واژینیت چیست؟

گاهی اوقات، اوضاع در «آن پایین» خوب به نظر نمی‌رسد. یکی از دلایل رایج، واژینیت است. این بدان معناست که واژن (کانال زایمان) شما ملتهب است. ممکن است متورم، خارش‌دار یا دردناک باشد. حتی ممکن است بوی عجیبی داشته باشد یا ترشحات غیرمعمول (مایع) داشته باشد. اگر فرج (قسمت بیرونی دستگاه تناسلی شما، شامل لابیا و کلیتوریس) نیز تحت تأثیر قرار گیرد، به آن ولوواژینیت گفته می‌شود.

انواع مختلفی از واژینیت وجود دارد و می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. ممکن است عفونت ناشی از باکتری، مخمر یا ویروس باشد. یا مواد شیمیایی موجود در صابون‌ها، اسپری‌ها یا حتی لباس‌ها می‌توانند پوست ظریف واژن را تحریک کنند. همچنین می‌تواند ناشی از خشکی واژن ناشی از عدم تعادل هورمونی باشد.

با این حال، همیشه فهمیدن اینکه چه اتفاقی دارد می‌افتد آسان نیست. احتمالاً برای حل مشکل و انتخاب درمان مناسب به کمک پزشک خود نیاز خواهید داشت.

انواع واژینیت

انواع مختلفی از واژینیت وجود دارد. شایع‌ترین انواع آن عبارتند از:

واژینوز باکتریایی (BV). یک واژن سالم دارای تعادلی از انواع مختلف باکتری‌ها، مخمرها و سایر میکروب‌ها است. اما گاهی اوقات، این تعادل به هم می‌خورد و یک میکروب بیش از حد رشد می‌کند. BV زمانی اتفاق می‌افتد که تعداد زیادی از یک باکتری، معمولاً  باکتری گاردنرلا واژینالیس، وجود داشته باشد. این بیماری می‌تواند باعث ترشح سفید مایل به خاکستری با بوی تند ماهی شود.

عفونت  کاندیدا یا “مخمر”. مخمر کاندیدا نوعی قارچ است. مقادیر کمی از این قارچ در دهان، دستگاه گوارش و واژن شما زندگی می‌کند. این کاملاً طبیعی و سالم است. اما مقدار زیاد آن می‌تواند باعث خارش و ترشحاتی شود که شبیه پنیر دلمه‌ای به نظر می‌رسند و احساس می‌شوند.

کلامیدیا. این شایع‌ترین عفونت مقاربتی (STI) است، به خصوص در بین افراد ۱۵ تا ۲۴ ساله که شرکای جنسی متعددی دارند.

تریکومونیازیس. این عفونت ناشی از انگلی است که در طول رابطه جنسی پخش می‌شود. باعث ترشح زرد، سبز و کف‌آلود می‌شود. این عفونت خطر ابتلا به سایر بیماری‌های مقاربتی را افزایش می‌دهد.

• واژینیت ویروسی التهابی است که توسط ویروسی مانند ویروس هرپس سیمپلکس یا ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد می‌شود. هر دو از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شوند. آنها می‌توانند باعث زخم‌های دردناک یا زگیل شوند.
• واژینیت غیرعفونی زمانی است که چیزی واژن شما را تحریک می‌کند. این اغلب توسط مواد شیمیایی موجود در صابون‌ها، دوش واژینال و سایر محصولات بهداشتی ایجاد می‌شود. ممکن است به این محصولات حساسیت داشته باشید یا واژن شما حساس باشد.
• آتروفی واژن زمانی رخ می‌دهد که سطح استروژن شما پایین باشد. این حالت معمولاً پس از یائسگی یا برداشتن تخمدان‌ها با جراحی اتفاق می‌افتد. تغییرات هورمونی می‌تواند واژن را خشک، نازک و به راحتی تحریک‌پذیر کند.

حتی برای یک پزشک باتجربه هم تشخیص تفاوت بین این دو می‌تواند دشوار باشد. بسیاری از انواع واژینیت علائم مشابهی دارند و ممکن است همزمان بیش از یک نوع داشته باشید. در همین حال، برخی ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند.

واژینیت در مقابل واژینوز

واژینیت عفونت یا التهاب واژن است. این بیماری می‌تواند به دلایل زیادی ایجاد شود. شایع‌ترین علت آن واژینوز باکتریایی است. این زمانی است که مقدار زیادی از یک باکتری خاص در واژن رشد می‌کند.

واژینیت در دوران بارداری

وقتی باردار هستید، سطح هورمون‌های شما تغییر می‌کند. این می‌تواند منجر به عفونت‌های قارچی، واژینوز باکتریایی و سایر اشکال واژینیت شود.

مراقبت از واژینیت در دوران بارداری بسیار مهم است. زیرا می‌تواند برای نوزاد شما مشکلات سلامتی ایجاد کند. به عنوان مثال، نوزادانی که مادرانشان در دوران بارداری به واژینوز باکتریایی مبتلا بوده‌اند، در معرض خطر بیشتری برای تولد زودرس و وزن کم هستند.

عفونت قارچی در مقابل واژینوز باکتریایی

برای افرادی که هنوز یائسگی را تجربه نکرده‌اند، این دو نوع شایع‌ترین انواع واژینیت هستند. اما تشخیص آنها از یکدیگر می‌تواند دشوار باشد.

عفونت‌های قارچی، رشد بیش از حد مخمری است که معمولاً در بدن شما وجود دارد. واژینوز باکتریایی (BV) زمانی اتفاق می‌افتد که تعادل باکتری‌ها به هم می‌خورد. در هر دو حالت، ممکن است متوجه ترشحات سفید یا خاکستری شوید.

چگونه می‌توانید آنها را از هم تشخیص دهید؟ اگر بوی ماهی می‌دهد، حدس بهتری وجود دارد که واژینوز باکتریایی باشد. اگر ترشحات شما شبیه پنیر کاتیج باشد، ممکن است عفونت قارچی عامل آن باشد. عفونت قارچی نیز احتمالاً باعث خارش و سوزش می‌شود، اگرچه واژینوز باکتریایی نیز ممکن است باعث خارش شود.

داشتن هر دو به طور همزمان امکان‌پذیر است.

چه چیزی باعث واژینیت می‌شود؟

واژینیت می‌تواند ناشی از عدم تعادل میکروبی، بیماری‌های مقاربتی، مواد شیمیایی یا عدم تعادل هورمونی باشد.

عدم تعادل میکروبی

یک واژن سالم دارای باکتری‌ها و میکروب‌های خاصی است. معمولاً انواع مختلفی از میکروب‌ها وجود دارند و همه آنها در تعادل با هم زندگی می‌کنند. ممکن است این را به عنوان میکروبیوم یا فلور واژن خود بشنوید.

اما برخی چیزها می‌توانند این تعادل را به هم بزنند. وقتی این اتفاق می‌افتد، یک میکروب می‌تواند بیش از حد رشد کند، یا یک میکروب ناخواسته می‌تواند جای خود را بگیرد و باعث عفونت شود. این می‌تواند منجر به واژینیت شود.

عدم تعادل میکروبی می‌تواند ناشی از موارد زیر باشد:

آنتی‌بیوتیک‌ها.  داروهای ضدمیکروبی، از جمله آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهایی هستند که میکروب‌ها را از بین می‌برند. آنتی‌بیوتیک‌ها میکروب‌های مضر را از بین می‌برند، اما می‌توانند میکروب‌های مفید را نیز از بین ببرند. وقتی برای عفونت ادراری یا سایر بیماری‌ها آنتی‌بیوتیک مصرف می‌کنید، می‌توانند میکروب‌های مفید موجود در واژن شما را از بین ببرند. این امر فضای بیشتری برای رشد سایر میکروب‌ها ایجاد می‌کند.

دیابت.  این بیماری می‌تواند باعث ایجاد قند بیش از حد در ادرار و واژن شما شود. قند اضافی بر انواع میکروب‌هایی که می‌توانند در آنجا رشد کنند تأثیر می‌گذارد.

داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی یا داروهای بیولوژیک.  این داروها برخی از بیماری‌های خودایمنی را درمان می‌کنند. آن‌ها می‌توانند خطر ابتلا به عفونت‌های قارچی را افزایش دهند.

عدم تعادل‌هایی مانند BV از طریق رابطه جنسی منتقل نمی‌شوند. اما در بین افرادی که مرتباً رابطه جنسی دارند، شایع‌تر است. BV همچنین در بین افرادی که بیش از یک شریک جنسی دارند، دوش واژینال می‌گیرند یا سیگار می‌کشند، شایع‌تر است.

بیماری‌های مقاربتی

بسیاری از انواع واژینیت ناشی از بیماری‌های مقاربتی هستند. این‌ها عفونت‌هایی هستند که از طریق رابطه جنسی، از جمله رابطه جنسی مقعدی و دهانی، گسترش می‌یابند. کاندوم، محافظ دهان و دندان و سایر روش‌های محافظتی می‌توانند به جلوگیری از برخی (اما نه همه) بیماری‌های مقاربتی کمک کنند.

این عفونت‌ها ممکن است علائمی ایجاد کنند یا نکنند. بنابراین اگر مرتباً رابطه جنسی دارید (به خصوص اگر چندین شریک جنسی دارید)، باید در مورد آزمایش آنها در معاینه سالانه خود با پزشک خود صحبت کنید.

اگر درمان نشود، برخی از این موارد می‌توانند به طور دائمی به اندام‌های تولید مثل شما آسیب برسانند یا مشکلات سلامتی دیگری ایجاد کنند. همچنین می‌توانید آنها را به شریک زندگی خود منتقل کنید.

مواد شیمیایی

همه واژینیت‌ها ناشی از عدم تعادل یا عفونت نیستند. گاهی اوقات، این بیماری ناشی از واکنش‌های آلرژیک یا سوزش ناشی از مواد شیمیایی موجود در محصولات بهداشتی است. پوست واژن بسیار ظریف است، بنابراین می‌تواند حساس‌تر از سایر قسمت‌های بدن باشد.

التهاب می‌تواند توسط محصولاتی مانند موارد زیر ایجاد شود:

• مواد شوینده
• لوسیون‌ها
• محصولات بدون نسخه برای رفع بو یا خارش
• دستمال مرطوب
• دوش‌ها
• نرم‌کننده‌های پارچه
• صابون‌های معطر
• روان کننده ها
• اسپرم‌کش‌ها
• اسپری‌های واژینال

اگر فکر می‌کنید چیزی واژن شما را تحریک می‌کند، استفاده از آن را متوقف کنید.

عدم تعادل هورمونی

کمبود هورمون‌ها، به ویژه استروژن، می‌تواند باعث خشکی واژن شود. این امر بر تعادل میکروب‌های واژن تأثیر می‌گذارد. به این بیماری واژینیت آتروفیک، آتروفی ولوواژینال یا سندرم ادراری تناسلی یائسگی گفته می‌شود.

این می‌تواند زمانی اتفاق بیفتد که:

• تو بارداری.
• شما اخیراً زایمان کرده‌اید.
• شما در حال شیردهی هستید.
• شما در حال گذراندن دوران یائسگی هستید.
• رحم یا تخمدان‌هایتان را برداشته‌اید.
• شما داروهای خاصی را برای سرطان سینه یا آندومتریوز مصرف می‌کنید.

عوامل خطر

برخی موارد می‌توانند احتمال ابتلا به واژینیت را افزایش دهند. این موارد عبارتند از:

• آنتی‌بیوتیک‌ها یا استروئیدها
• قرص‌های ضدبارداری که استروژن زیادی دارند
• اسپرم‌کش‌ها
• دستگاه‌های داخل رحمی
• بیماری‌های مقاربتی
• بارداری
• دیابت کنترل نشده
• مشکلات ایمنی
• مشکلات تیروئید یا غدد درون ریز
• محصولات بهداشتی مانند صابون‌های معطر یا اسپری‌های واژن
• دوش‌ها
• لباس‌های خیس یا تنگ

علائم واژینیت

علائم واژینیت به علت ایجاد آن بستگی دارد. گاهی اوقات، ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید. به طور کلی، در موارد زیر باید با پزشک خود تماس بگیرید:

• ترشحات واژن شما تغییر رنگ داده، غلیظ‌تر شده یا بوی متفاوتی دارد.
• متوجه خارش، سوزش، تورم یا درد در اطراف یا خارج از واژن خود می‌شوید.
• موقع ادرار کردن میسوزه.
• رابطه جنسی ناراحت کننده است.
• شما لرز، تب و درد در لگن خود دارید.

خارش یا سوزش می‌تواند در هر زمانی رخ دهد اما اغلب در شب بدتر می‌شود. رابطه جنسی نیز می‌تواند علائم را بدتر کند.

ترشحات واژینیت

واژن شما ترشحاتی تولید می‌کند که معمولاً شفاف یا کمی کدر است. در واقع، این یکی از راه‌هایی است که واژن خود را تمیز می‌کند.

ترشحات سالم واقعاً بو ندارند و باعث خارش نمی‌شوند. میزان و شکل و احساس آن می‌تواند در طول چرخه قاعدگی شما متفاوت باشد. گاهی اوقات، ممکن است ترشحات رقیق یا آبکی داشته باشید. در اواخر چرخه، ممکن است غلیظ‌تر شود. همه اینها طبیعی است.

اما اگر ترشحات شما بوی نامطبوع، ظاهر یا حس غیرمعمولی دارد، یا با خارش همراه است، می‌تواند نشانه‌ی یک مشکل باشد. انواع مختلف واژینیت به روش‌های مختلفی بر ترشحات شما تأثیر می‌گذارند. بسته به علت، می‌تواند غلیظ و چسبناک مانند پنیر دلمه‌ای (عفونت‌های قارچی)، کف‌آلود و سبز مایل به زرد ( تریکومونا )، بدبو مانند ماهی بدبو (BV) یا به روش‌های دیگر تغییر کند. در مورد هرگونه ترشح غیرمعمول با پزشک خود صحبت کنید.

تشخیص واژینیت

اگر متوجه تغییراتی در ترشحات یا سایر علائم خود شدید، پزشک می‌تواند مواردی را بررسی کند تا بهترین درمان را برای شما پیدا کند. او در مورد سابقه پزشکی شما، از جمله سابقه روابط جنسی شما، سوال خواهد کرد. همچنین می‌خواهد بداند که آیا از چیزی که ممکن است باعث واژینیت شما شود، مانند مواد شوینده جدید یا اسپرم‌کش، استفاده کرده‌اید یا خیر.

پزشک شما همچنین نمونه‌ای از ترشحات شما را می‌گیرد یا آن را به آزمایشگاه می‌فرستد تا زیر میکروسکوپ بررسی شود و نوع واژینیت شما مشخص شود.

اگر قبلاً به واژینیت مبتلا بوده‌اید و علائم خود را تشخیص می‌دهید، ممکن است بتوانید بدون مراجعه به پزشک، خودتان مشکل را درمان کنید، مانند زمانی که قبلاً عفونت قارچی داشته‌اید و مطمئن هستید که علائم شما به عفونت قارچی دیگری اشاره دارد.

درمان واژینیت

نحوه درمان واژینیت به علت آن بستگی دارد. صحبت با پزشک در مورد تشخیص و درمان صحیح بسیار مهم است زیرا انواع مختلف واژینیت می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند. یافتن علت برای دریافت درمان مناسب بسیار مهم است.

ابتدا، پزشک در مورد علائم شما سؤال خواهد کرد. سعی کنید تا حد امکان دقیق باشید. آماده باشید تا رنگ، بافت، بو و میزان ترشحات خود را توصیف کنید. پزشک ممکن است داخل واژن شما را برای علائم عفونت بررسی کند و ممکن است سطح اسیدیته آن را بررسی کند یا برای آزمایش برخی بیماری‌ها از آن نمونه‌برداری کند.

قبل از مراجعه به پزشک، دوش واژینال نگیرید. این کار می‌تواند آزمایش برخی عفونت‌ها را دشوارتر کند. همچنین، برخی پزشکان از شما می‌خواهند که ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از مراجعه، رابطه جنسی نداشته باشید.

بسته به نوع واژینیت شما، پزشک ممکن است داروهایی مانند آنتی‌بیوتیک یا ضد قارچ تجویز کند. اما این داروها برای همه انواع واژینیت مؤثر نیستند. در واقع، استفاده از داروی اشتباه می‌تواند واژینیت را بدتر کند. به همین دلیل بهتر است قبل از امتحان کردن داروهای بدون نسخه، به پزشک مراجعه کنید.

مطمئن شوید که دستورالعمل‌های پزشک یا بسته‌بندی دارو را دنبال می‌کنید. حتی پس از احساس بهبودی، تمام دارو را مصرف کنید. اگر دارو را تمام کردید و علائم از بین نرفتند (یا دوباره برگشتند)، با پزشک خود تماس بگیرید.

از پزشک خود بپرسید که چه مدت پس از درمان باید برای رابطه جنسی صبر کنید. همچنین ممکن است لازم باشد اسباب‌بازی‌های جنسی را با استفاده از دستورالعمل‌های روی جعبه ضدعفونی کنید.

اگر عدم تعادل میکروبی یا عفونت ندارید، واژینیت می‌تواند ناشی از آلرژی یا مواد شیمیایی محرک باشد. پزشک شما ممکن است بخواهد بداند که آیا از چیزی که ممکن است باعث واژینیت شما شود، مانند مواد شوینده جدید یا اسپرم‌کش، استفاده کرده‌اید یا خیر. به محصولاتی که در آنجا استفاده می‌کنید فکر کنید. اگر اخیراً استفاده از یک محصول جدید را شروع کرده‌اید، سعی کنید آن را متوقف کنید و ببینید آیا این کمک می‌کند یا خیر. همچنین می‌توانید محصولات را تغییر دهید تا چیزی پیدا کنید که کمتر تحریک‌کننده باشد.

اگر واژینیت شما ناشی از تغییرات هورمونی باشد، پزشک ممکن است استروژن تجویز کند. این می‌تواند به شکل قرص، کرم یا حلقه واژنی باشد.

کرم‌های واژینیت

کرم‌ها و شیاف‌های ضد قارچ رایج برای عفونت‌های قارچی عبارتند از:

• کلوتریمازول (گین-لوتریمین)
• میکونازول (مونیستات)
• تیوکونازول (واگیستات)

گزینه‌های بدون نسخه زیادی برای درمان عفونت‌های قارچی وجود دارد که ایمن و مؤثر هستند. اگر هرگز عفونت قارچی نداشته‌اید، قبل از مصرف آنها با پزشک خود مشورت کنید. همچنین اگر داروهای بدون نسخه مصرف می‌کنید و هیچ تغییری در علائم خود مشاهده نمی‌کنید، باید با پزشک خود صحبت کنید.

شما می‌توانید هم واژینوز باکتریایی و هم تریکومونیازیس را با دارویی به نام مترونیدازول (Flagyl) درمان کنید. هنگام درمان تریکومونیازیس، آن را به صورت قرص خوراکی مصرف می‌کنید. همچنین می‌توانید برای درمان واژینوز باکتریایی از مترونیدازول استفاده کنید، یا می‌توانید از کلیندامایسین موضعی (Cleocin T) یا ژل مترونیدازول (MetroGel Vaginal) در واژن خود استفاده کنید.

آنتی‌بیوتیک‌های واژینیت

برخی از انواع واژینیت را می‌توان با آنتی‌بیوتیک درمان کرد. آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند به صورت قرص باشند، یا ممکن است به صورت ژل یا کرمی باشند که روی واژن خود می‌مالید. حدود دو هفته پس از شروع آنتی‌بیوتیک‌ها، باید احساس بهتری داشته باشید.

قبل از شروع مصرف آنتی‌بیوتیک یا سایر درمان‌ها، مشورت با پزشک بسیار مهم است. اگر از داروی اشتباهی استفاده کنید، ممکن است اوضاع بدتر شود.

واژینیت چه مدت طول می‌کشد؟

با درمان، واژینیت ناشی از باکتری یا قارچ می‌تواند در عرض ۲ هفته بهبود یابد. درمان می‌تواند علائم واژینیت ویروسی را از بین ببرد، اما آن را درمان نمی‌کند. برخی از افراد به سختی از شر واژینیت خلاص می‌شوند. در این موارد، بهبودی می‌تواند ۳ تا ۶ ماه طول بکشد.

شما همیشه باید با پزشک صحبت کنید تا بفهمید چه چیزی باعث واژینیت شما شده و چگونه آن را درمان کنید. برخی از موارد خفیف می‌توانند به خودی خود از بین بروند، اما بسیاری از آنها به دارو نیاز دارند. عدم درمان واژینیت می‌تواند مشکلات دیگری مانند افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی بیشتر را ایجاد کند.

پیشگیری از واژینیت

خودتان را تمیز و خشک نگه دارید. اما پزشکان اسپری‌های واژن یا صابون‌های معطر را برای این ناحیه توصیه نمی‌کنند. دوش واژینال نیز ممکن است باعث سوزش شود و مهمتر از آن، می‌تواند عفونت را پنهان یا پخش کند. همچنین باکتری‌های سالمی را که در واژن شما کار می‌کنند، از بین می‌برد. دوش واژینال هرگز توصیه نمی‌شود.

از پوشیدن لباس‌هایی که گرما و رطوبت را در خود نگه می‌دارند خودداری کنید. لباس زیر نایلونی، شلوار جین تنگ، شلوارک ورزشی و لگ‌هایی که هوا را عبور نمی‌دهند و جوراب شلواری بدون پنبه می‌توانند منجر به عفونت‌های قارچی شوند.

خوردن ماست با کشت‌های فعال (برچسب را بررسی کنید) ممکن است به شما کمک کند کمتر دچار عفونت شوید.

کاندوم بهترین راه برای جلوگیری از انتقال عفونت بین شرکای جنسی است.

هر سال یک معاینه کامل زنان انجام دهید، از جمله اگر پزشک توصیه کرد، پاپ اسمیر انجام دهید.

خلاصه مطلب

واژینیت زمانی است که واژن شما دچار خارش، تورم یا التهاب می‌شود. همچنین ممکن است متوجه ترشحاتی شوید که حس، بو یا ظاهری متفاوت از حالت معمول دارند. این می‌تواند ناشی از عفونت‌ها، تحریک ناشی از مواد شیمیایی، عدم تعادل در فلور واژن یا تغییرات هورمونی باشد. اگر سوزش واژن یا ترشحات غیرمعمول دارید، فوراً با پزشک خود صحبت کنید.

سوالات متداول در مورد واژینیت

واژینیت چه مدت طول می‌کشد؟

اگر واژینیت شما ناشی از باکتری یا قارچ باشد، درمان می‌تواند به بهبود آن در عرض ۲ هفته کمک کند. اگر مورد طولانی مدت یا عودکننده دارید، ممکن است ۳ تا ۶ ماه طول بکشد تا بهبود یابد.

آیا واژینیت می‌تواند باعث خونریزی شود؟

واژینیت می‌تواند باعث خونریزی خفیف و لکه‌بینی شود.

آیا واژینیت خود به خود از بین می‌رود؟

همیشه با پزشک خود در مورد علت واژینیت و نحوه درمان آن صحبت کنید. اگرچه برخی از موارد خفیف می‌توانند به خودی خود از بین بروند، اما بسیاری از آنها نیاز به دارو دارند. عدم درمان واژینیت می‌تواند مشکلات دیگری مانند افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی را ایجاد کند.

نوشته واژینیت (عفونت واژن) اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.

پره اکلامپسی چیست؟

پره اکلامپسی، که قبلاً توکسمی نامیده می‌شد، زمانی اتفاق می‌افتد که شما باردار هستید و فشار خون بالا، پروتئین بیش از حد در ادرار و همچنین تورم در پاها، کف پا و دست‌های خود دارید. این حالت می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. معمولاً در اواخر بارداری اتفاق می‌افتد، اگرچه می‌تواند زودتر یا درست بعد از زایمان نیز رخ دهد.

تنها درمان پره اکلامپسی زایمان است. حتی پس از زایمان، علائم پره اکلامپسی می‌تواند ۶ هفته یا بیشتر ادامه داشته باشد.

شما می‌توانید با یادگیری علائم پره اکلامپسی و مراجعه منظم به پزشک برای مراقبت‌های دوران بارداری، از خود محافظت کنید. تشخیص زودهنگام پره اکلامپسی ممکن است احتمال مشکلات طولانی مدت را برای مادر و نوزاد کاهش دهد.

پره اکلامپسی پس از زایمان چیست؟

این یک بیماری نادر است که می‌تواند زمانی اتفاق بیفتد که شما پس از زایمان فشار خون بالا و پروتئین بیش از حد در ادرار خود داشته باشید. وقتی این اتفاق می‌افتد، معمولاً ظرف ۴۸ ساعت پس از زایمان است. اما می‌تواند ۶ هفته یا بیشتر پس از زایمان نیز رخ دهد. این به عنوان پره اکلامپسی دیررس پس از زایمان شناخته می‌شود.

درمان فوری پزشکی برای پره اکلامپسی پس از زایمان ضروری است. اگر به سرعت درمان نشود، می‌تواند باعث تشنج یا سایر مشکلات جدی شود.

پره اکلامپسی در مقابل اکلامپسی 

پره اکلامپسی می‌تواند منجر به اکلامپسی شود، یک بیماری جدی که می‌تواند خطرات سلامتی برای مادر و نوزاد داشته باشد و در موارد نادر باعث مرگ شود. اگر پره اکلامپسی شما منجر به تشنج شود، شما اکلامپسی دارید.

علائم پره اکلامپسی

علاوه بر تورم (که به آن ادم نیز گفته می‌شود)، پروتئین اضافی در ادرار و فشار خون بالای ۱۴۰/۹۰، علائم پره اکلامپسی شامل موارد زیر است:

• افزایش ناگهانی وزن در عرض ۱ یا ۲ روز به دلیل افزایش زیاد مایعات بدن
• درد شانه
• درد شکم، به خصوص در سمت راست و بالای شکم
• سردردهای شدید
• تغییر در رفلکس‌ها یا وضعیت روانی
• کم ادرار کردن یا اصلاً ادرار نکردن
• سرگیجه
• مشکل در تنفس
• استفراغ شدید و حالت تهوع
• تغییرات بینایی مانند نورهای چشمک زن، اجسام شناور یا تاری دید

اما ممکن است پره اکلامپسی داشته باشید و هیچ علامتی نداشته باشید، بنابراین مراجعه منظم به پزشک برای بررسی فشار خون و آزمایش ادرار بسیار مهم است.

فشار خون بالا و پره اکلامپسی 

وقتی باردار هستید، فشار خون بالای کنترل نشده می‌تواند مشکلات جدی برای شما و نوزادتان ایجاد کند. ممکن است قبل از بارداری فشار خون بالا داشته باشید. یا ممکن است برای اولین بار در دوران بارداری به آن مبتلا شوید. پره اکلامپسی یک بیماری جدی فشار خون بالا است که می‌تواند در دوران بارداری یا کمی پس از زایمان رخ دهد.

در مورد هرگونه مشکل فشار خون با پزشک خود صحبت کنید. آنها باید در هر ویزیت قبل از زایمان فشار خون شما را بررسی کنند. 

پره اکلامپسی چقدر سریع می‌تواند ایجاد شود؟

پره اکلامپسی می‌تواند از اوایل هفته بیستم بارداری رخ دهد، اما این نادر است. علائم اغلب بعد از هفته ۳۴ شروع می‌شوند. در موارد کمی، علائم پس از تولد، معمولاً ظرف ۴۸ ساعت پس از زایمان، بروز می‌کنند. اما به یاد داشته باشید، ممکن است پره اکلامپسی بدون علائم داشته باشید.

علل پره اکلامپسی

بسیاری از متخصصان فکر می‌کنند پره اکلامپسی و اکلامپسی زمانی اتفاق می‌افتند که جفت شما آنطور که باید کار نمی‌کند، اما دقیقاً نمی‌دانند چرا. کمبود جریان خون به رحم می‌تواند نقشی داشته باشد. ژن‌ها نیز در این امر دخیل هستند.

سایر اختلالات فشار خون بالا در بارداری

پره اکلامپسی یکی از چهار اختلال فشار خون است که می‌تواند در دوران بارداری رخ دهد. سه مورد دیگر عبارتند از:

• فشار خون بارداری. این فشار خون بالا بعد از هفته بیستم بارداری شروع می‌شود اما باعث وجود مقادیر زیاد پروتئین در ادرار نمی‌شود. معمولاً پس از زایمان از بین می‌رود.
• فشار خون مزمن. این فشار خون بالا قبل از بارداری یا قبل از هفته بیستم بارداری شروع می‌شود.
• فشار خون مزمن همراه با پره اکلامپسی اضافه شده. این فشار خون مزمن است که با ادامه بارداری بدتر می‌شود و باعث افزایش پروتئین در ادرار و سایر عوارض می‌شود.

عوامل خطر پره اکلامپسی

این عوامل خطر، احتمال ابتلا به پره اکلامپسی را افزایش می‌دهند. 

عوامل خطر بالا:  

• سابقه پره اکلامپسی
• حمل بیش از یک نوزاد (دوقلو، سه قلو یا بیشتر)
• فشار خون مزمن
• بیماری کلیوی
• دیابت
• بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس
• داشتن چندین عامل خطر متوسط

عوامل خطر متوسط:

• باردار شدن برای اولین بار
• بارداری بیش از 10 سال پس از آخرین بارداری
• شاخص توده بدنی (BMI) بالای ۳۰
• سابقه خانوادگی پره اکلامپسی (مادر یا خواهرتان آن را داشته‌اند)
• سن ۳۵ سال یا بیشتر
• داشتن عوارض در بارداری‌های قبلی (مانند تولد نوزاد با وزن کم)
• انجام لقاح آزمایشگاهی (IVF)
• سیاه‌پوست بودن (این به دلیل نابرابری‌هایی است که خطر بیماری را افزایش می‌دهد)
• درآمد کمتر (این به دلیل نابرابری‌هایی است که خطر بیماری را افزایش می‌دهد)

عوارض پره اکلامپسی

پره اکلامپسی می‌تواند مانع از رسیدن خون کافی به جفت شود، که می‌تواند باعث شود نوزاد شما بسیار کوچک به دنیا بیاید. به این حالت محدودیت رشد جنین گفته می‌شود.

همچنین یکی از شایع‌ترین علل  زایمان زودرس است و عوارضی که می‌تواند به دنبال داشته باشد، از جمله ناتوانی‌های یادگیری، صرع، فلج مغزی و مشکلات شنوایی و بینایی.

پره اکلامپسی می‌تواند عوارض نادر اما جدی ایجاد کند که شامل موارد زیر است:

• اکلامپسی. این زمانی است که شما تشنج یا کما را با علائم پره اکلامپسی تجربه می‌کنید. تشخیص اینکه آیا پره اکلامپسی شما به اکلامپسی تبدیل می‌شود یا خیر، دشوار است. اکلامپسی می‌تواند بدون هیچ گونه علائم پره اکلامپسی رخ دهد.برخی از علائم اکلامپسی قبل از تشنج شامل سردردهای شدید، مشکلات بینایی، گیجی ذهنی و تغییر رفتارها است. ممکن است هیچ علامت یا نشانه هشدار دهنده‌ای نداشته باشید. اکلامپسی می‌تواند قبل، حین یا بعد از زایمان نوزاد رخ دهد.
• زایمان زودرس قبل از ۳۷ هفته. اگر نوزاد شما نارس باشد، خطر ابتلا به مشکلات تنفسی و تغذیه‌ای، مشکلات بینایی یا شنوایی، تأخیر در رشد و فلج مغزی در او افزایش می‌یابد. درمان‌های قبل از زایمان زودرس ممکن است برخی از خطرات را کاهش دهد.
• محدودیت رشد جنین. پره اکلامپسی بر شریان‌هایی که خون را به جفت شما منتقل می‌کنند تأثیر می‌گذارد. اگر جفت شما خون کافی دریافت نکند، ممکن است جنین شما خون، اکسیژن یا مواد مغذی کافی دریافت نکند. 
• سکته
• تشنج
• تجمع مایع در قفسه سینه
• نابینایی برگشت‌پذیر
• خونریزی از کبد شما
• خونریزی بعد از زایمان
• آسیب به سایر اندام‌ها. پره‌اکلامپسی می‌تواند باعث آسیب به کلیه‌ها، کبد، ریه، قلب و چشم‌ها شود و همچنین می‌تواند باعث سکته مغزی یا سایر آسیب‌های مغزی شود. میزان آسیب به سایر اندام‌های شما بستگی به شدت پره‌اکلامپسی شما دارد.
• بیماری قلبی عروقی . ابتلا به پره اکلامپسی ممکن است خطر ابتلا به بیماری قلبی و عروقی (قلبی عروقی) را در آینده افزایش دهد. اگر بیش از یک بار پره اکلامپسی داشته باشید یا زایمان زودرس داشته باشید، این خطر حتی بیشتر هم می‌شود.

وقتی پره اکلامپسی یا اکلامپسی به کبد و سلول‌های خونی شما آسیب برساند ، ممکن است دچار عارضه‌ای به نام سندرم HELLP شوید. این سندرم مخفف موارد زیر است:

• همولیز. این زمانی است که گلبول‌های قرمز خون که اکسیژن را در بدن شما حمل می‌کنند، تجزیه می‌شوند.
• افزایش آنزیم‌های کبدی. سطح بالای این مواد شیمیایی در خون شما به معنای مشکلات کبدی است.
• تعداد کم پلاکت‌ها. این زمانی است که پلاکت کافی ندارید، بنابراین خون شما آنطور که باید لخته نمی‌شود.

سندرم HELLP یک اورژانس پزشکی است. در صورت مشاهده علائم زیر با اورژانس تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید:

• تاری دید
• درد قفسه سینه یا شکم
• سردرد
• خستگی
• ناراحتی معده یا استفراغ
• تورم در صورت یا دست‌هایتان
• خونریزی از لثه یا بینی

پره اکلامپسی همچنین می‌تواند باعث جدا شدن ناگهانی جفت از رحم شود که به آن  جدا شدن ناگهانی جفت می‌گویند . این می‌تواند منجر به مرده‌زایی شود.

آیا پره اکلامپسی یک اورژانس است؟

ابتلا به پره اکلامپسی یک وضعیت پزشکی جدی است که پزشک شما آن را تحت نظر گرفته و درمان خواهد کرد. اگر دچار تشنج شوید، پره اکلامپسی شما به اکلامپسی تبدیل شده است. اگر این یا سایر عوارض شدید را داشته باشید، یک اورژانس پزشکی است. برای متوقف کردن علائم و زایمان نوزاد، به درمان فوری، معمولاً در بیمارستان، نیاز دارید.

تشخیص پره اکلامپسی

اگر فشار خون بالا و حداقل یکی از این علائم دیگر را دارید، مبتلا به پره اکلامپسی هستید:

• پروتئین بیش از حد در ادرار شما
• پلاکت کافی در خون شما وجود ندارد
• سطح بالای مواد شیمیایی مرتبط با کلیه در خون شما
• سطح بالای مواد شیمیایی مرتبط با کبد در خون شما
• مایع در ریه‌های شما
• سردرد جدیدی که با مصرف دارو از بین نمی‌رود

برای تأیید تشخیص، پزشک ممکن است آزمایش‌هایی از جمله موارد زیر را تجویز کند:

• آزمایش خون برای بررسی پلاکت‌ها و بررسی مواد شیمیایی کلیه یا کبد
• آزمایش ادرار برای اندازه‌گیری پروتئین‌ها
• سونوگرافی، تست‌های بدون استرس یا پروفایل‌های بیوفیزیکی برای بررسی رشد جنین

درمان پره اکلامپسی

تنها درمان پره اکلامپسی و اکلامپسی زایمان است. پزشک شما بر اساس سن جنین، وضعیت جنین در رحم و شدت پره اکلامپسی، در مورد زمان زایمان با شما صحبت خواهد کرد.

اگر جنین شما به خوبی رشد کرده باشد،  معمولاً تا هفته ۳۷ یا بعد از آن، پزشک ممکن است بخواهد زایمان را القا کند  یا سزارین انجام دهد. این کار از بدتر شدن پره اکلامپسی جلوگیری می‌کند.

اگر نوزاد شما نزدیک به زمان زایمان نباشد،  شما و پزشکتان ممکن است بتوانید پره اکلامپسی خفیف را تا زمانی که نوزاد به اندازه کافی رشد کرده باشد تا بتوان با خیال راحت زایمان کرد، درمان کنید. هر چه زایمان به تاریخ زایمان شما نزدیک‌تر باشد، برای نوزاد شما بهتر است.

اگر پره اکلامپسی خفیف دارید، که به عنوان پره اکلامپسی بدون علائم شدید نیز شناخته می‌شود، پزشک ممکن است موارد زیر را تجویز کند:

• استراحت در بستر، چه در خانه و چه در بیمارستان؛ بیشتر به پهلوی چپ خود استراحت کنید
• نظارت دقیق با مانیتور ضربان قلب جنین و سونوگرافی‌های مکرر
• داروهایی برای کاهش فشار خون شما
• آزمایش خون و ادرار

پزشک شما همچنین ممکن است به شما بگوید که در بیمارستان بمانید تا بتوانند از نزدیک شما را تحت نظر داشته باشند. در بیمارستان، ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

• داروهایی برای کمک به جلوگیری از تشنج، کاهش فشار خون و جلوگیری از سایر مشکلات
• تزریق استروئید برای کمک به رشد سریع‌تر ریه‌های کودک

سایر درمان‌ها عبارتند از:

• تزریق منیزیم برای جلوگیری از تشنج مرتبط با اکلامپسی
• هیدرالازین یا داروی فشار خون دیگر

برای پره اکلامپسی شدید،  ممکن است پزشک شما نیاز داشته باشد که نوزاد شما را فوراً به دنیا بیاورد، حتی اگر نزدیک به زمان زایمان نباشید. پس از آن، علائم پره اکلامپسی باید ظرف ۱ تا ۶ هفته از بین بروند، اما ممکن است بیشتر طول بکشد.

پیشگیری از پره اکلامپسی

اگر خطر ابتلا به پره اکلامپسی در شما بالا باشد، پزشک ممکن است مصرف روزانه آسپرین با دوز پایین (۸۱ میلی‌گرم) را پیشنهاد کند. اما بدون مشورت با پزشک، هیچ دارو، ویتامین یا مکملی مصرف نکنید.

همچنین با پزشک خود در مورد تغییرات سبک زندگی که می‌تواند به حفظ سلامت شما و جلوگیری از پره اکلامپسی کمک کند، صحبت کنید. ممکن است لازم باشد:

• اگر اضافه وزن دارید، کمی وزن کم کنید
• سیگار کشیدن را متوقف کنید
• مرتباً ورزش کنید
• فشار خون یا قند خون خود را کنترل کنید

خلاصه مطلب

• پره اکلامپسی زمانی اتفاق می‌افتد که شما باردار هستید و فشار خون بالا، پروتئین بیش از حد در ادرار و تورم در پاها، کف پا و دست‌هایتان دارید.
• پره اکلامپسی قبلاً توکسمی نامیده می‌شد. 
• پره اکلامپسی معمولاً در اواخر بارداری اتفاق می‌افتد، اما می‌تواند در اوایل بارداری یا کمی پس از زایمان نیز رخ دهد. 
• پره اکلامپسی یکی از چهار اختلال فشار خون است که می‌تواند در دوران بارداری رخ دهد. 
• اگر پره اکلامپسی درمان نشود، می‌تواند منجر به عوارض جدی مانند اکلامپسی شود که می‌تواند برای شما و نوزادتان کشنده باشد.
• در صورت بروز علائم پره اکلامپسی، دریافت مراقبت‌های پزشکی فوری بسیار مهم است. 
• اغلب در صورت ابتلا به پره اکلامپسی، زایمان زودرس توصیه می‌شود. 
• تنها درمان پره اکلامپسی، زایمان است. 

سوالات متداول

چگونه بفهمم که پره اکلامپسی دارم؟

از آنجا که برخی از علائم پره اکلامپسی مانند سردرد، حالت تهوع و درد در هر بارداری رایج است، تشخیص اینکه آیا بارداری سالمی دارید یا مشکل جدی مانند پره اکلامپسی دارید، دشوار است. این امر به ویژه در صورتی که اولین بارداری شما باشد، صادق است. اگر در مورد علائم خود نگران هستید، با پزشک خود تماس بگیرید. در صورت بروز تشنج، سردرد شدید، تاری دید یا سایر اختلالات بینایی، درد شدید شکم یا تنگی نفس شدید، به اورژانس مراجعه کنید.

آیا نوزادان می‌توانند از پره اکلامپسی جان سالم به در ببرند؟

بیشتر نوزادانی که از مادران مبتلا به پره اکلامپسی متولد می‌شوند، سالم هستند. اما اگر پره اکلامپسی درمان نشود، می‌تواند مشکلات جدی برای سلامتی شما و نوزادتان ایجاد کند.

درد پره اکلامپسی چگونه است؟

بستگی دارد. سردردهای پره اکلامپسی می‌توانند مبهم، شدید یا ضربان‌دار باشند. درد شکم پره اکلامپسی می‌تواند مبهم و مداوم یا درد تیز و خنجری باشد که می‌آید و می‌رود.  

نوشته پره اکلامپسی اولین بار در وب ام دی. پدیدار شد.