میگرن باعث درد شدیدی می‌شود. اگر به آن مبتلا شوید، احتمالاً از خود پرسیده‌اید که آیا تأثیر ماندگاری بر مغز شما دارد یا خیر. تحقیقات نشان می‌دهد که پاسخ مثبت است. میگرن می‌تواند باعث ایجاد ضایعاتی شود که نواحی آسیب‌دیده مغز هستند. اما اگرچه این تغییرات مشاهده شده در MRI می‌توانند مهم باشند، اما معمولاً اینطور نیستند. آنها معمولاً از نظر بالینی قابل توجه نیستند.

ضایعات مغزی چیست؟

ضایعات مغزی نواحی از بافت آسیب‌دیده هستند که در اسکن‌های مغزی، مانند تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)، به صورت نقاط روشن یا تیره‌ای که شبیه بافت سالم نیستند، ظاهر می‌شوند.

ضایعات مغزی می‌توانند کوچک یا بزرگ باشند. برخی ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند، در حالی که ضایعات جدی می‌توانند تهدید کننده زندگی باشند.

آیا میگرن باعث ضایعات مغزی می‌شود؟

مطالعات نشان می‌دهد که ابتلا به میگرنمی‌تواند احتمال ابتلا به ضایعات مغزی را افزایش دهد. این سردردهای دردناک با دو نوع ضایعه اصلی مرتبط هستند:

• ضایعات ماده سفید. ماده سفید بافتی در اعماق مغز است. این ماده عمدتاً از اعصاب تشکیل شده است و نقش بزرگی در احساسات شما ایفا می‌کند. ایجاد ضایعات کوچک ماده سفید بخشی طبیعی از پیری است. سکته مغزی، ام اس و بیماری آلزایمر نیز می‌توانند باعث ایجاد آنها شوند. از آنجا که در اسکن‌ها به صورت نقاط سفید روشن ظاهر می‌شوند، گاهی اوقات به آنها هیپراینتنسیتی ماده سفید گفته می‌شود .
• ضایعات شبه انفارکتوس. مغز شما به اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارد. اگر جریان خون محدود یا متوقف شود، سلول‌های مغزی می‌میرند. به ناحیه کوچکی از بافت مرده، انفارکتوس می‌گویند. برای افراد مبتلا به میگرن، این ضایعات شبه انفارکتوس خاموش هستند، به این معنی که هیچ علامتی ندارند. در بزرگسالان مسن‌تر، این ضایعات با خطر زوال عقل مرتبط هستند، اما به نظر نمی‌رسد که این مورد در افراد مبتلا به میگرن صادق باشد.

مروری بر مطالعات نشان داد افرادی که میگرن دارند، بیشتر از افرادی که میگرن ندارند، در معرض خطر ابتلا به ماده سفید و ضایعات شبه انفارکتوس هستند. افرادی که میگرن همراه با اورا یا علائم بینایی مانند نقاط کور، تغییر در بینایی یا جرقه‌های نورانی دارند، بیشترین خطر را دارند.

حملات مکرر میگرن یا سابقه طولانی‌تر میگرن نیز احتمال ابتلا به ضایعات را افزایش می‌دهد. زنان بیشتر در معرض ابتلا به ضایعات ماده سفید مغز هستند.

ارتباط بین میگرن و ضایعات مغزی چیست؟

متخصصان مطمئن نیستند که چرا میگرن با ضایعات مغزی مرتبط است. اما این موارد ممکن است نقشی داشته باشند:

• لخته شدن خون و کمبود خون. حملات میگرنی ممکن است جریان خون و فشار را کاهش دهند. همچنین می‌توانند باعث انقباض رگ‌های خونی شوند. این امر زمینه را برای لخته شدن خون‌های کوچک یا کمبود خون در نواحی خاصی از مغز فراهم می‌کند.
• آسیب بافتی. در طول میگرن، اعصاب مغز شما دچار اختلال می‌شوند. ممکن است بیش از حد کار کنند و ملتهب شوند.
• مشکلات قلبی. میگرن با دو بیماری قلبی مرتبط است: سوراخ بیضی باز قلب (patent foramen ovale) که به معنای وجود سوراخ در قلب است. افتادگی دریچه میترال زمانی است که دریچه‌های قلب به طور کامل بسته نمی‌شوند و این می‌تواند باعث نشتی جزئی شود. هر دو مشکل ممکن است منجر به ضایعات شوند.

این ضایعات مغزی چگونه بر سلامت شما تأثیر می‌گذارند؟

اگر میگرن دارید، آیا لازم است که به طور منظم اسکن مغز انجام دهید؟ متخصصان می‌گویند خیر. احتمال وجود مشکل کمتر از ۱ در ۱۰۰۰ است.

به نظر نمی‌رسد ضایعات مغزی هیچ آسیب بلندمدتی ایجاد کنند. دو مطالعه بزرگ نشان داد که افراد مبتلا به میگرن هیچ تغییر بیشتری در عملکرد مغز یا تفکر خود نسبت به افرادی که میگرن ندارند، ندارند.

یک مطالعه نتیجه گرفت که این ضایعات بر سلامت مغز شما تأثیری ندارند. دانشمندان از اسکن‌ها برای ردیابی ضایعات در طول ۹ سال استفاده کردند. آن‌ها دریافتند افرادی که ضایعات مغزی بیشتری داشتند، در آزمون‌های حافظه، توجه یا سرعت عمل، امتیاز متفاوتی کسب نکردند.

آیا می‌توان از ضایعات مغزی ناشی از میگرن جلوگیری کرد؟

دانشمندان هنوز به دنبال راه‌هایی برای محافظت در برابر ضایعات مغزی هستند. آنها فکر می‌کنند کنترل میگرن می‌تواند کمک کند. داشتن حملات مکرر با خطر بیشتر ضایعات مرتبط است، بنابراین دفع میگرن یا درمان زودهنگام آن ممکن است به کاهش خطر کمک کند. این مراحل ساده می‌تواند مفید باشد:

• با پزشک خود صحبت کنید. ممکن است برای جلوگیری از میگرن نیاز به مصرف دارو یا درمان‌هایی مانند تزریق بوتاکس داشته باشید.
• محرک‌های خود را بشناسید. نورهای شدید، تغییرات آب و هوا و برخی غذاها می‌توانند میگرن شما را تحریک کنند. وقتی محرک‌های خود را بشناسید، می‌توانید یاد بگیرید که از آنها اجتناب کنید.
• استرس را کنترل کنید. هر روز برای استراحت و انجام کارهایی که از آنها لذت می‌برید، وقت بگذارید.
• حرکت کنید. ورزش تنش را کاهش می‌دهد و جریان خون به مغز را افزایش می‌دهد، که می‌تواند به جلوگیری از سردرد کمک کند. تحقیقات همچنین نشان می‌دهد که فعالیت بدنی ممکن است از ضایعات ماده سفید مغز جلوگیری کند.
• عادات خواب خوب را تمرین کنید . یک شب بد می‌تواند باعث حمله شود. سعی کنید تقریباً در یک زمان به رختخواب بروید و از خواب بیدار شوید.

نوشته میگرن و ضایعات مغزی اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

فیستول کاروتید ـ کاورنوس وضعیتی است که بر چشم شما تأثیر می‌گذارد. این حالت ممکن است پس از آسیب‌دیدگی سر به‌طور ناگهانی ایجاد شود یا به‌مرور زمان بروز کند.

چه چیزی موجب ایجاد فیستول کاروتید ـ کاورنوس می‌شود؟

فیستول کاروتید ـ کاورنوس یک ارتباط غیرطبیعی میان شریان کاروتید و سینوس کاورنوس (یک سیاهرگ/سینوس وریدی کاورنو‌سی) است. سینوس کاورنوس در پشت چشم‌ها قرار دارد و خون وریدهای صورت را تخلیه می‌کند.

دو نوع اصلی فیستول کاروتید ـ کاورنوس وجود دارد:

۱. مستقیم (Direct)

این نوع، گاهی «فیستول کاروتید ـ کاورنوس تروماتیک» نیز نامیده می‌شود. در این حالت یک سوراخ یا پارگی در یکی از شاخه‌های شریان کاروتید داخل سینوس کاورنوس ایجاد می‌شود. این پارگی یک فیستول نام دارد و معمولاً بر اثر حادثه یا آسیب ایجاد می‌شود، از جمله:

• ضربه به سر
• تصادف خودرو
• سقوط
• آسیب نافذ به سر مانند اصابت جسم برنده

همچنین ممکن است یاتروژنیک باشد، یعنی به‌عنوان عارضهٔ جراحی یا درمان رخ دهد.

۲. غیرمستقیم (Indirect)

در این حالت یک ارتباط غیرطبیعی بین شریان کاروتید و سینوس کاورنوس ایجاد می‌شود.

علت دقیق بروز آن مشخص نیست، اما گاهی شریان یا شاخه‌ای از آن مسیر خود را تغییر می‌دهد و جریان خون دگرگون می‌شود. این تغییر مسیر شانت نامیده می‌شود.

فیستول کاروتید خودبه‌خودی ممکن است در اثر انسداد شریان یا سایر شرایط زیر رخ دهد:

• پارگی آنوریسم
• سندرم اهلرز–دانلوس
• بارداری
• فشار آوردن (Valsalva)
• آترواسکلروز یا سخت‌شدن شریان‌ها

هنگامی که یک فیستول ایجاد می‌شود، جریان پر فشار خون شریانی به داخل سینوس کاورنوس که فشار پایینی دارد رانده می‌شود. این امر موجب اختلال در تخلیهٔ خون از کاسهٔ چشم شده و باعث بیرون‌زدگی چشم می‌گردد.

این حالت گاهی با بیماری چشمی تیروئیدی که در آن پرکاری تیروئید موجب برجسته شدن چشم‌ها می‌شود، اشتباه گرفته می‌شود.

علائم فیستول کاروتید ـ کاورنوس

فیستول‌های مستقیم

معمولاً ظرف چند روز تا چند هفته پس از آسیب سر رخ می‌دهند. علائم شامل:

• قرمزی چشم
• بیرون‌زدگی چشم
• شنیدن صدای جریان خون اطراف چشم
• ضربان‌دار بودن چشم
• درد چشم
• ضعف یا فلج عضلات چشمی
• افتادگی پلک

فیستول‌های غیرمستقیم

معمولاً به‌تدریج طی زمان ایجاد می‌شوند. علائم شامل:

• بیرون‌زدگی خفیف چشم
• احتقان چشم
• سردرد
• ضربان‌دار بودن چشم

گاهی بستن چشم‌ها دشوار می‌شود که این امر می‌تواند باعث خشکی چشم گردد. اگر پلک دچار افتادگی باشد، ممکن است دید نیز مختل شود.

تشخیص فیستول کاروتید ـ کاورنوس

پزشک سابقهٔ پزشکی شما را بررسی کرده و معاینهٔ فیزیکی انجام می‌دهد. همچنین برای مشاهدهٔ وضعیت داخل چشم و سر، تصویربرداری‌هایی درخواست می‌کند، از جمله:

• آنژیوگرافی مغزی (Cerebral angiogram): یک تصویر رادیولوژیک از سر و گردن برای بررسی انسدادها یا ناهنجاری‌های عروقی.
• پنوماتونومتری: آزمونی برای اندازه‌گیری فشار داخل چشم با استفاده از پف هوا.
• داپلر اولتراسونوگرافی: پزشک با سونوگرافی داپلر جریان خون در کاسهٔ چشم را بررسی می‌کند.
• تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI): این روش به پزشک امکان می‌دهد سیاهرگ‌ها، شریان‌ها و مغز را مشاهده کند.

درمان فیستول کاروتید ـ کاورنوس

گاهی فیستول‌های خودبه‌خودی و با جریان کم ممکن است خودبه‌خود بسته شوند، اما فیستول‌های مستقیم معمولاً خودبه‌خود بسته نمی‌شوند.

درمان فیستول به میزان جریان خون بستگی دارد:

• درمان فشاری (Compression therapy):
  اگر جریان خون پایین باشد، پزشک ممکن است درمان فشاری را توصیه کند. در این روش که کم‌تهاجمی‌ترین روش است، چندین بار در روز به مدت ۴ تا ۶ هفته با دست روی شریان کاروتید گردن فشار وارد می‌شود. میزان موفقیت این روش حدود ۳۰٪ است.
• کلیپ‌گذاری فیستول:
  یک گزینهٔ جراحی است. در این روش کلیپی روی محل بازشدگی شریان قرار داده می‌شود تا جریان خون متوقف شود.
• لیگاسیون فیستول:
  در این روش با بخیه شریان بسته می‌شود تا جریان خون متوقف گردد.
• رادیوسرجری:
  نوعی جراحی با استفاده از پرتو که برای بستن فیستول به‌کار می‌رود. کم‌تهاجمی‌تر است ولی برای شرایط اورژانسی مناسب نیست.
• آمبولیزاسیون اندوواسکولار:
  در این روش، کاتتری از کشالهٔ ران وارد شریان‌های مغز می‌شود و با تزریق چسب مخصوص، شریان مسدود شده و جریان خون در ناحیه کاهش می‌یابد.

خطرات فیستول کاروتید ـ کاورنوس

پیش‌آگهی این بیماری معمولاً خوب است. این وضعیت تهدیدکنندهٔ زندگی نیست، اما برای حفظ بینایی و سلامت چشم باید فوراً درمان شود.

بسته شدن کامل فیستول و تغییر جریان خون ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. پس از بسته شدن، علائم طی چند ساعت تا چند روز بهبود می‌یابند.

اکثر بیماران با فیستول‌های غیرمستقیم ظرف ۶ ماه پس از درمان بهبود می‌یابند. برخی بیماران با فیستول مستقیم ممکن است عوارض ماندگاری داشته باشند، از جمله:

• بیرون‌زدگی چشم
• کاهش بینایی
• ضعف عضلانی چشم
• فلج عضلات چشم

اگر هرگونه تغییر در چشم یا بینایی خود تجربه می‌کنید، با پزشک مشورت کنید.

نوشته فیستول کاروتید ـ کاورنوس چیست؟ اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.