمولاً در اثر استفاده از تامپون یا بریدگی یا سوختگی که عفونی می‌شود، رخ می‌دهد.

در صورت ابتلا، برای جلوگیری از عوارض جدی به مراقبت‌های پزشکی فوری نیاز خواهید داشت.

بسته به نوع باکتری ایجاد کننده آن، سرعت درمان و سلامت کلی شما، این بیماری می‌تواند در ۳۰ تا ۷۰ درصد موارد کشنده باشد.

علائم سندرم شوک سمی

وقتی TSS شروع می‌شود، علائمی مشابه بسیاری از بیماری‌های کم‌خطرتر دیگر ایجاد می‌کند. این علائم به‌طور ناگهانی بروز می‌کنند و شامل موارد زیر هستند:

• تب و لرز شدید
• دردهای عضلانی
• استفراغ و اسهال
• سردرد
• گلودرد

علائم به سرعت بدتر می‌شوند و همچنین ممکن است موارد زیر را داشته باشید:

• فشار خون پایین
• بثوراتی که شبیه آفتاب سوختگی هستند، به خصوص در کف دست‌ها و کف پاها
• قرمزی چشم، دهان و گلو
• گیجی
• تشنج

بعد از حدود یک هفته، بثورات ناشی از TSS می‌تواند باعث شود پوست شما به صورت ورقه‌های بزرگ کنده شود.

TSS چه حسی دارد؟

ممکن است در ابتدا احساس کنید که آنفولانزا دارید. اما به سرعت احساس بیماری بیشتری خواهید کرد زیرا سموم ناشی از عفونت شروع به آسیب رساندن به اندام‌های شما می‌کنند. اگر در دوران قاعدگی هستید یا زخم باز یا عفونت پوستی دارید، به علائمی مانند تب ناگهانی و استفراغ توجه ویژه داشته باشید. اگر هنگام بیماری از تامپون، اسفنج قاعدگی، دیسک یا کلاهک دهانه رحم استفاده می‌کنید، حتی قبل از تماس با پزشک، فوراً آن را خارج کنید.

علل سندرم شوک سمی

سه نوع باکتری مختلف می‌توانند باعث TSS شوند:

• استافیلوکوکوس اورئوس (استاف)
• استرپتوکوک پیوژنز (استرپتوکوک گروه A)
• کلستریدیوم سوردلی

استافیلوکوکوس اورئوس به طور طبیعی در بدن بسیاری از افراد بدون ایجاد مشکل زندگی می‌کند. اما همچنین مسئول بسیاری از عفونت‌ها در افرادی است که دچار سوختگی‌های جدی شده‌اند یا جراحی داشته‌اند. استرپتوکوک گروه A باعث بسیاری از عفونت‌های کم‌خطرتر مانند گلودرد استرپتوکوکی و زرد زخم می‌شود. کلستریدیوم سوردلی همچنین می‌تواند بدون هیچ ضرری در داخل واژن شما زندگی کند.

سندرم شوک سمی (TSS) زمانی اتفاق می‌افتد که شرایط خاصی به این باکتری‌ها اجازه رشد و گسترش سریع و آزاد شدن سم را می‌دهد. سپس این سم از طریق پارگی در پوست یا غشاهای مخاطی وارد جریان خون شما می‌شود.

برخی از مواردی که می‌توانند باعث ابتلا به TSS شوند عبارتند از:

• تامپون یا وسیله دیگری که برای مدت طولانی داخل واژن باقی مانده است
• عفونت پوست
• عفونت پس از جراحی
• زایمان، سقط جنین یا سایر اقدامات زنان و زایمان
• گاز یا سایر پانسمان‌هایی که برای بند آوردن خونریزی بینی یا خونریزی جراحی استفاده می‌شوند

چرا تامپون‌ها باعث سندرم شوک سمی (TSS) می‌شوند؟

این وضعیت در اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ پس از مرگ زنانی که از تامپون‌های فوق جاذب استفاده می‌کردند، خبرساز شد. تامپون اشباع‌شده مکانی است که باکتری‌ها می‌توانند به سرعت در آن رشد کنند. سپس می‌توانند از طریق دهانه رحم به رحم منتقل شوند.

در برخی موارد ناشی از اسفنج‌های قاعدگی، دیافراگم‌ها و کلاهک‌های دهانه رحم، این وسیله مدت زیادی – بیش از 30 ساعت – در واژن بوده است. همچنین به نظر می‌رسد مهم است که تامپون از چه چیزی ساخته شده باشد. فوم پلی‌استر از الیاف پنبه یا ریون بدتر است.

قرار دادن تامپون در جای خود می‌تواند پارگی‌های میکروسکوپی در دیواره‌های واژن ایجاد کند که می‌تواند به باکتری‌ها اجازه ورود دهد. باقی گذاشتن تامپون فوق‌العاده جاذب برای مدت طولانی یا استفاده از آن در زمانی که خونریزی کم است می‌تواند واژن شما را خشک کند و احتمال پارگی را بیشتر کند.

انواع تامپون‌های فوق جاذب که در موارد اولیه دخیل بودند، دیگر ساخته نمی‌شوند. و اکنون سازندگان تامپون باید از برچسب‌گذاری و اندازه‌گیری‌های استاندارد برای میزان جذب استفاده کنند و دستورالعمل‌هایی برای نحوه استفاده ایمن از آنها ارائه دهند. موارد TSS مرتبط با تامپون از دهه ۸۰ کاهش یافته است.

عوامل خطر سندرم شوک سمی

اگر موارد زیر را داشته باشید، احتمال ابتلا به TSS در شما بیشتر است:

• از تامپون استفاده کنید، به خصوص اگر قدرت جذب بالایی دارند یا بیشتر از مدت توصیه شده در واژن باقی مانده‌اند.
• پوستتان در اثر بریدگی، سوختگی یا نیش حشرات آسیب دیده باشد
• در حال بهبودی از عمل جراحی هستند
• عفونت پوستی مانند زرد زخم یا سلولیت داشته باشید
• گلودرد استرپتوکوکی یا عفونت ویروسی مانند آنفولانزا یا آبله مرغان داشته باشید
• اخیراً زایمان، سقط جنین یا سقط جنین داشته‌اید
• از دیافراگم یا وسیله دیگری که داخل واژن قرار می‌گیرد استفاده کنید
• برای بند آوردن خونریزی بینی به گاز استریل نیاز بود
• قبلاً TSS داشته‌اید
• خیلی جوان، خیلی پیر، دارای سیستم ایمنی ضعیف یا بیماری مزمن هستند

تشخیص سندرم شوک سمی

پزشکان به چندین روش TSS را آزمایش می‌کنند:

• نمونه‌های خون و ادرار را برای عفونت استافیلوکوکی یا استرپتوکوکی آزمایش کنید.
• یک سواب از واژن، دهانه رحم یا گلوی خود بردارید.
• از زخم عفونی یک سواب بگیرید.
• خون خود را برای شمارش سلول‌ها و سطح آنزیم‌ها آزمایش کنید که نشان می‌دهد اندام‌های شما چقدر خوب کار می‌کنند.
• سرعت لخته شدن خون خود را اندازه بگیرید.
• از سی تی اسکن، پونکسیون نخاعی یا عکس‌برداری از قفسه سینه برای بررسی سایر نشانه‌هایی که نشان می‌دهد سندرم شوک سمی (TSS) بر اندام‌های شما تأثیر می‌گذارد، استفاده کنید.

درمان سندرم شوک سمی

TSS یک وضعیت اورژانسی است و باید به بیمارستان مراجعه کنید. ممکن است با روش‌های زیر درمان شوید:

• آنتی‌بیوتیک‌هایی که از طریق ورید بازو تزریق می‌شوند
• آنتی‌بادی‌های خون اهدایی برای کمک به مبارزه با عفونت
• دارو برای فشار خون پایین
• مایعات برای جایگزینی آب از دست رفته بدن
• اکسیژن اضافی

اگر باکتری عامل سندرم شوک سمی (TSS) از بافتی که به شدت آلوده شده است، ناشی شود، ممکن است برای برداشتن آن نیاز به جراحی داشته باشید. در صورت آسیب کلیه‌ها، ممکن است به دیالیز نیاز داشته باشید.

عوارض سندرم شوک سمی

سندرم شوک سمی (TSS) می‌تواند آسیب گسترده‌ای در بدن شما ایجاد کند. ممکن است دچار شوک شوید و اندام‌های شما از کار بیفتند. عوارض می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• نارسایی کلیه
• نارسایی کبد
• خونریزی بیش از حد به دلیل لخته نشدن صحیح خون
• مرگ بافت

آسیب می‌تواند آنقدر جدی باشد که ممکن است مجبور به قطع انگشتان دست و پا یا حتی اندام شوید. همچنین می‌تواند کشنده باشد.

چگونه از سندرم شوک سمی جلوگیری کنیم

TSS نادر است و شما می‌توانید اقداماتی را انجام دهید تا احتمال ابتلا به آن را کاهش دهید.

• سوختگی‌ها، بریدگی‌ها و سایر آسیب‌های پوستی را تمیز نگه دارید.
• دستورالعمل‌های پزشک خود را برای مراقبت از محل برش جراحی دنبال کنید.
• اگر متوجه علائم عفونت زخم مانند قرمزی، درد یا تورم شدید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.

اگر از تامپون استفاده می‌کنید، به درستی از آنها استفاده کنید.

• قبل از قرار دادن یکی از آنها، دست‌های خود را بشویید.
• تامپون‌ها را حداقل هر ۴ تا ۸ ساعت عوض کنید.
• از محصولی با قدرت جذب بالاتر از حد نیاز خود استفاده نکنید.
• گاهی اوقات به جای تامپون از پد استفاده کنید.

قبل از قرار دادن هر محصول قاعدگی یا وسیله پیشگیری از بارداری دیگر در واژن، مطمئن شوید که دست‌هایتان تمیز است و آنها را بیش از مدت توصیه شده در واژن نگه ندارید. اگر یک بار به TSS مبتلا شده‌اید، احتمال ابتلای مجدد به آن بیشتر است، بنابراین پزشک ممکن است به شما بگوید که از این نوع محصولات استفاده نکنید.

خلاصه مطلب

سندرم شوک سمی (TSS) یک بیماری نادر اما بسیار جدی است که می‌تواند از یک بریدگی یا سوختگی عفونی یا استفاده از تامپون ناشی شود. باکتری‌ها سموم را از طریق جریان خون شما پخش می‌کنند که می‌تواند باعث آسیب جدی به اندام‌های شما و حتی مرگ شود. این بیماری به طور ناگهانی با علائمی مانند آنفولانزا بروز می‌کند. و به سرعت بدتر می‌شود.

سوالات متداول در مورد سندرم شوک سمی

• علائم هشدار دهنده TSS چیست؟

سندرم شوک سمی (TSS) با علائم خفیف آنفولانزا شروع می‌شود که به سرعت بدتر می‌شوند. اگر ناگهان در تمام بدن خود احساس بیماری شدید کردید، به خصوص اگر از تامپون استفاده کرده‌اید یا بریدگی یا سوختگی عفونی دارید، باید به آن مشکوک شوید.

• معیارهای اصلی TSS چیست؟

طبق گزارش CDC، سندرم شوک سمی شامل تب، بثورات پوستی، افت شدید فشار خون و شواهدی از آسیب جدی به اندام‌ها می‌شود.

• TSS معمولاً ناشی از چیست؟

عفونت‌های ناشی از دو باکتری، استافیلوکوکوس اورئوس (استاف) و استرپتوکوک پیوژنز ( استرپتوکوک گروه A)، مسئول اکثر موارد TSS هستند. آن‌ها می‌توانند از طریق پوست آسیب‌دیده یا غشاهای مخاطی وارد جریان خون شما شوند. TSS می‌تواند از بریدگی‌ها، سوختگی‌ها یا برش‌های جراحی یا ماندن تامپون یا سایر وسایل در داخل واژن برای مدت طولانی‌تر از زمان توصیه‌شده ناشی شود.

نوشته سندرم شوک سمی اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

در آرتریت روماتوئید (RA)، سیستم ایمنی به مفاصل حمله می‌کند و آنها را دردناک، متورم و سفت می‌کند. اما RA چیزی بیش از یک بیماری مفصلی است. این بیماری بر سایر قسمت‌های بدن، از جمله قلب، نیز تأثیر می‌گذارد.

ابتلا به آرتریت روماتوئید (RA) تقریباً خطر ابتلا به بیماری قلبی را دو برابر می‌کند. همچنین خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهد، که زمانی اتفاق می‌افتد که رگ خونی که اکسیژن و مواد مغذی را به مغز شما منتقل می‌کند، مسدود یا پاره شود.

اگر به دلیل آرتریت روماتوئید، افزایش وزن، فشار خون بالا یا سایر عوامل در معرض خطر سکته مغزی هستید، بدانید که همین حالا می‌توانید کارهایی برای جلوگیری از سکته مغزی انجام دهید.

ارتباط چیست؟

چند دلیل احتمالی برای ارتباط بین آرتریت روماتوئید و سکته مغزی وجود دارد.

التهاب

آرتریت روماتوئید ( RA) خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهد، اما آرتروز (OA) این‌طور نیست. تفاوت بین این دو نوع آرتریت چیست؟ التهاب. آرتریت روماتوئید باعث التهاب در سراسر بدن شما می‌شود. در آرتروز، التهاب فقط در مفصل است.

وقتی به آرتریت روماتوئید (RA) مبتلا هستید، سیستم ایمنی بدن شما به مفاصل شما حمله می‌کند. این حمله مواد شیمیایی التهابی به نام سیتوکین‌ها را آزاد می‌کند که به مفاصل شما آسیب می‌رسانند و علائمی مانند تورم و درد ایجاد می‌کنند.

با این حال، آرتریت روماتوئید (RA) به مفاصل شما محدود نمی‌شود. همین سلول‌های التهابی به رگ‌های خونی شما آسیب می‌رسانند.

التهاب باعث می‌شود سلول‌های خونی شما به هم بچسبند و لخته تشکیل دهند. همچنین باعث تسریع تشکیل پلاک‌ها در دیواره‌های شریان‌ها می‌شود که تصلب شرایین نامیده می‌شود. این پلاک‌ها رگ‌های خونی را باریک کرده و جریان خون را مسدود می‌کنند که خطر حمله قلبی یا سکته مغزی را افزایش می‌دهد.

آرتریت روماتوئید همچنین به دریچه‌های قلب آسیب می‌رساند و خطر فیبریلاسیون دهلیزی (Afib) را افزایش می‌دهد. این ریتم نامنظم قلب، احتمال سکته مغزی ناشی از لخته شدن خون را سه تا پنج برابر افزایش می‌دهد.

خطرات مشترک

افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (RA) بیشتر احتمال دارد که این عوامل خطر را نیز داشته باشند که احتمال سکته مغزی را افزایش می‌دهد:

چاقی. درد مفاصل ورزش کردن را دشوارتر می‌کند. کمبود ورزش می‌تواند منجر به افزایش وزن شود. داروهای استروئیدی که برای درمان آرتریت روماتوئید استفاده می‌شوند نیز باعث افزایش وزن می‌شوند. وقتی اضافه وزن دارید، سلول‌های چربی اضافی موادی آزاد می‌کنند که التهاب را تشدید کرده و خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهند.

فشار خون بالا. افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (RA) شریان‌های انعطاف‌پذیری کمتری دارند که نمی‌توانند به اندازه کافی گشاد شوند تا خون بیشتری از آنها عبور کند. شریان‌های باریک منجر به فشار خون بالا می‌شوند. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) که برای تسکین درد استفاده می‌شوند و داروهای استروئیدی که برای التهاب در آرتریت روماتوئید استفاده می‌شوند نیز می‌توانند فشار خون را افزایش دهند.

سندرم متابولیک. این مجموعه از بیماری‌ها که شامل فشار خون بالا، چاقی، کلسترول و تری گلیسیرید بالا و قند خون بالا می‌شود، خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهد. تقریباً ۴۰ درصد از افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (RA) در مقایسه با ۲۰ درصد از افراد به طور کلی، سندرم متابولیک دارند.

سیگار کشیدن. سیگار کشیدن علاوه بر آسیبی که به ریه‌های شما وارد می‌کند، خطر ابتلا به آرتریت روماتوئید را نیز افزایش می‌دهد. و هنگامی که به آرتریت روماتوئید مبتلا می‌شوید، سیگار کشیدن آسیب به مفاصل و رگ‌های خونی را تسریع می‌کند. افراد سیگاری مبتلا به آرتریت روماتوئید 50 درصد بیشتر از افراد غیرسیگاری مبتلا به آرتریت روماتوئید در معرض حمله قلبی یا سکته مغزی هستند.

دارو

برخی از داروهایی که التهاب و درد ناشی از آرتریت روماتوئید را درمان می‌کنند، می‌توانند خطر بیماری قلبی و سکته مغزی را افزایش دهند. یکی از آنها داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) است که شامل  ایبوپروفن و ناپروکسن می‌شود. سلکوکسیب (Celebrex) ممکن است خطر سکته مغزی را به اندازه کافی افزایش ندهد، اما این موضوع هنوز باید ثابت شود.

افزایش خطرات قلبی بلافاصله پس از شروع مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) شروع می‌شود و با طولانی‌تر شدن مصرف این داروها، افزایش می‌یابد. اگر برای تسکین درد آرتریت روماتوئید به داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی نیاز دارید، از پزشک خود بپرسید که آیا می‌توانید کمترین دوز ممکن برای کنترل علائم خود را مصرف کنید یا خیر.

کورتیکواستروئیدها همچنین خطرات قلبی را افزایش می‌دهند. این ممکن است به این دلیل باشد که باعث افزایش وزن می‌شوند و سطح کلسترول و قند خون را بالا می‌برند.

چه کسانی دچار سکته مغزی می‌شوند؟

سکته مغزی اغلب افراد بالای ۶۵ سال را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اما در مورد آرتریت روماتوئید، خطر ابتلا قبل از ۵۰ سالگی افزایش می‌یابد.

ابتلا به یک بیماری جدی ممکن است احتمال سکته مغزی را افزایش دهد. یک مطالعه نشان داد که خطر سکته مغزی در 30 روز پس از عفونت جدی یا بستری شدن در بیمارستان بیشتر است. دراز کشیدن در رختخواب در حالی که بیمار هستید، خطر لخته شدن خون را افزایش می‌دهد که می‌تواند منجر به سکته مغزی شود.

همچنین اگر سیگار می‌کشید یا موارد زیر را دارید، احتمال سکته مغزی در شما بیشتر است:

• فشار خون بالا
• دیابت
• بیماری قلبی
• نارسایی قلبی
• فیبریلاسیون دهلیزی

غربالگری قلب انجام دهید

اکثر افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید از خطرات بیماری قلبی خود آگاه نیستند. هنگامی که از خطر ابتلا به این بیماری مطلع شدید، می‌توانید برای جلوگیری از سکته مغزی درمان دریافت کنید.

از پزشک خود بپرسید که آیا به ارزیابی خطر بیماری قلبی نیاز دارید یا خیر. این آزمایش غربالگری، احتمال ابتلا به بیماری قلبی عروقی را در 10 سال آینده بر اساس خطراتی مانند موارد زیر تخمین می‌زند:

• سن
• فشار خون
• سطح کلسترول
• سابقه سیگار کشیدن

پزشک شما می‌تواند بر اساس نتایج، یک برنامه پیشگیری برای شما تدوین کند.

کاری که می‌توانید انجام دهید

اولین کاری که باید انجام دهید این است که آرتریت روماتوئید خود را تحت کنترل درآورید. داروهای ضد روماتیسمی اصلاح کننده بیماری (DMARDs) التهاب را در بدن شما کاهش می‌دهند. شروع مصرف یکی از این داروها در اسرع وقت، هم از مفاصل و هم از قلب شما محافظت می‌کند.

پزشک شما ممکن است یک داروی DMARD مانند متوترکسات یا یک مهارکننده فاکتور نکروز تومور (TNF)-آلفا را انتخاب کند زیرا این داروها به کاهش خطر بیماری قلبی نیز کمک می‌کنند.

اگر بیماری قلبی دارید یا در معرض خطر ابتلا به آن هستید، هنگام استفاده از استروئیدها یا داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مراقب باشید. کمترین دوز ممکن از این داروها را برای کوتاه‌ترین مدت زمان لازم برای کنترل علائم مفصلی خود مصرف کنید.

در اینجا چند راه دیگر برای محافظت از قلب شما آورده شده است:

سیگار را ترک کنید. از پزشک خود در مورد دارو، محصولات جایگزین نیکوتین یا مشاوره برای کمک به ترک سیگار سوال کنید.

مراقب اعداد خود باشید. مرتباً فشار خون، قند خون و سطح کلسترول خود را بررسی کنید. از پزشک خود بپرسید که چند وقت یکبار باید آزمایش دهید. در صورت نیاز، این اعداد را با رژیم غذایی، ورزش و دارو در محدوده سالم نگه دارید.

رژیم غذایی سالم برای قلب داشته باشید. چربی اشباع را محدود کنید. ماهی‌های چرب بیشتری مانند ماهی سالمون و ماهی تن بخورید که حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ هستند که التهاب را کاهش می‌دهند.

ورزش کنید. در بیشتر روزهای هفته تمرینات هوازی و تقویتی انجام دهید. ورزش به شما در کاهش وزن کمک می‌کند، التهاب بدن را کاهش می‌دهد و از رگ‌های خونی شما محافظت می‌کند.

انواع دیگر تسکین درد را بررسی کنید. سعی کنید مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی را به کمترین دوز مورد نیاز برای کنترل درد خود محدود کنید. در عوض، گرما، سرما یا فیزیوتراپی را امتحان کنید.

تشخیص علائم هشدار دهنده

اگر علائم سکته مغزی مانند موارد زیر را دارید، با پزشک خود، 115، تماس بگیرید یا فوراً به اورژانس مراجعه کنید :

• بی‌حسی یا ضعف در صورت، بازو یا پا
• گیجی، مشکل در صحبت کردن یا درک گفتار
• مشکل بینایی در یک یا هر دو چشم
• سرگیجه، از دست دادن تعادل، مشکل در راه رفتن
• سردرد ناگهانی و شدید بدون علت مشخص

نوشته آرتریت روماتوئید و سکته مغزی: چه ارتباطی وجود دارد؟ اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.